Gevangen in mantelzorg

Mantelzorgen, of partnerzorg, wat maakt het zo complex? Wat maakt dat zorgers uitgeput raken. Ik wil er de vinger achter krijgen.

Door de zorg voornamelijk te begrijpen als iets dat je doet, en – in het bijzonder voor partners – als iets waarmee je samenvalt, is er weinig ruimte voor reflectie om de uniciteit van de ervaring uit te diepen.
Ik doe het niet alleen; de wijkzorg, het helpers team, vriendinnen, ze geven me de bedding waardoor ik zuurstof en ruimte krijgt.
Zodra de hulptroepen binnenstappen is er het verlies aan privacy en ruimte, soms zo totaal dat ik me gast in eigen huis voel. Het kan niet anders. Natuurlijk nemen zij bezit van kamers, kasten, badkamer. ‘A room for one’s own’ werd nog nooit zo acuut door mij ervaren.
Het belangrijkste wat iemand voor me kan doen, is helpen om de werkelijke mogelijkheden en keuzen te verhelderen en te vergroten. Dit vereist meer dan het uitwisselen van praktische adviezen. Het behelst de zoektocht naar nieuwe manieren om op de ervaring van zorgen te reflecteren en hierover te spreken. Ik zoek naar een nieuw narratief.
Metaforen van opsluiting helpen om tot een begrip te komen van een ervaring die ingrijpend en ten diepste verwarrend is. Ik voel me vaak in gevangenschap of quarantaine zitten. Het verhelderen van keuzes helpt om opnieuw in de situatie te stappen.

Toch worden deze ervaringen in de ondersteuning zelden aangegrepen om te reflecteren op de geldende vooronderstellingen over de invulling van partnerzorg. Zo wordt de beschikbaarheid van partners vaak als iets natuurlijks en vanzelfsprekends gezien.
In plaats van dergelijke ideeën over zorg kritisch te bevragen, worden de beproevingen van partners veelal opgevat als individuele problemen waarvoor een oplossing gezocht moet worden.
De rouwverwerking van partners valt vaak buiten het gezichtsveld van professionals. ‘Je kan ruimte maken voor iemand anders, als je ruimte hebt in eigen boezem’ (Manu Keirse). Mantelzorgers kunnen de zorg alleen maar opbrengen als zij gezien, begrepen en erkend worden.