Gemeentes kunnen zorgplicht domweg niet nakomen

Omdat veel zorgtaken van de rijksoverheid naar de gemeenten zijn overgeheveld, dreigen die meer en meer in de financiële problemen te komen. Het kost allemaal gewoon meer geld dan gedacht. Deze week alleen al werd bekend dat gemeenten vanwege geldgebrek moeten snijden in het aantal plaatsen voor beschermd wonen. Hierdoor komen mensen met psychische en verslavingsproblemen op straat te staan. En gemeenten proberen ook nog eens ouderen uit kostenoverwegingen in verpleeghuizen te krijgen.

Enkele regio’s hebben naar eigen zeggen onvoldoende geld gekregen van staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) voor de bekostiging van de zorg voor mensen met psychische problemen of verslavingen. Die lopen als gevolg daarvan het risico hun appartement in een instelling voor beschermd wonen te verliezen. Dordrecht is de eerste gemeente die zegt wegens geldgebrek vanaf 1 juli plaatsen voor beschermd wonen in haar regio te moeten schrappen.

Het gaat om 140 van de 450 plekken, in twaalf gemeenten.

Ook Bergen op Zoom zegt dat het onmogelijk wordt deze specifieke zorg in de tweede helft van dit jaar te blijven bieden. Bergen op Zoom zegt een financieel gat te hebben van twee  miljoen euro, oftewel een kwart van het budget.

Hoeveel bedden moeten worden geschrapt is onbekend, maar volgens wethouder Yvonne Kammeijer (D66) kunnen ‘verwarde en overlast gevende personen’ dan niet meer van straat worden gehaald. Ook veel andere gemeenten kampen met miljoenentekorten op deze begeleide woonvoorzieningen voor psychiatrische patiënten, terwijl het Rijk hierop niet heeft bezuinigd. Dat komt, zeggen ze, omdat het Rijk de cliënten in hun regio niet goed heeft geteld en bovendien het geld ‘verkeerd’ over de gemeenten heeft verdeeld.

Verpleeghuizen

Ook al vanwege financiële redenen proberen gemeenten ouderen uit in verpleeghuizen te krijgen. Dit schrijft ActiZ, de branchevereniging van verpleeg- en verzorgingshuizen, in een brief aan de Tweede Kamer.

Aangezien verpleeghuiszorg onder de Wet langdurig zorg (Wlz) valt, biedt afwenteling gemeenten financieel voordeel. Thuiswonende ouderen kosten de gemeenten juist geld in de vorm van ondersteuning en woningaanpassingen. ActiZ kaart de kwestie aan in een brief aan de Tweede Kamer.

Het is voor het kabinet een heikel punt, want deze week bleek dat er minder mensen thuis zijn blijven wonen dan voorspeld. Staatssecretaris Van Rijn zei deze week dat hij de 250 miljoen die gemeenten hiermee overhouden, wil terugnemen. De gemeenten zijn daar boos over.

ActiZ wijst er op dat het voor gemeenten te gemakkelijk is om ouderen in een instelling opgenomen te krijgen. Als iemand thuiszorg aanvraagt, een taak van de gemeente, dan vindt er een keukentafelgesprek plaats en wordt er eerst bekeken wat de cliënt nog zelf kan en of familie en naasten als mantelzorgers kunnen optreden.

Voor opname in een verpleeghuis hoeft dit allemaal niet. Dat is althans niet vastgelegd in de Wet landurige zorg, stelt Actiz. Het CIZ, dat beoordeelt of iemand naar een verpleeghuis mag, kijkt alleen naar het ziektebeeld.

Al eerder liet de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) weten dat het budget dat de gemeenten krijgen om Wmo-taken uit te voeren te laag is en zeker in 2016 omhoog moet.  Begin april werd toen ook al door de VNG gewaarschuwd dat beschermd wonen onder druk komt te staan. Zie Wmo-tekorten bij gemeenten in 2015.

Bron: Ouderenjournaal