skip to Main Content

Gelezen: Mantelzorgen in België, wat een verschil

In België hebben Mantelzorgers een andere status dan in Nederland. Mantelzorgers die geen betaalde baan hebben (en dus een uitkering ontvangen) zijn vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Maar de Belgische minister van Werk, Kris Peeters, wil daar verandering in brengen. Lees dit interessante opiniestuk uit De Morgen, waarin de positie van mantelzorgers met verve wordt verdedigd.

De opvallende uitspraken van minister van Werk Kris Peeters over het afschaffen van de vrijstelling voor werkloze mantelzorgers, bracht de afgelopen dagen veel reactie teweeg. Reden tot nadenken over de rol van de mantelzorger anno 2015. 

Mantelzorg is het – vaak vergeten – kloppend hart van onze samenleving. Hoewel dikwijls verscholen achter onopvallende gevels in het straatbeeld, zetten honderdduizenden partners, kinderen, ouders, vrienden en buren zich dagelijks in voor iemand met een lichamelijke, psychische of sociale nood. Voor sommigen betekent mantelzorg enkele uren per week hulp bieden in het huishouden, administratieve ondersteuning of persoonsverzorging. Voor velen is het echter een takenpakket dat een fulltime job ver overstijgt. Werkdagen van 24 uur en dit zeven op zeven.

Als spilfiguur in de zorg zijn deze stille harde werkers onmisbaar. Dat de taak voor intensieve mantelzorgers soms zwaar is, werd al vaak duidelijk in cijfers aangetoond. Depressie, uitputting en overbelasting komen jammer genoeg vaak voor bij deze kwetsbare groep. Onze samenleving maakt het hen dan ook niet gemakkelijk. Mantelzorgers worden immers aan twee zijden opgeroepen om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid op te nemen: zorgen of werken?

Enerzijds is er de sterke beleidsmatige beslissing om in alle domeinen van de zorg de focus meer en meer op de thuissituatie te leggen. Het vaak gehanteerde ‘vermaatschappelijking van de zorg’ betekent in de praktijk dat mantelzorgers, bij voorkeur samen met professionele zorgverleners, langer ‘zelfstandig’ thuis wonen mogelijk maken. Voor veel zorgbehoevende personen is het ongetwijfeld een meerwaarde omringd te zijn door vrienden en familie in een vertrouwde omgeving. Ook voor de mantelzorger is het vaak een geruststelling te weten dat de persoon voor wie zij zorgen in goede handen is. Voor de maatschappij zijn mantelzorgers goedkope en betrouwbare zorgverleners. 

Anderzijds wordt met het nieuwe en intussen terug opgeborgen voorstel van minister Peeters de tweede verantwoordelijkheid voor de mantelzorger extra pijnlijk in beeld gebracht. Ook mantelzorgers ontsnappen immers niet aan de oproep om in grotere getale en langer actief te zijn op de arbeidsmarkt. Dat misbruik van de vrijstelling omwille van sociale en familiale redenen te allen tijde vermeden moet worden, staat in deze kwestie buiten discussie. De bezorgdheid gaat uit naar de meest kwetsbare mantelzorgers die reeds een fulltime takenpakket hebben met ‘zorgen voor’ en nu extra belast zouden worden met het zoeken naar werk. Het kan terecht een heksenjacht genoemd worden.

De kern van de hele discussie rond het afschaffen van de vrijstelling voor werkloze mantelzorgers is in feite te reduceren tot een erkenningskwestie. Hoe belangrijk wordt de essentiële rol van de mantelzorger geacht in onze samenleving? In welke mate wordt de bijdrage van deze duizenden mensen naar waarde geschat? 

Het voorstel van minister Peeters hoeft echter niet noodzakelijk volledig afgeschoten te worden. Voor het activeren van mantelzorgers op de arbeidsmarkt valt namelijk wel degelijk een lans te breken, maar niet omwille van blinde besparingsredenen. Veel mantelzorgers vinden het belangrijk aan het werk te kunnen blijven of opnieuw aan de slag te gaan. Een job naast de zorg is voor velen een uitlaatklep, geeft voldoening en zorgt voor een grotere financiële draagkracht en meer sociale contacten.

In het ideale combinatiescenario ervaart de mantelzorger steun en begrip van zijn ‘mantelzorgvriendelijke’ werkgever. De zorg wordt harmonieus gedeeld met professionele zorgverleners aan huis, in het dagcentrum of het woonzorgcentrum. Werk en zorg combineren: mooi dus! Maar… niet eenvoudig. Wil men mantelzorgers aansporen het werk (terug) op te nemen, dan is een individuele en intensieve begeleiding noodzakelijk.

Dit artikel is geschreven door Herlinde Dely. Zij is coördinator bij Kennispunt Mantelzorg (België). Het verscheen in de Belgische krant De Morgen.

Avatar

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X