‘Geen jaren meer, maar maanden’

De verblijfsduur in verpleeghuizen is geen jaren meer. Het zijn maanden. Soms weken. Dat is geen toeval. Dat is beleid. Mensen worden niet meer op tijd opgenomen, maar pas als het thuis echt niet meer gaat. Wat je ziet in verpleeghuizen, is het eindpunt van een proces dat veel eerder is ontspoord.

Wat het coalitieakkoord zegt

In het coalitieakkoord staat opnieuw dezelfde richting: mensen moeten langer thuis blijven wonen, de instroom in verpleeghuizen moet omlaag en de zorg moet efficiënter. Tegelijkertijd wordt er bezuinigd.
Op papier klinkt dat logisch. Bijna sympathiek zelfs. Want wie wil er nou niet thuis blijven? Maar dit verhaal klopt niet meer met de werkelijkheid.

Wat er echt gebeurt thuis

Mensen blijven thuis tot het niet meer gaat.Niet omdat het goed gaat, maar omdat er geen alternatief is.
Achter elke opname zit een lange periode die je niet terugziet in beleidsteksten.

Een periode waarin een partner steeds minder slaapt. Waarin een dochter haar werk terugschroeft. Waarin een gezin langzaam opraakt. De zorg schuift op. Stap voor stap. Tot het volledig bij de mensen thuis ligt. En dat noemen we dan: langer thuis wonen.  Alsof het een keuze is.

Geen keuze, maar wat er overblijft

Langer thuis wonen wordt gebracht als autonomie. Als iets wat mensen zelf willen. Maar voor veel families voelt het helemaal niet als een keuze. Het is wat er overblijft als ondersteuning tekortschiet, hulp te laat komt en opname steeds verder wordt uitgesteld.            En ondertussen gebeurt er iets wat zelden hardop wordt gezegd.

Lege kamers, volle druk

Er staan kamers leeg in verpleeghuizen. Niet omdat er geen vraag is, maar omdat er niet genoeg personeel is om de zorg te leveren. Dus mensen blijven thuis. Niet omdat het kan, maar omdat er geen plek is. Daarmee valt het hele verhaal van keuzevrijheid uit elkaar.

Dit gaat niet over wat mensen willen. Dit gaat over wat er nog mogelijk is.

Het echte gevolg

Wat je vervolgens ziet, is onvermijdelijk. Mensen worden pas opgenomen als de situatie volledig is vastgelopen. De mantelzorger is uitgeput. De zorgvraag is zwaar en complex. Wat dan nog volgt, is geen nieuwe woonfase meer, maar vaak de laatste periode van iemands leven. En toch wordt dit gepresenteerd als vooruitgang. Alsof we het goed doen, omdat mensen langer thuis blijven.

Maar dit is geen succes. Dit is uitstel.

De prijs van dit beleid

Dat uitstel wordt opgevangen door mantelzorgers.
Door zorgmedewerkers die al overbelast zijn.
Door families die steeds verder opschuiven.

En precies in die realiteit zegt dit kabinet: het kan nog langer. Dat is geen visie.
Dat is het verleggen van grenzen naar mensen die ze al lang hebben bereikt.

Tot slot

Natuurlijk wil niemand naar een verpleeghuis. Zo geweldig zijn ze ook niet. Ook daar staat de zorg onder druk. Ook daar is te weinig tijd en te weinig personeel. Maar dat maakt het des te wranger dat “thuis” het enige antwoord wordt. Niet omdat het beter is.
Maar omdat het goedkoper is.

De echte vraag is niet of mensen langer thuis willen wonen. De echte vraag is: wie betaalt de prijs als ze dat moeten?                              En het antwoord ligt allang niet meer in het systeem. Dat ligt thuis. Bij dezelfde mensen.Die steeds meer doen.
En waar steeds minder tegenover staat. Tot het niet meer gaat.