Betaalbare zorg. Betaalbaar voor wie?

Betaalbare zorg. Het is een begrip dat voortdurend terugkomt in politieke debatten, verkiezingsprogramma’s en beleidsstukken. We moeten de zorg betaalbaar houden. Voor nu én voor toekomstige generaties.

Dat is een begrijpelijke ambitie.

Niemand wil een zorgstelsel dat financieel onhoudbaar wordt. De vraag is alleen wat we eigenlijk bedoelen met betaalbaarheid.

Gaat het over de kosten voor de overheid?

Over de premie die we betalen?

Over de uitgaven van zorgverzekeraars?

Of kijken we ook naar de prijs die mantelzorgers iedere dag betalen?

Want niet alle kosten verschijnen op een begroting.

Sommige kosten zie je nergens terug.

De baan die wordt teruggeschroefd.

Het inkomen dat wegvalt.

De vakantiedagen die opgaan aan ziekenhuisbezoeken.

De nachten waarin iemand wakker ligt.

De relatie die onder druk komt te staan.

De eigen gezondheid die langzaam verslechtert.

Dat zijn óók kosten.

Alleen worden ze niet betaald door de overheid.

Ze worden betaald door mantelzorgers.

En juist daardoor lijken ze niet te bestaan.

Wanneer professionele zorg wordt afgebouwd of minder beschikbaar is, verdwijnen de kosten namelijk niet.

Ze verschuiven.

Van publieke uitgaven naar persoonlijke offers.

Van de begroting naar de keukentafel.

Van het zorgstelsel naar de mantelzorger.

Misschien is dat wel de grootste misvatting rond betaalbare zorg.

We doen soms alsof zorg goedkoper wordt.

Terwijl de rekening alleen ergens anders terechtkomt.

Dat betekent niet dat er geen keuzes gemaakt hoeven te worden. Natuurlijk moeten we zorgvuldig omgaan met publieke middelen.

Maar laten we wel eerlijk zijn over de gevolgen van die keuzes.

Een bezuiniging is geen besparing wanneer de kosten simpelweg worden doorgeschoven naar mensen die daar nooit voor hebben gekozen.

Woorden doen ertoe.

“Betaalbare zorg” klinkt alsof iedereen daarvan profiteert.

Maar misschien moeten we ons vaker afvragen wie uiteindelijk de rekening betaalt.

Want zorg is pas echt betaalbaar…

…wanneer de prijs niet stilzwijgend wordt neergelegd bij degenen die uit liefde voor een ander blijven zorgen.