Als de rollen door mantelzorg worden omgedraaid

Afgelopen week werd een onderzoek van MantelzorgNL gepubliceerd over veranderende relaties bij mantelzorg. De meeste respondenten aan dit onderzoek zorgen voor een partner. Dat klopt natuurlijk wel, aangezien het merendeel van de leden van het mantelzorgpanel van MantelzorgNL 70 jaar en ouder is. Hartstikke goed, dit soort onderzoeken maar best een gemiste kans dat Mantelzorgelijk niet werd gevraagd om deel te nemen. Zo krijg je helaas nooit een exacte weergave van feiten. Tijden veranderen en de grootste groep mantelzorgers in Nederland is momenteel  tussen de 45 en 65 jaar, zorgt voor een ouder en heeft een betaalde baan. Gezien de vergrijzing – en het steeds ‘Langer Thuis’ moeten blijven wonen – groeit deze groep gestaag.

Als ervaringsdeskundige weet ik natuurlijk maar al te goed hóe groot de invloed van ‘zorgen’ kan zijn op de relatie met je vader of moeder. De rol van mantelzorger van een van je ouders brengt niet alleen verantwoordelijkheden maar ook veel nieuwe uitdagingen met zich mee. Ineens zorg je voor de persoon die jou heeft grootgebracht en lang voor je zorgde. Ook nog toen je al volwassen werd, je zelf misschien kinderen kreeg en gezin met werk ging combineren.

De rollen worden door mantelzorg en de ziekte volledig omgedraaid en dat voelt vaak emotioneel en tegenstrijdig. Je weet dat je ouder meer hulp nodig heeft maar je als het op beslissingen over hun zorg aankomt voel je je onzeker, angstig of zelfs schuldig. Al deze sterke emoties kunnen het behoorlijk moeilijk maken om te beslissen over de juiste handelwijze. Dit is een ervaring die veel mantelzorgers delen. Hieronder volgen een aantal veelvoorkomende ervaringen die we de afgelopen jaren van trouwe volgers van deze community hebben gekregen en wat praktische tips voor het dealen met de overgang van kind naar verzorger.

Veelvoorkomende emotionele ervaringen

De rol van verzorger van een ouder wordende ouder brengt verschillende emoties mee. Deze gevoelens zijn normaal. Veel mantelzorgers hebben enkele of al deze ervaringen:

  • Rouw om het verlies van een ouder als de onafhankelijke en zorgzame volwassene die je altijd hebt gekend.
  • Je alleen nog maar zorgverlener voelen in plaats van het kind van je ouder.
  • Angst om de verkeerde beslissingen te nemen, om je ouder teleur te stellen of boos en verdrietig te maken.
  • Schuldgevoel dat je niet genoeg doet, of schuldgevoel over het nemen van een beslissing die je ouders niet leuk vinden, zelfs als het in hun belang is.
  • Angst en zorgen over de fysieke en emotionele veiligheid van je ouder.
  • Wrok vanwege oplopende zorg en het verlies van een sociaal leven.

Houd communicatielijnen open

Het is belangrijk om de communicatielijnen met zowel je ouder als met de rest van je familieleden, je partner en eigen kinderen open te houden. Op die manier kan je met ieders input de beste beslissing nemen voor de zorg van je ouders.

Als je de primaire verzorger bent, spreek dan openlijk met broers en zussen en/of andere betrokken familieleden. Onthoud dat familieleden die verder weg wonen zich misschien niet bewust zijn van de dagelijkse realiteit van je steeds zwaarder wordende zorg voor een ouder. Een WhatsApp familie/vriendengroep maken kan je helpen om iedereen tegelijk op de hoogte te brengen en – heel belangrijk – ook te houden.

Wees ook open en eerlijk tegen je ouders. Je ouder ervaart waarschijnlijk gevoelens van verdriet, angst of bezorgdheid over zijn of haar veranderende gezondheid en kunnen.

Praktische tips

  • Onthoud dat niemand het allemaal alleen kan. Overweeg waar nodig en mogelijk het uitbesteden of delegeren van taken. Vraag familieleden of vrienden met bepaalde vaardigheden om je te helpen. Stel de buurtgenoten van je ouder op de hoogte van de situatie en vraag hen van tijd tot tijd langs te gaan en de boel in de gaten te houden.
  • Wees eerlijk over wat je nodig hebt. Als de zorg overweldigend begint te worden of je je boos begint te voelen over je zorgtaken, wees dan duidelijk naar je familie over waar je precies ondersteuning nodig hebt. Dat kan hulp zijn in je eigen huis, hulp bij boodschappen, doktersafspraken of andere taken.
  • Verdiep je in de ziekte of aandoening van je ouder. Kennis vergaren geeft macht. En dan bedoel ik niet alleen in gesprekken met zorgprofessionals (weet wat er speelt) maar ook om erachter te komen welke zorg je ouder precies nodig heeft en hoe je het beste met elkaar en de ziekte kunt dealen.
  • Er bestaan in veel gemeenten mantelzorg activiteiten vanuit welzijnsorganisaties die gericht zijn op fysiek contact en dan met name overdag. Als werkende mantelzorger heb je daar helaas niet veel aan. Gelukkig zijn er online tegenwoordig heel veel mogelijkheden om lotgenoten te ontmoeten. Deze manier van lotgenotencontact is dus niet alleen tijdens kantooruren mogelijk maar ook ’s avonds en op het moment dat jij – na een drukke dag werken en zorgen – er echt aan toe bent.

Delen helpt!

Ik kan het niet vaak genoeg zeggen maar delen van je zorgen helpt echt. Met name het delen van mijn vragen en onzekerheden met lotgenoten heeft mij enorm geholpen in de periode dat de zorg voor mijn vader steeds zwaarder werd. Sluit je dus aan bij een lotgenotengroep. Dat kan Mantelzorgelijk zijn maar er zijn ook veel besloten Facebookgroepen die meer gericht zijn op ziekten. Krop dus niet op maar deel!

 De foto van m’n vader en mij is genomen door Alzheimer Nederland

is sociaal ondernemer, netwerkbouwer, storyteller, echtgenote, moeder en zij was ruim 8 jaar een zeer gedreven en ervaren mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Eerst in de thuissituatie en later in het verpleeghuis. Tevens is zij de bedenker en het creatieve brein van Mantelzorgelijk.nl en voorzitter van Stichting Mantelzorgelijk.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top