Deel 3 – Je hoeft het niet alleen te dragen

In mijn vorige blogs vertelde ik hoe mantelzorg op mijn pad kwam. Hoe ik na het overlijden van mijn moeder bij mijn vader ging wonen en mijn eigen verdriet moest wachten. Vandaag wil ik het met je hebben over iets anders.

Over hulp vragen.

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar voor veel mantelzorgers is dat allesbehalve vanzelfsprekend. We horen vaak: “Vraag op tijd om hulp” en dat is een goed advies.

Alleen… aan wie?

Niet iedere mantelzorger kan terugvallen op een groot netwerk van familie of vrienden. Soms wonen dierbaren ver weg. Soms zijn familieverhoudingen ingewikkeld. Soms spelen er andere zorgen binnen een gezin. En soms merk je dat je door de intensieve zorg gaandeweg ook mensen om je heen kwijtraakt. Niet altijd bewust of met opzet, maar omdat levens een andere richting op gaan.

Ook dat is de werkelijkheid van mantelzorg. In mijn eigen situatie voelde ik mij vaak verantwoordelijk. Ik wilde de lieve vrede bewaren, niemand tot last zijn en dacht vaak: “ik los het zelf wel op”. Achteraf weet ik dat ik mezelf daarmee tekort heb gedaan.

Want mantelzorg is geen sprint, het is vaak een lange weg. Juist daarom is het zo belangrijk dat je de zorg kunt blijven volhouden. En dat gaat niet zonder goede ondersteuning voor jouw als mantelzorger zelf.

Je netwerk

We horen steeds vaker dat mantelzorgers meer gebruik moeten gaan maken van hun eigen netwerk. Dat klinkt logisch, maar de werkelijkheid is lang niet altijd zo eenvoudig. Niet iedereen heeft een netwerk dat kan bijspringen.

En juist daarom mogen we mantelzorgondersteuning niet afhankelijk maken van de vraag of iemand een groot netwerk heeft. Een warm netwerk is ontzettend waardevol, maar het mag nooit een vervanging zijn van goed beleid. Mantelzorgers moeten kunnen rekenen op passende ondersteuning vanuit gemeenten en de overheid, óók als zij er grotendeels alleen voor staan.

Daarmee zeg ik niet dat je geen hulp moet aannemen als die er wel is, integendeel. Maar schaam je niet, of voel je niet tekortschieten, als jouw steun niet uit de familie of vriendenkring komt. Soms vind je die bij een mantelzorgconsulent, een vrijwilliger, een lotgenoot of een organisatie die naast je gaat staan.

Soms zit hulp dichterbij dan je denkt. In mijn geval kwam die uiteindelijk ook uit een hoek die ik vooraf niet had kunnen bedenken. En geloof me … daar ben ik nog iedere dag blij mee.

(Dat die plek Mantelzorgelijk bleek te zijn, voelt voor mij nog steeds als een cadeautje)

Misschien is dat wel wat ik je vandaag het liefst mee wil geven. Wacht niet tot je volledig bent uitgeput voordat je aan de bel trekt. Overbelasting ontstaat niet op één dag, het is vaak het gevolg van heel veel dagen waarop je tegen jezelf zei: ”Het gaat nog wel” Gun jezelf daarom af en toe een adempauze. Niet omdat je tekortschiet, maar omdat ook jouw grenzen ertoe doen.

En als jouw netwerk klein is … schaam je daar alsjeblieft niet voor. Je bent daarin niet de enige. Een mantelzorger mag nooit afhankelijk zijn van geluk; geluk dat er familie is, dat buren kunnen helpen of dat iemand tijd heeft. Goede ondersteuning hoort geen gunst te zijn, maar een vanzelfsprekendheid. En als die steun niet vanzelf naar je toekomt, weet dan dat je haar ook mag zoeken.

Sterk zijn betekent niet dat je alles alleen hoeft te dragen. Soms begint steun met de moed om uit te spreken dat het alleen niet meer gaat.