skip to Main Content
Zorgbelofte Maakt Schuld!

Zorgbelofte maakt schuld!

De vier partijen die praten aan de formatietafel, zetten vraagtekens bij een reeds geplande uitgave van twee miljard voor de verpleeghuizen. Ze lieten juristen uitzoeken of zij verplicht zijn zoveel geld uit te geven, las in ik een artikel op Trouw.nl

Er is de afgelopen weken wat afgetobd bij de financiële onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Steeds keert één klacht terug: er ligt een enorme financiële verplichting, een erfenis van het huidige, demissionaire kabinet. De komende jaren moet er hoe dan ook 2,1 miljard euro extra naar de verpleeghuizen. Het nieuwe kabinet heeft er zelf niets meer over te zeggen. Het is juridisch verplicht dat geld uit te geven.

Nu de financiële onderhandelingen hun einde naderen, zien de onderhandelaars de twee miljard als een blok aan het been. Vandaag willen ze hun financiële plaatje rond hebben, om door te laten rekenen door het Centraal Planbureau (CPB). Deze week zijn achter de schermen de knopen doorgehakt: als er 2,1 miljard naar de verpleeghuizen moet, hoeveel is er dan nog over voor andere wensen, zoals extra geld voor defensie, klimaatbeleid, lerarensalarissen? Niet veel meer, zoveel is wel duidelijk.

Miljoenen in plaats van miljarden

De ouderenzorg gaat zo goed als zeker de grootste nieuwe investering worden voor een nieuw kabinet. De zorg in de verpleeghuizen zal sterk verbeteren, met meer personeel en meer persoonlijke aandacht voor de bewoners. Daar zijn ook de vier partijen blij mee, toch overheerst in de formatie de tegenzin over de miljardenuitgave.

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wilden alle vier extra geld uittrekken voor de ouderenzorg, volgens hun verkiezingsprogramma. Alleen de VVD was van plan daarvoor twee miljard euro beschikbaar te stellen, precies het bedrag dat nu op tafel moet komen. De andere partijen hebben de overtuiging dat ook met veel kleinere investeringen de ouderenzorg beter kan worden. Zij dachten eerder aan een paar honderd miljoen extra, in plaats van miljarden.

In mei, toen de formatie al in volle gang was, ontdekten de vier partijen pas dat ze juridisch verplicht zijn de verpleeghuizen twee miljard extra geld te geven. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) informeerde op 31 mei de Tweede Kamer.

Binnenskamers bij de kabinetsformatie was het nieuws toen al bekend. Daar leidde het tot ergernis, omdat volgens VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de Tweede Kamer nooit een signaal heeft gehad over de verplichting. Een ‘onaangename verrassing’, noemt een van de betrokkenen het. Een andere partij vermoedde ‘een blunder van het ministerie’.

De vier partijen hoopten nog dat ze onder de opdracht uit konden komen. Ze lieten juristen naar de zaak kijken. Er was argwaan: hoe kon het dat staatssecretaris Martin van Rijn ( PvdA) hen tijdens de formatie voor een voldongen feit plaatste?

De conclusie van de juristen was echter dat er geen speld tussen te krijgen was. Van Rijn had gelijk: een nieuw kabinet is verplicht het geld beschikbaar te stellen dat de verpleeghuizen nodig hebben om hun kwaliteit te verbeteren.

De verplichting is het gevolg van een unaniem besluit van de Tweede Kamer, vorig jaar december, dat de kwaliteit van de verpleegzorg snel omhoog moet. Alle fracties eisten dat het kabinet Rutte-II zou ingrijpen. De politieke druk was hoog opgelopen, na het Manifest van schrijver Hugo Borst en ex-mantelzorger Carin Gaemers over de nood in de verpleeghuizen. Een motie van de PVV kreeg steun van de hele Kamer, een uniek gebaar van eensgezindheid. Staatssecretaris Van Rijn moest van de Kamer binnen een maand met een plan komen voor meer personeel.

In plaats van zelf een geldbedrag voor te stellen, koos Van Rijn voor een juridische omweg. Eerst liet hij nieuwe kwaliteitsnormen opstellen, bijvoorbeeld over hoeveel personeel er op een afdeling moet zijn. Per 1 januari 2018 moet aan die normen worden voldaan. Daarna berekende de toezichthouder, de NZa, of de bestaande tarieven nog toereikend waren. Nee, zei de NZa: er moet fors geld bij voor die nieuwe kwaliteit. Minstens 1,3 miljard, en waarschijnlijk eerder 2,1 miljard. In het somberste scenario kan het zelfs gaan om 3,1 miljard euro.

Volgens het ministerie van volksgezondheid is staatssecretaris Van Rijn ‘altijd heel duidelijk geweest dat de wens van de Kamer financiële gevolgen zou hebben’, laat zijn woordvoerder weten.

Dit alles levert wel een politiek unieke situatie op: de Tweede Kamer had weliswaar de wens om meer geld uit te trekken, maar heeft nooit gestemd over een bedrag. En toch is er politiek geen weg meer terug, na de unanieme motie van december.

Fijn voor de verpleeghuizen en de mensen die daar wonen natuurlijk. Toch blijft er steeds iets door mijn hoofd spoken. Ouderenzorg wordt toch niet alleen in verpleeghuizen gegeven? Hoe zit het eigenlijk met geld voor ouderenzorg die wij – als mantelzorgers – aan onze dierbaren in een thuissituatie geven? In de afgelopen jaren is er in de thuissituaties meer wegbezuinigd dan had gemoeten. Met elkaar hebben wij de schatkist heel wat eurootjes gescheeld. Wordt het ook niet eens tijd voor een financiële injectie onze kant op? Er zijn namelijk grenzen aan (mantel)zorg voor ouderen!

is ondernemer, netwerkbouwer, blogger, echtgenote, moeder en sinds 6 jaar mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Tevens is zij de bedenker en mede oprichter van Mantelzorgelijk.nl

Marjolijn Bruurs

is ondernemer, netwerkbouwer, blogger, echtgenote, moeder en sinds 6 jaar mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Tevens is zij de bedenker en mede oprichter van Mantelzorgelijk.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X