Lida Zegel UA

Zelf doen! #tips

Wie kent deze woorden niet?! Als een kind ontdekt hoe de wereld werkt wie hij/zij ook dingen zelf doen. Hoe trots was je als kind toen je zelf je schoenen kon strikken?! Gaat dit ooit over? Ik denk van niet! Sterker nog, als ik bedenk waarom ik me goed voel is dat omdat ik het idee heb dat ik ‘ertoe doe’. Dat ik iets voor een ander kan betekenen, iets voor een ander kan doen, voelt goed voor mij. Dat gevoel heeft een basis dat ik zelf kan zorgen voor mijn leven; mezelf wassen en aankleden, zelf mijn eten maken, zelf … vul maar in, genoeg wat nodig is om zelfstandig te zijn. Ik denk dus dat het enorm belangrijk is dat je alles zelf kunt doen. Maar wat als er iets niet lukt? Vraag je dan hulp? Vast wel voor iets wat “normaal” is om aan een ander te vragen, bijvoorbeeld de schoorsteen vegen, een huis bouwen of je kleding kopen. Het geeft weer zelfvertrouwen als je hier geld voor hebt verdiend of gespaard om dit voor elkaar te krijgen. Allemaal gebaseerd op zelf doen.

Als kind was ik niet zo handig, tot ik ontdekte dat ik links handiger was dan rechts. Als kind wilde ik toen ook veel doen. Mijn moeder zorgde, in een huishouden, voor haar opa en oom maar ook voor ons gezin van 5. Ik wilde mijn moeder daarom ook graag helpen. Aardappels schillen kon ik ook, veel te langzaam en lang niet zo geroutineerd als mijn moeder … dat merkte ik als ze al snel zei; “Geef maar hier. Met dat linkse pootje van jou gaat dat niet zo snel.”. Mijn werk werd uit handen genomen en ik ervaarde dat als falen. Mijn moeder bedoelde dat echt niet verkeerd, zelfs goed denk ik, maar voor mij was het niet leuk. Als er overlegt zou zijn met mij of ik wilde stoppen had ik zelf nog iets in te brengen gehad. Deze ervaring is blijkbaar zo diep geworteld dat ik dit ook herken bij anderen. Anderen die ook iets zelf willen doen. En ja, soms kan een ander het heel veel sneller …

Neem nu het voorbeeld van een buurvrouw. Door haar ziekte kan zij heel weinig. Ze heeft veel pijn en is bijzonder snel moe, en lang moe als ze over een grens gaat. Een tijd geleden lag er heel veel vuil op straat. Alsof er een vuilniszak was open gegaan lag er veel plastic afval door de hele straat. Net toen ik naar buiten ging om dit op te ruimen zag ik ook de buurvrouw aan het opruimen. Ze baalde zo van het vuil, maar wilde dit persé zelf oplossen bleek achteraf. Niet altijd afhankelijk zijn van anderen. Uiteraard was het fijn dat we samen aan de slag waren en konden we elkaar complimenteren met dit feit. Toen ik vroeg waarom ze dit deed gaf ze ook aan dat het lastig is om overal hulp voor te vragen, het zo lang mogelijk zelf wil doen en dat ze dan maar de consequenties draagt. Zo gaat ze op dit moment haar hele leven aan. Een dik compliment waard!

Een ander voorbeeld is een moeder die ik jaren geleden begeleidde. Zij was doofblind, net als haar man en … hun 3 kinderen bleken dit ook te hebben aangezien ze pas laat had begrepen dat ze een erfelijke aandoening hadden. Een moeder van een gezin die daar, zo goed en zo kwaad als dat ging, voor zorgde. Ze kwam naar een vakantieweek en de organisatie drukte ons begeleiders op het hart niet alles uit handen te nemen, maar de mensen zo veel mogelijk zelf te laten doen. Ik zag Yvette* in haar bijna blinde bestaan worstelen met haar boterhammen. Door te beseffen dat zij altijd zorgde voor haar gezin, te zien hoe lastig het ging en te bedenken dat dit vakantie moest zijn besloot ik haar dit terug te geven. Ik legde uit wat de organisatie net zei, wat ik van haar leven begreep en stelde Yvette toen de vraag of ik haar meer rust zou geven als ik voor haar het brood zou smeren. Een volmondig en gelukkig “JA!” was het antwoord. Misschien had ik dat al wel verwacht, maar het feit dat zij hier zelf de opluchting van het begrip om haar situatie kon laten zien heeft ons beide alleen maar sterker gemaakt.

Dergelijke voorbeelden kun je ook tegen komen in het bezoek of de hulp aan anderen. Het maakt eigenlijk niet uit wat de aandoening is, volgens mij geldt voor alles het volgende:
*Neem niet alles uit handen van een ander. Leg uit wat je ziet of wat je denkt. Overleg of vraag aan de ander wat jij kan doen. Help waar nodig of zorg voor een goede omgeving. *Stimuleer om (nog) zelf in beweging te komen. Doe het zo mogelijk samen als het alleen niet meer lukt.
*Geef complimenten! Benoem wat je ziet en wat je denkt.
* en het allerbelangrijkste is het besef van wat in de Engelse taal in krachtig wordt uitgedrukt: “Use it or lose it” -> als wij willen dat mensen zo lang mogelijk zelfredzaam zijn zullen we ook moeten zorgen dat ze dit blijven doen voor ze het zelf doen verliezen …
Ook jij kan dit! Help de ander door het zelf te doen. Geef dat zelfvertrouwen aan de ander en dat van jou wordt ook steviger. En zo krijg je ook die belangrijke rust en ontspanning samen.
Lida Zegel – van Tiel
MaatContact blogt exclusief voor Mantelzorgelijk.
November 2017
*De naam Yvette is fictief om redenen van privacy.

Met MaatContact helpt Lida zowel mensen met dementie als hun omgeving. *Samen rust krijgen door te begeleiden bij situaties waar veel spanningen worden ervaren. *Kennis delen om ook anderen de handvatten van voor echt in contact zijn te geven. *Of miMakker Blos inzetten voor een ontmoeting van hart tot hart.

Lida Zegel

Met MaatContact helpt Lida zowel mensen met dementie als hun omgeving. *Samen rust krijgen door te begeleiden bij situaties waar veel spanningen worden ervaren. *Kennis delen om ook anderen de handvatten van voor echt in contact zijn te geven. *Of miMakker Blos inzetten voor een ontmoeting van hart tot hart.

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

X