skip to Main Content

Ze is een persoon, geen CIZ nummer

Door K. Purze

Ik was doodsbang toen mijn moeder vorig jaar naar een verpleeghuis verhuisde. Ik liet haar achter in de handen van mensen die ik niet kende, die zij niet kende en die haar niet kenden. Dat is eng. Zeker, het team wilde weten wat ze leuk vond en welke zorg ze nodig had, maar ze vroegen het niet aan ons. Ze vroegen ons om het op te schrijven (zie je het verschil?)

Ik vulde het formulier in en we spraken even met de afdelingsverpleegkundige. Alles was gericht op mijn moeders medische behoeften en op wat ze nog wel en niet zelf kon. Het ging er voornamelijk om dat de dingen niet verkeerd aangepakt zouden worden, dat zij geen fouten zouden maken. Geloof me, dat waardeerde ik, maar het laat ook wel heel veel open.

Als mensen me vragen hoe het met mijn moeder gaat weet ik niet altijd hoe ik moet antwoorden. Het is gecompliceerd. Soms zeg ik dat het goed gaat of dat ze stabiel is (dat is de taal die je vanzelf gaat gebruiken na meerdere spoedopnames in het ziekenhuis).

Soms zeg ik ook wel eens “Ze is niet meer de persoon die ze vroeger was, maar ze is er nog steeds.” Waarmee ik bedoel dat ze nog steeds bij het leven betrokken is. Nog steeds zichzelf. Nog steeds mijn moeder. Hoewel je dat niet zou denken als je haar ziet of als je haar helpt met tanden poetsen.

Voor de assistent-verpleegkundigen die haar iedere dag helpen had er eigenlijk op het formulier moeten staan: dingen die je over mijn moeder moet weten. Dan zou ik dit hebben geschreven:

Toen mijn moeder naar het verpleeghuis verhuisde, was mijn grootste angst dat ze de hulp die ze nodig had niet zou krijgen. Ik maakte me geen zorgen om jullie, maar om haar. Mijn moeder haat het om ergens om te vragen. Ik meen het, ze vraagt nergens om.

Toen ik nog op de middelbare school zat, was mijn moeder de beheerder van het gebouw ernaast. Als huurders verhuisden, moest mijn moeder huishuidelijke apparaten repareren of vervangen. Soms had ze hulp, soms ook niet. Op een keer verhuisde ze een grote koelkast. Ze moest twee trappen omhoog met dat ding. Ze deed dat in haar eentje. Dus, als ze zegt dat ze pijn heeft of iets nodig heeft, is dat geen grapje.

Ik weet dat er veel verloop is hier. Misschien ben je nieuw. Ik betwijfel of je mijn moeder’s medische geschiedenis kent en misschien heb je niet eens met iemand gesproken die voor haar zorgde voordat ze jou erbij haalden. Ik weet zeker dat iemand je zal vertellen over haar zorgplan, zodat je weet welke hulp nodig is. Maar dat is echt niet genoeg.

Ik herinner mijn kinderen er voortdurend aan om te gaan staan waar oma ze kan zien. Als ze geluk hebben (of even niet opletten) haakt ze hen met plezier vast met haar ‘klauw’ – haar ene goeie arm, die nog steeds de beste knuffel geeft als je dicht genoeg bij haar komt. Wist je dat ze zelfs met haar bril door dat ene oog niet kan zien?

Stel vragen over haar gezichtsvermogen, de gezondheid van haar hersenen, haar gehoor.

Probeer de dingen te begrijpen die je niet kunt zien.

Ik weet dat je met veel mensen werkt die, zoals mijn moeder, zich niet kunnen uidrukken. Zelfs toen mijn moeder nog meer sprak, luisterde ze meer dan ze praatte. Of ze gebruikte haar woorden om je vragen te stellen over jouw leven, om te vragen hoe het met jou gaat.  

Je zou mijn moeder beter begrijpen als je kon zien hoe ze leefde. Hoe ze bloeiende planten op straat plantte, samen met buren. Hoe ze jarenlang een vriend, die geen auto had, een paar keer per week naar zijn werk reed. Hoe ze er altijd was voor iedereen. Altijd.

Ze zou je nooit rechtstreeks vertellen hoe ze over je denkt maar als ze zou kunnen, dan zou ze het laten zien. Je zou zeker een Kerstster van haar krijgen voor Kerstmis. Ze kocht er dozen vol van en bracht dan hele dagen door met het rondbrengen van die planten, die ze gewoon als cadeautje aan allerlei mensen gaf, samen met zelfgemaakt bananenbrood.

Wat kan ik je vertellen over deze vrouw die aan het eind van het ontbijt, de lunch en het avondeten stilletjes de borden van iedereen aan de tafel opstapelt om jou wat tijd en moeite te besparen? Ik kan je vertellen dat dit een vrouw is die je op haar handelingen kunt beoordelen, niet op haar woorden.

Wat je je ook moet beseffen, is dat deze vrouw, die daar zo stilletjes zit en nergens om vraagt, vier kinderen, 10 kleinkinderen en heel veel loyale vrienden heeft die van haar houden. Ze is niet alleen. Wij zijn hier dan misschien niet elke dag, zoals jij, maar wij geven ook om haar en zorgen ook nog steeds voor haar.

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X