‘Thuiszorg 2023’

Als dit vandaag de dag al zo is gesteld in de thuiszorg, wat staat de kwetsbare en mantelzorger dan nog wel niet meer te wachten? Onderstaand verslag van een thuiszorgmedewerkster waarvan mij de angst om het zorghart slaat. Omdat het in onze plaatselijke krant stond en het een premiumartikel is heb ik het overgenomen in dit “blog”, want het is gewoon triest hoe het dus nu al kan gaan. Laat staan als “WOZO” steeds meer vorm gaat krijgen en je geen beroep kunt doen op een eigen sociaal netwerk, dan ben je dus aan de goden overgeleverd! En de mantelzorger: die moet maar zien hoe alles voor elkaar te krijgen; in combinatie met evt. een baan, gezin en een eigen leven. Als die er straks allemaal nog mogen zijn…. Nee, ik zie het niet rooskleurig in, jij?

Het schemert nog als Banafsheh haar Fiat 500 het smalle parkeervak indraait maar de cliënte wacht al met smart op hulp, want haar stoma heeft gelekt. Het ruikt niet fris in de flatwoning, maar daar kijkt Banafsheh niet van op. Geroutineerd gaat ze aan de slag. De thuiszorgmedewerker krijgt een vergoeding van dertig minuten van de zorgverzekeraar om mevrouw te wassen, aan te kleden en haar wond te verzorgen. Tijd die ze hard nodig heeft. „Het lukt net als ik me beperk tot het wassen van de buik. Mevrouw mag van de zorgverzekeraar helaas maar een keer in de week douchen. Ik vind dat veel te weinig, zeker omdat drie of vier keer per week ontlasting uit de stoma lekt. Die past niet goed op haar buik.”

Snel verschoont ze de lakens. „Wat ik nu doe mag eigenlijk niet van de verzekering. Het is werk voor de huishoudelijke hulp, niet voor mij. Ze legt uit hoe de financiering in elkaar steekt. De organisatie en betaling van zorg in Nederland is geregeld via allerlei wetten en regels. Het wassen, aankleden en de wondverzorging van cliënten zijn taken die vallen onder de Zorgverzekeringswet, welke door zorgverzekeraars wordt uitgevoerd. Per handeling is bepaald in hoeveel minuten de thuiszorgmedewerker deze moet uitvoeren.

Boodschappen doen, bed verschonen en nog weer andere hulp is ondergebracht in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) van de gemeente. „De gemeente heeft beslist dat de kinderen van mevrouw die in dezelfde wijk wonen, boodschappen kunnen doen voor hun moeder. Ze heeft daarom geen recht op WMO-begeleiding. Maar mevrouw is gebrouilleerd met haar kinderen. Daar houdt de gemeente geen rekening mee.”

Huishoudelijke hulp krijgt mevrouw tweemaal een uur in de week. Maar vandaag is het dinsdag en de hulp komt donderdag. Voor onverwachte zaken zoals dit stoma-ongelukje is de wet ook niet gemaakt. „Ik laat mevrouw toch geen twee nachten in dat vervuilde bed slapen.” Dus verschoont ze het bed, hoewel daar geen vergoeding tegenover staat. In de rapportage die ze maakt van elk cliëntbezoek noteert ze de bedverschoning niet. „Ik zou strafkorting krijgen als ik dat zou doen.” Bij het afscheid belooft Banafsheh dat ze vrijdag terugkomt voor een uitgebreide douchebeurt. Dat is haar vrije ochtend. Ze neemt gelijk boodschappen mee voor het weekend. Ze legt uit dat mevrouw digibeet is. Ze krijgt weekgeld vanuit de schuldsanering. Dat bedrag is te weinig om online levensmiddelen van te bestellen. Daarvoor geldt namelijk een minimumbedrag wat haar weekbudget te boven gaat.

De situatie die we vandaag aantreffen bij mevrouw staat niet op zichzelf. Het legt haarfijn de dilemma’s bloot waarin Banafsheh en veel andere thuiszorgmedewerkers zich dagelijks gevangen voelen. Ze doen iets extra’s voor de cliënt omdat ze dat nodig vinden, maar het gevolg is tijdnood. Kenmerkend voor veel zorgmedewerkers is dat ze werken vanuit hun hart. Nee zeggen is niet hun sterkste kant. Het gevolg is dat de financiers van de zorg (gemeente en zorgverzekeraars) bedoeld of onbedoeld profiteren van gratis geleverde zorg. *Zo zie ik het ook vwb de mantelzorger!

Na een blik op haar telefoon ziet Banafsheh dat we achterliggen op schema. Ergens moet ze tijd gaan inhalen. Maar waarschijnlijk lukt dat niet, zegt ze. In de auto legt ze uit hoe het werkt. „Bij binnenkomst bij een cliënt is niet het eerste wat je zegt ‘Kleedt u zich maar uit’. Mensen kijken vaak reikhalzend uit naar je komst. Ze willen hun verhaal kwijt. Je bent soms de enige die ze zien op een dag. Door te luisteren verbeter je het welzijn van cliënten. Daardoor neemt de zorgvraag af.

Is zij de enige thuiszorgmedewerker die zo te werk gaat? Nee, zegt Herman* Hij werkte jarenlang in meerdere kantoorfuncties in de zorg, tot hij vanaf 2011 zzp’er in thuiszorg werd. De per 1 januari gepensioneerde Herman herkent zich in het verhaal van Banafsheh. „Als er geen familie was voor de cliënt vond ik het heel normaal om de dokter te bellen. Dat kost tussen de vijf à vijftien minuten. En als ik toch in de stad moest zijn, pakte ik regelmatig een boodschap mee voor een cliënt. Als zzp’er kun je die keuze maken. Wijkverplegers in dienst bij een van die grote zorgreuzen hebben minder tijd voor cliënten. Iemand op kantoor plant hun zorgroute en stopt er zoveel mogelijk adressen in. De uitvoerende zit onderaan in de pikorde, die moet het werk doen.

In een dienst van 17.00 tot 23.00 uur stoppen ze rustig meer dan twintig cliënten. Voor steunkousen en medicatie staan pakweg 15 minuten. Je kunt er dan net vier op een uur doen, maar dat is exclusief reistijd en administratie. De thuiszorg raakt compleet overbelast. Als zzp’er had ik meer tijd en aandacht voor de mensen. Maar dat ging wel ten koste van het inkomen. Rapportages maken moet zorgvuldig en kost tijd. Ik ken mensen die ze in eigen tijd schreven. Maar het klopt wat Banafsheh zegt. WMO-taken mag je niet uitvoeren. Wie dat toch doet, kan een korting van de zorgverzekeraar verwachten. Omdat ik als planner heb gewerkt in de zorg en de financiering kende, wist ik het werk op de goede manier weg te zetten in de rapportages. Ik schreef creatief, maar vertelde geen onwaarheden”

Gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit Amsterdam weet tegen welke dilemma’s thuiszorgmedewerkers aanlopen. „Ze zien dat iemand hulpbehoevend is, een luisterend oor nodig heeft en een aai over de bol. De cliënt is kwetsbaar en afhankelijk. Stel dat er dan een glas omvalt en de hulpverlener is er toch. Die denkt ‘laat ik dat even opdweilen, voordat het gevaar oplevert’. Het stelsel zou enige ruimte moeten bieden om dat weg te zetten. Nu zit de professional klem in haar eigen moraliteit. Ze wordt aangezet tot overwerk. Ik begrijp dat knelpunt, maar anderzijds zijn er ook goede redenen waarom we gevangen zitten in dit systeem. Er zit logica in de schotten in de zorg. Want stel dat thuiszorg en WMO samenvallen, dan doet de verpleegkundige van de thuiszorg de schoonmaak. Voor 85 euro per uur. Dat willen we ook niet. Werkt het systeem nu? Aan de ene kant wel, het is gratis geleverde zorg. Anderzijds moet je hulpverleners misschien meer tijd geven om hun werk goed te doen. Dat is de kwestie. In zijn algemeenheid zie je dat de politiek niet voor dat laatste kiest. Er komt geen thuiszorgpersoneel bij, terwijl het aantal ouderen stijgt.

Als de werkdruk te veel oploopt leggen zorgprofessionals het bijltje erbij neer. Ruim één op de vijf (22 procent) van alle medewerkers in zorg en welzijn overweegt om uit de sector te stappen, blijkt uit de tweejaarlijkse FNV Zorg & Welzijnsbarometer (2021) onder ruim 12.000 FNV-leden. Vooral de enorme werkdruk, een slechte werk-privébalans en het salaris zijn redenen om weg te gaan.

De laatste cliënte van de ochtend is altijd goed geluimd. ‘Hola cielo’, oftewel ‘hallo schat’ klinkt het vrolijk uit de mond van de 86-jarige dame die kampt met dementie, ze grijpt terug naar het Spaans waarmee ze is grootgebracht. Nederlandse woorden verdampen in de gaten van haar geheugen. Banafsheh kent haar inmiddels zo goed dat er nauwelijks een taalbarrière is. En anders is de dochter er om te vertalen. 24 uur per dag staat deze klaar om haar ouders te verzorgen. Om haar te ontlasten krijgt ze ’s morgens en ’s avonds hulp bij aan- en uitkleden, douchen, eten en medicatie.„ De thuiszorg is voor ons van levensbelang”, zegt ze. „Het alternatief was dat mama naar een verpleeghuis gaat. Maar zonder papa. Als je je indenkt dat ze daar alleen zou zijn, zonder dat ze Nederlands spreekt. Dan weet je ook dat ze niet lang meer zou leven. In onze cultuur is de zorg voor je ouders heel normaal. Je stopt ze niet in een tehuis.

Desgevraagd reageert een woordvoerder dat de gemeente ‘niet per se streng’ is bij de toewijzing van WMO-uren. „De gemeente kijkt wel eerst of binnen het netwerk van de aanvrager hulp mogelijk is. De cliënt krijgt een persoonsgebonden beschikking waarop de hulp staat die hij krijgt. Verandert de situatie, dan kan hij daarover op ieder moment met ons in gesprek gaan. Ook voor meer uren. Ons telefoonnummer staat op de beschikking.”

De zorgverzekeraar reageert schriftelijk op de klacht van Banafsheh over de verantwoordingscultuur in de zorg en de vele verplichte administratie. De reactie: ‘Elke handeling opschrijven is geen vereiste van ons. Het is belangrijk dat er een voldoende navolgbaar behandelplan is.

Dat helpt ook wanneer een wijkverpleegkundige uitvalt en een collega de zorg overneemt. We vinden het belangrijk dat rapportages worden gebruikt voor een betere kwaliteit en continuïteit van zorg.’

Banafsheh zegt hierover dat regelmatig rapportages worden afgekeurd omdat ze niet zouden voldoen aan de eisen. Over door de thuiszorg uitgevoerde WMO-taken stelt de zorgverzekeraar in een reactie: ‘Die taken vallen onder de gemeente. Als een verpleegkundige WMO-taken uitvoert geldt daarvoor een ander tarief. Over de hoogte van de tarieven worden afspraken gemaakt met de gemeente.”

Bron: Tubantia.nl

 

Tot zover de thuiszorg; deze wordt steeds meer uitgehold en het is zeker dat er nog veel meer taken op de schouders van mantelzorgend Nederland komen te vallen. Daarom de strijd voor erkenning en een fatsoenlijk beleid voor deze zorgkanjers, daarom mogen we onze handen dichtknijpen met dit geweldige platform Mantelzorgelijk!

Twijfel niet en wordt ook vriend, je zult straks blij zijn dat ook jij je aangemeld hebt!

 

Liefs Jo(landa)x

 

 

Avatar foto

Jolanda Groothuis, trotse dochter van Willem💖, voor hem heb ik jaren gezorgd en door hem ben ik hier ooit eens op het platform terecht gekomen. Mantelzorgelijk heeft mij zoveel gegeven: hier kreeg ik antwoorden op mijn vragen, hier kon ik vrijuit mijn zorgen delen met lotgenoten, hier voel(de) ik mij thuis.
En ik ben nog lang niet van plan om dit "warme nest" te verlaten!

Samen staan we sterker, daar blijf ik van overtuigd!

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top