Thuis blijven wonen wordt ouderen te moeilijk gemaakt

Dolgraag blijven ouderen zelfstandig wonen, maar vaak kan dat alleen met slimme en kostbare hulpmiddelen. En als ouderen om financiële steun vragen, wordt het moeilijk. Elke gemeente heeft weer andere regels voor wat wel en niet wordt vergoed. Peet Vogels en Hanneke van Houwelingen van het Algemeen Dagblad zetten de zaken op een rijtje. En wij delen dat stuk graag, want dit heeft ook directe gevolgen voor mantelzorgers!

 De nieuwe generatie ouderen is mondiger dan de generatie van voor de eeuwwisseling. De ouderen kopen zelf zorg in, snuffelen aan alternatieve woonvormen en blijven langer actief. Maar daadwerkelijk verkassen naar een kleinere, aangepaste woning of een verzorgingshuis, zoals de generaties voor hen gewoon waren, is er niet meer bij.

De huidige ouderen blijven in toenemende mate hun koophuis trouw, zegt Daniëlle Harkes, manager bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. ,,Oudere generaties verkochten vaker hun huis en gingen dan huren”, concludeert ze.

Hoge kosten

Foto ter illustratie.

Foto ter illustratie. © Ed van Alem

De ‘nieuwe’ ouderen passen hun woning hoogstens aan en blijven dan zitten waar ze zitten. Het Economisch Instituut voor de Bouw berekende dat een woning aanpassen, drempels weghalen, wc en badkamer aanpassen, een traplift inbouwen en dergelijke, gemiddeld 9.000 euro kost.

Dat kan lang niet elke oudere betalen. Daarom is een jaar geleden de zogenaamde ‘blijverslening’ geïntroduceerd. Huishoudens kunnen tussen 2.500 en 50.000 euro lenen om hun huis aan te passen. Maar in maart van dit jaar waren pas twee leningen verstrekt. ,,Uit een peiling blijkt dat meer dan 100.000 ouderen geïnteresseerd zijn in de lening”, zegt Manon Huisman van ouderenorganisatie Anbo. ,,De lening wordt maar in 33 van de 388 gemeenten aangeboden en er wordt veel te weinig voorlichting over gegeven.”

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting SVn, de bedenker van de blijverslening, is niet zo pessimistisch. ,,De lening bestaat pas een jaar en al 33 gemeenten bieden hem aan en zo’n 100 gemeenten zijn ermee bezig. Het duurt altijd even voor zo’n nieuw product bekend wordt, dat zagen we eerder bij de starterslening en de duurzaamheidslening”, zegt een woordvoerder van SVn.

Hulpmiddelen

Het is een lappendeken en een hele opgave om de nodige hulp te krijgen

Woordvoerder ouderenorganisatie KBO-PCOB

In het land wordt steeds meer geëxperimenteerd met handige hulpmiddelen in huis, maar de vergoeding blijft een ingewikkeld proces, weet Saskia Timmermans van de Emmense zorginstelling Tangenborgh. ,,Elk artikel wordt op een andere manier vergoed, soms via de zorgverzekeraar en soms via de Wet maatschappelijke ondersteuning, die weer in elke gemeente anders is. Andere keren moet je het weer uit eigen zak betalen.”

Ouderenorganisatie KBO-PCOB ondervindt dagelijks hoe ouderen vastlopen in de bureaucratische molen voor bijvoorbeeld zorg of hulpmiddelen om langer thuis te wonen. ,,Het is een lappendeken en een hele opgave om de nodige hulp te krijgen”, zegt een woordvoerder. ,,Sommige gemeenten zijn soepel met huishoudelijke hulp, andere niet. De ene vergoedt bijvoorbeeld een traplift, de ander niet. Eigenlijk moet je goed uitzoeken in welke gemeente je als oudere het beste kunt wonen.”

De meeste ouderen worden gezond oud in hun huis. Maar dat geldt lang niet voor iedereen. Tot 2014 konden mensen met een lichte zorgvraag nog terecht in het verzorgingshuis. Die mogelijkheid is er niet meer. Thuiszorg, mantelzorg en allerlei slimme hulpmiddelen moeten deze mensen in staat stellen langer thuis te blijven wonen.

Ouderen met dementie kunnen langer thuis blijven wonen met allerlei technische hulpmiddelen.

Ouderen met dementie kunnen langer thuis blijven wonen met allerlei technische hulpmiddelen. © Andre Weima Fotografie

Opnieuw inrichten?

Hoe richt je eigenlijk je huis in als je ouder wordt? In Emmen staat een modelwoning waar zelfs over de wc-bril en het koffiezetapparaat werd nagedacht. De muren, het plafond, de voordeur; alles is wit in de hal van het appartement in Emmen. Op het eerste oog niks bijzonders, maar deze ruimte is bewust steriel ingericht. Uit onderzoek blijkt: wanneer alles in dezelfde kleur wordt geschilderd, valt de voordeur minder op en zal een dementerende bewoner minder snel naar buiten stappen en gaan dwalen.

Omgekeerd geldt hetzelfde. Ouderen kampen vaak met slechter zicht en zien het contrast tussen twee objecten niet meer goed. Dus een zwart koffiezetapparaat in een zwarte keuken: niet doen. In het Dementiehuis voor de Toekomst, een initiatief van verpleeghuis Tangenborgh in Emmen, staat dan ook een knalrood exemplaar op het aanrecht. In dit appartement woont niemand, maar worden allerlei hulpmiddelen getoond die ervoor moeten zorgen dat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen wonen.

Foefjes

Ouderen met dementie kunnen langer thuis blijven wonen met allerlei technische hulpmiddelen.

Ouderen met dementie kunnen langer thuis blijven wonen met allerlei technische hulpmiddelen. © Andre Weima Fotografie

Zo’n foefje als een witte voordeur was in de laatste jaren dat zijn demente moeder nog thuis woonde een uitkomst geweest, denkt de 66-jarige Rieks Hoving. Het kwam nog regelmatig voor dat zijn moeder – ondanks haar verslechterde situatie – in haar Opel Astra stapte en in stevig tempo naar de supermarkt reed. ,,Op een dag vergat ze mijn tante Gé, die nog bij de kassa stond. Toen hebben we de auto stilgezet”, vertelt Rieks.

In de modelwoning zijn trucjes te zien als een speciale vork en een waterkan die precies bijhouden hoeveel de bewoner eet en drinkt. Een mantelzorger kan de gegevens op afstand inzien.

Het appartement is ook uitgerust met een melder die signaleert wanneer het fornuis nog aan is, een sensor die afwijkend slaapgedrag registreert en een filmpje stuurt naar de thuishulp, maar ook een medicijndoos die gaat piepen wanneer de bewoner zijn pillen vergeet in te nemen.

Bron: Algemeen Dagblad, artikel geschreven door Peet Vogels en Hanneke van Houwelingen

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 2 reacties

  1. Bedankt voor dit heldere artikel over thuiswonende ouderen en regelingen die nog onbekend zijn. Mijn oma wordt zo langzamerhand best oud en kan niet alles meer zelfstandig, maar wil eigenlijk ook niet weg uit haar huis. We gaan wat meer onderzoek doen naar de blijverslening (ik wist niet dat het bestond) en naar ambulante begeleiding, hopelijk kunnen we haar dan zo lang mogelijk veilig thuis houden.

  2. Hulpmiddelen in huis worden naar mijn idee ook steeds belangrijker voor ouderen. Zo kunnen ze zo lang mogelijk in hun eigen omgeving blijven wonen. Het thema vergoedingen hoor ik ook steeds vaker. Het ligt ook maar net aan de gemeente en de financiële mogelijkheden die men zelf heeft.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top