skip to Main Content
Terugkijken

Terugkijken

Er waren momenten dat we elkaar, zittend aan de keukentafel, boos aanstaarden omdat we weer eens ruzie hadden. Mijn moeder was geïrriteerd omdat ze het gevoel had dat ik haar voortdurend vertelde wat ze wel en niet moest doen. Ik was boos op mijn moeder omdat ze vaak weigerde haar looprek te gebruiken en op te letten waar ze haar geld aan uitgaf ondanks dat ze geregeld viel, en haar financiële zorgen op de hele familie van invloed waren.

Er waren ook momenten van genegenheid. We hebben nooit een “knuffelige” relatie gehad en we praatten nooit zoveel met elkaar. Maar als we samen stil in de auto zaten, onderweg naar haar zus of haar vrienden, kon ze ineens met een heldere stem zeggen: “bedankt dat je me daar naar toe rijdt.” Daar kreeg ik een brok van in mijn keel. Veel later, als we samen lunchten in haar verzorgingshuis, in de dagen dat haar afnemend spraakvermogen en tastende vingers duidelijk maakten dat ze slechter werd, probeerde ik haar te laten weten dat ik haar angsten en verdriet begreep en dat ik er voor haar was, door haar mond voorzichtig af te vegen en haar schouder aan te raken.

Gedenkdagen zijn de momenten waarop familie mantelzorgers terugkijken en zichzelf beoordelen. Nu mijn moeder bijna een jaar dood is, kijk ik terug op de bijna zeven jaar zorg die ik haar heb geboden voordat ze aan complicaties van vasculaire dementie en nierfalen overleed. Ik stel mezelf verschillende vragen: wat heb ik over mezelf geleerd (de goeie en de slechte dingen) tijdens deze vaak moeilijke uitdaging? Wat voor effect heeft dat op mijn hedendaagse leven?

Wat heb ik ervan geleerd dat ik kan delen met degenen die nu middenin de dagelijkse “sleur” van zelfopoffering en zorgzaamheid zitten?

Niemand moet de houding van held aannemen… Ik haatte het als anderen mij tot een soort heilige verklaarden alleen omdat ik voor mijn moeder zorgde. Het leek of ze er ook een oordeel over gender aan verbonden: “het is toch zo bijzonder dat een zoon mantelzorger is.” Iets waarvan ik wist dat het gewoon niet waar was, zowel uit persoonlijke ervaring als gebleken uit nationale statistieken. Ik weet ook dat ik me niet als een heilige gedroeg en daardoor voelde ik me steeds schuldiger als ze me de hemel in prezen.

Omdat mijn moeder vaak een bijna baldadige minachting voor haar gezondheid en veiligheid toonde, gedroeg ik me als een strenge leermeester. Ik dwong haar om uit bed te komen, haar pillen te nemen en normaal met de thuishulp om te gaan. Zij, op haar beurt, vertelde haar vrienden dat ik uitermate onvriendelijk was en noemde me een “rotzak” (maar dan sterker uitgedrukt) recht in mijn gezicht. Achteraf gezien had ik aardiger moeten zijn, minder taakgericht en meer patiëntgericht met meer aandacht voor haar gevoelens. Als er al een ijzeren vuist nodig was, dan had ik die in een fluwelen handschoen moeten stoppen.

…maar ook zou niemand het slachtoffer moeten spelen. Inderdaad, ik klaagde. Urenlang doorbrengen bij dokters en eerste hulp, elke keer de po legen en talloze ritjes naar de drogist is niet echt leuk te noemen. Maar toen ik aan mijn moeder voorstelde om te verhuizen en in de buurt te komen wonen, koos ik daar bewust voor en wist dat ik het recht had om de zorg in te vullen op de manier waarop ik dacht dat goed was. Ja, ik bood haar onderdak, goed voedsel en de mogelijkheid tot gezelschap. En nee, ik nam haar niet altijd mee naar de concerten, musea en familiebijeenkomsten waar ze ook naar toe wilde. Ik wilde voor mijn moeder zorgen en deed dat op mijn manier, zonder al teveel zelfmedelijden.

Geniet van de geschenken: hoewel ik mijn moeder natuurlijk al mijn hele leven kende, leerde ik middels de mantelzorg hoe sterk ze eigenlijk was en wat een levenslust ze had. Hoewel ik zelf jarenlang in de gezondheidszorg heb gewerkt, kwam ik erachter hoeveel obstakels, zoals lange wachttijden en slechte communicatiesystemen, wij artsen en professionals op de weg van mantelzorgers plaatsen. En hoewel ik talloze artikelen en een boek over mantelzorgpsychologie heb geschreven, ben ik er nu pas achter hoeveel zorgen en wat een doorzettingsvermogen komen kijken bij de mantelzorg.

Denk aan het bos: voor mij en veel anderen is de mantelzorg een klassiek boom-en-bos scenario waarin elk boom, zoals elke dagelijkse taak, zo hoog opdoemt dat het de missie grotendeels verdoezelt. Ik raakte zo verstrikt in de dagelijkse frustraties van het goochelen met schema’s, verzekeraars bellen en het vullen van pillendozen dat ik soms het doel van mijn zelfopoffering uit het oog verloor: ervoor zorgen dat mijn moeder de laatste jaren van haar leven zo goed mogelijk doorbracht.

Gelukkig, na een jaar afstand genomen te hebben, is het het bos en niet de bomen die in mijn geheugen gegrift staan. Dat grote bos maakt dat ik trots ben op de mantelzorger die ik was.

https://www.aarp.org

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X