skip to Main Content
Rouwen Terwijl De Wereld Stilstaat

Rouwen terwijl de wereld stilstaat

Het is vandaag 4 weken geleden dat mams overleed. Natuurlijk merkten wij toen wel wat van het hele corona-gebeuren om ons heen. Maar het gebeurde buiten, in de echte wereld, niet in onze wereld van afscheid en rouw. Pas op de zondag voor haar uitvaart, hoorden we meer van beperkingen. Het rouwcentrum zou geen koffie schenken maar dat in buffetvorm zou doen.

We waren natuurlijk wel op de hoogte van het niet meer handen schudden en het afstand houden maar we hielden ons er niet echt aan. Dat gaat ook moeilijk als je met familie afscheid wil nemen. Mams lag in haar eigen appartement opgebaard en alhoewel ze daar een aparte slaapkamer had, is het lastig om 1,5 meter afstand te bewaren als je met meer dan vier personen binnen bent. Bovendien wil je op zo’n moment geen afstand. Je wilt die troostende arm om je heen voelen.

Haar uitvaart op maandag 16 maart was een van de laatsten die nog zonder al te veel restricties plaats had. Een dag later en de kleinkinderen hadden niet eens afscheid kunnen nemen. Die maatregel werd gelukkig versoepeld naar maximaal 30 personen aanwezig op een uitvaart. Een aantal wat wij die maandag niet haalden omdat veel familieleden niet durfden te komen door het corona-virus. En echt, ik begrijp het, maar het voelde zo niet goed. Afscheid in stilte, al hebben we dat als kinderen en kleinkinderen wel goed gemaakt met onze toespraken en de muziek.

En dan komt de tijd waarop je weer in de echte wereld stapt, een wereld die doordraaide terwijl jouw wereld stil stond. Alleen was dat dus niet het geval. Onze wereld had stilgestaan maar ook de rest van de wereld was stil gaan staan. Mijn man en ik werken beiden in de onderwijssector en aangezien de scholen vanaf 16 maart gesloten werden, viel het werk van mijn man als chauffeur leerlingenvervoer stil. En ook op de school waar ik, sinds oktober, werkzaam ben als coördinator mediatheek, liepen geen leerlingen meer rond. Dat maakt je eigen wereld ook anders.

De school was echter wel open, samen met mijn man ben ik op donderdag 19 maart wat werk op gaan halen om thuis te kunnen werken. En dan kom je collega’s tegen. Sommige condoleren je dan nog wel, uiteraard op afstand, maar het gaat eigenlijk maar om één ding: corona. En ik wilde juist vertellen, over hoe het was gegaan en even medeleven voelen. Een arm om je heen, gewoon een hand om je te condoleren. Alles ging op afstand en dat is voor een gevoelsmens heel zwaar.

Ik had ook steeds de neiging om me te verontschuldigen. Dat we dankbaar waren dat we nog op een normale manier afscheid van haar hebben kunnen nemen. Maar nu, 4 weken later, denk ik, dat afscheid was al niet normaal. Er waren maar een handjevol mensen, er was afstand. Het voelde warm maar ook koud. En kan ik dankbaar zijn voor iets wat niet voelde als het afscheid wat mam had verdiend.

Kan ik dankbaar zijn voor haar dood?

Ja, ik ben dankbaar dat ik niet vanaf de stoep naar mijn moeder hoef te zwaaien, terwijl zij niet snapt waarom ik daar sta en niet binnen kom. Dankbaar dat ik geen innerlijke strijd hoef te voeren omdat ik niet meer op bezoek mag bij mijn moeder.

Natuurlijk ben ik dankbaar dat ze niet meer hoeft te lijden, dat ze nu weer thuis is bij haar grote liefde. Maar dat is anders, dat is niet de dankbaarheid die ik bedoel als ik het over haar ‘normale’ afscheid heb.

Gisteren was ik weer op school aan het werk, zoals ik elke week twee dagen doe. Eindelijk was er even tijd om met mijn leidinggevende in gesprek te gaan en toen kwamen daar de tranen. En wat is het dan lastig, dat iemand niet even naar je toe kan komen om je te troosten en die arm om je heen te slaan. Terwijl ik wegliep en tegen mijn tranen vocht, kwam ik een collega tegen die me condoleerde en vroeg hoe het ging. Met haar ook nog staan praten en weer waren daar de tranen. En zij deed wat menselijk is maar wat nu niet mag. Ze streelde even mijn schouder, zo maar, maar wat voelde dat goed. Rouwen is al moeilijk, iedereen doet het op zijn manier. Maar voor mij, gevoelsmens en mens van aanrakingen, is het verdomde lastig.

Niet even langs familie om over de afgelopen periode te praten, samen te lachen en te huilen. Herinneringen ophalen en kijken naar de toekomst.

Die tijd komt vast wel weer, maar dan is het voor sommige mensen al weer zo lang geleden dat mijn moeder overleed. Dan moet ik er, zeg maar, al overheen zijn. Dan moet het een plaatsje hebben, dan is de wereld toch weer gewoon.

Maar nog steeds zal ik dan rouwen, met vragen zitten waar we nu door de coronacrisis ook geen antwoord op krijgen. Mijn rouwverwerking kan pas starten als de wereld weer normaal is. Als er eindelijk een gesprek is geweest met de zorginstelling en de huisarts over de grote waarom-vraag waar ik nog mee zit. Tot die tijd probeer ik er het beste van te maken, dankbaar dat mam niet meer hoeft te lijden, dankbaar dat we geen moeilijke keuzes moeten maken.

Avatar

Angelique Bangert

Mantelzorger voor onze moeder die na haar herseninfarct in 2010 problemen kreeg met haar geheugen. Pas in 2016 kreeg zij de diagnose vasculaire dementie/ziekte van Alzheimer. Sinds 2017 woont zij in een kleinschalig woonzorgcentrum bij mij op het dorp.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X