Czym jest opieka nieformalna (´mantelzorg´)?
Bezinteresowna opieka nad bliską osobą nazywana jest w Holandii ‘mantelzorg’. Na stronie interentowej fundacji Mantelzorgelijk znajdziesz najważniejsze informacje dotyczące tej formy opieki, jak również wskazówki oraz odpowiedzi na wszystkie pytania podane przystępnym językiem. W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest ‘mantelzorg’.
Niektórzy ludzie na tyle chętnie pomagają innym, że w pewnym momencie staje się to ich wykonywanym zawodem, tak jak np. lekarze/lekarki czy pielęgniarze/pielęgniarki (w tym środowiskowi/e). Posiadają oni odpowiednie wykształcenie i otrzymują za swoją pracę wynagrodzenie. Taka forma opieki to opieka profesjonalna. Istnieją jednak też osoby, które często dobrowolnie opiekują się kimś bliskim, a nie mają wykształcenia w tym kierunku. Taką osobę nazywamy opiekunem nieformalnym (‘mantelzorger’).
Może nim być na przykład córka, która swojemu słabowidzącemu ojcu pomaga w prowadzeniu administracji. Lub sąasiad, który raz w tygodniu gotuje posiłek dla swojej starszej sąsiadki. A także rodzice, którzy opiekują się swoim niepełnosprawnym fizycznie lub umysłowo dzieckiem.
Z opieką nieformalną mamy do czynienia, gdy jest ona świadczona dobrowolnie. ‘Mantelzorg’ jest zatem taką formą opieki.
Czym według prawa jest opieka nieformalna?
„´Mantelzorg´ jest rodzajem opieki i wsparcia, które są udzielane osobom z ograniczeniami fizycznymi, umysłowymi i (socjalno)psychicznymi w sposób dobrowolny i nieodpłatny. Mogą to być członkowie rodziny, domownicy lub osoby z innego otoczenia. Mamy tu do czynienia z taką formą wsparcia, która wykracza poza zwyczajową pomoc, jakiej można by normalnie oczekiwać od partnerów, rodziców, dzieci lub innych domowników.”
Źródło: Wet maatschappelijke ondersteuning (Ustawa o wsparciu społecznym)
Fundacja Mantelzorgelijk posługuje się następującą definicją, stosowaną przez Sociaal Cultureel Planbureau (tj. urząd zajmujący się prognostyką społeczną i kulturalną):
“Opieka nieformalna to każda forma pomocy udzielana potrzebującym przez osoby z ich bezpośredniego otoczenia społecznego. Uwzględnia się tutaj również mniej intensywne wsparcie udzielane domownikom, a także pomoc rezydentom instytucjonalnym. Opieka nieformalna to coś więcej niż tak zwana ‘pomoc standardowa’”.
Najważniejsze cechy opieki nieformalnej to:
- Dobrowolne i nieodpłatne opiekowanie się bliską lub znajomą osobą.
- Osoba ta bardzo takiej pomocy potrzebuje.
- Pomoc polega nie tylko na wykonywaniu prostych prac w gospodarstwie domowym.
Mimo, że za świadczenie opieki nieformalnej nie otrzymuje się wynagrodzenia, nie należy jej mylić z wolontariatem, na który ludzie decydują się z własnej woli. Potrzeba podjęcia się opieki nieformalnej często pojawia się nieoczekiwanie. Każdy, prędzej czy później, zostanie z nią skonfrontowany. Opiekunowie nieformalni nierzadko zajmują się bliską osobą 24 godziny na dobę, wolontariusze wykonują swoją pracę często tylko wtedy, gdy dysponują wolnym czasem i zawsze mogą z niej zrezygnować. W przeciwieństwie do opiekuna nieformalnego, który zajmuje się przecież bliską mu osobą z miłości.
