Personeelstekort? Vergeet dan de mensen niet die er al zijn

We horen het al jaren: de zorg heeft een groot personeelstekort.

Er zijn te weinig medewerkers, de werkdruk is hoog en de zorgvraag blijft groeien. Mantelzorgers zullen wel moeten bijspringen in de zorg voor hun naaste. Maar wanneer je kijkt naar wat er soms op de werkvloer gebeurt, ontstaan er toch vragen.

Een zorgorganisatie zegt personeel tekort te komen maar voert tegelijkertijd wel een reorganisatie uit. Een medewerker krijgt minder uren omdat een bewoner op de groep is overleden. Een collega wordt ziek en iemand anders wil de dienst overnemen, maar dat mag niet omdat er dan overuren ontstaan. Dan vraag je je toch af: hoe tegenstrijdig kan het zijn?

Kritisch zijn op de zorg is geen kritiek op de zorgmedewerker

Wanneer wij op ons platform misstanden in de zorg bespreken, voelen sommige professionele zorgmedewerkers zich persoonlijk aangevallen. Dat vinden wij oprecht jammer.  Want onze berichten zijn niet gericht aan de verzorgende, verpleegkundige of andere professional die iedere dag aan het bed staat. Sterker nog: ook de zorgmedewerker is vaak de dupe van het systeem.

De medewerker bepaalt niet hoeveel collega’s er worden ingepland. Bepaalt niet het budget, personeelsformatie of de keuzes die op bestuursniveau worden gemaakt. Die medewerker probeert binnen de omstandigheden die er zijn zo goed mogelijk zorg te leveren. En juist daar zit voor ons een belangrijk punt.

Ook de professional verdient beter

Een zorgmedewerker begint zijn of haar werkdag doorgaans niet met de bedoeling iemand tekort te doen. De meeste mensen kiezen voor dit vak omdat ze iets voor een ander willen betekenen. Maar goede bedoelingen botsen steeds meer met de werkelijkheid. Te weinig collega’s, hoge werkdruk, administratie en  complexere zorgvragen. Minder tijd en ondertussen de verwachting dat de kwaliteit van zorg overeind blijft.

Dat is niet alleen belastend voor de client, dat is ook belastend voor degene die de zorg moet leveren. Dat zijn jullie en wij, formeel én informeel!

Wanneer een medewerker juist meer wil werken om een zieke collega te vervangen, maar dat organisatorisch niet mogelijk is terwijl tegelijkertijd wordt gesproken over personeelstekorten, is het logisch dat daar vragen over ontstaan.

Natuurlijk zijn er regels rond arbeidstijden, rust en overuren. Die zijn belangrijk. Maar we mogen ons ook afvragen of we beschikbare mensen wel verstandig en zorgvuldig inzetten. Want als iemand bereid is om meer te willen werken, waarom maken we dat soms zo moeilijk?

Ook het verminderen van uren wanneer een bewoner overlijdt, kan voor medewerkers moeilijk te begrijpen zijn.  Waarom moet de bezetting veranderen? Want de zorg voor de overige bewoners op de groep blijft bestaan. De rapportages blijven bestaan. De medicatierondes verdwijnen niet. En de behoefte aan persoonlijke aandacht verdwijnt niet omdat een kamer leeg komt te staan.

Daarom is het begrijpelijk dat we ons afvragen hoe zulke keuzes zich verhouden tot het voortdurend genoemde personeelstekort.

Dan dit: een reorganisatie kan uiteraard legitieme redenen hebben. Organisaties moeten soms veranderen door financiële omstandigheden, veranderende zorgvragen of andere ontwikkelingen. Maar wanneer we tegelijkertijd horen dat er dringend meer personeel nodig is, kan het moeilijk zijn om te begrijpen waarom er aan de andere kant wordt gereorganiseerd of in uren wordt gesneden.

En misschien nog belangrijker: wat doet dat met de bereidheid van mensen om in de zorg te blijven werken?

Mantelzorgers en professionele zorgmedewerkers zijn geen tegenstanders

Dit is voor ons misschien wel het belangrijkste punt. Een mantelzorger kan gefrustreerd zijn omdat zijn of haar naaste niet de zorg en aandacht krijgt die nodig is. Een zorgmedewerker kan precies diezelfde frustratie voelen, omdat die wel gegeven zou willen worden maar daar onvoldoende tijd voor krijgt.

De mantelzorger kan zich machteloos voelen, de zorgmedewerker net zo.

Dat zijn geen twee kampen. Het zijn twee groepen die vanuit een andere positie tegen hetzelfde probleem aanlopen. Daarom willen wij misstanden blijven benoemen. Niet om de mensen aan het bed af te vallen, maar juist omdat wij vinden dat we allemaal gehoord moeten worden door onze politiek en hun beleidsmakers.