Ouderenpsycholoog: ‘Mensen met dementie zijn niet normaal’

“Het zijn geen dementerenden, het zijn mensen mét dementie. Zij vertonen geen ‘probléémgedrag’ maar ‘signaalgedrag’. En de deuren van hun verpleegafdelingen moeten niet op slot, maar open.’’ Het is een tendens, om mensen met dementie vooral als ‘normaal’ te zien. Als mensen zoals jij en ik. Met kleinmenselijke behoeften en verlangens, die net als de onze gewoon bevredigd willen worden. De inclusieve maatschappij in het verpleeghuis zeg maar.

Onmiskenbaar waar. Niks op af te dingen. Waarheid als een koe.

Maar hiermee verliezen we een belangrijk punt uit het oog. Namelijk dat mensen met dementie mensen zijn die zéér afwijkend gedrag kunnen vertonen. Zoals 36 keer per dag naar het toilet willen. De hele dag roepen, schreeuwen, voorwerpen verzamelen, agressief en seksueel ontremd gedrag vertonen. Ontremd eetgedrag. Noem maar op. Het hoort er allemaal bij. Is zeer zeker niet ‘normaal’. En vormt wel degelijk een probleem. Een groot probleem zelfs. Het plaatst ons voor enorme dillema’s. Iedere dag opnieuw.

Want moeten we mensen 40 keer per dag naar het toilet te brengen, omdat ze hiernaar verlangen? Terwijl dit praktisch onuitvoerbaar is?

En moeten we toestaan dat ze zich volstoppen met eten? Gewoon omdat dit hun wens is? Waardoor ze steeds immobieler worden? En dit terwijl zij juist zó genieten van een blokje om bij de vijver?

En moeten we mensen die oorverdovend schreeuwen laten plaatsnemen in de woongroep, omdat iedereen er nu eenmaal bij hoort en niemand zich buitengesloten mag voelen? Terwijl omstanders last krijgen van ernstige hoofdpijn, van hoge bloeddruk en van slapeloosheid, omdat het gedreun van mevrouw Jansen nu eenmaal ook ná de werkdienst doordreunt in hun hoofd.

Mantelzorgers voelen soms de behoefte om hun naaste van de trap te gooien. Verzorgenden voelen soms de behoefte om hun cliënt een klap te geven. En helaas gebeurt dit soms ook; hoe afkeurenswaardig het ook is.

Maar de problemen zijn nu eenmaal groot. Groter dan we graag doen voorkomen door onze hang naar ‘normaliteit’ en ‘inclusiviteit’. En natuurlijk kijken we liever naar plaatjes van gelukkige zorgverleners met hun arm om de lachende mens met dementie heen.

Maar alsjeblieft, laten we het beestje vooral bij de naam noemen. Mensen met dementie zijn niet per definitie ‘normaal’. De meesten lijken vroeg of laat in geen enkel opzicht nog op de mens die ze ooit waren. Ze voelen zich dan ook ‘vreemd’ en ‘abnormaal’, zo blijkt uit de vele gesprekken die ik met hen voer. Een angstige ervaring.

Natuurlijk, mevrouw Jansen blijft een mens. Net als wij. Maar mevrouw Jansen is wel een mens met afwijkend gedrag. Dat ook vooral zo benoemd moet kunnen worden. En zeker, mevrouw Jansen ‘heeft dementie’. Ze is geen ‘dementerende’. Maar anderzijds is er geen aandoening die haar zo berooft van haar identiteit, die haar gevoelens zo vervormt, als dementie.

Pas wanneer we accepteren dat mensen met dementie ‘anders’ zijn, en wij het ‘abnormale’ mogen blijven benoemen, kunnen we proberen ze de zorg geven die ze nodig hebben. Én doen we recht aan de dagelijkse realiteit van verzorgenden en mantelzorgers.  Die toch een stuk minder rooskleurig is dan wij graag doen voorkomen.

N.B.

Oh ja. Laten we het woord ‘onbegrepen gedrag’ maar helemaal verbannen. Het legt de verantwoordelijkheid van de problemen wel erg bij de zorgverlener neer. Want als die het toch eens begreep, tja dan zou het er allemaal ineens heel anders uitzien…..

 

Het is mijn missie als ouderenpsycholoog om de 'binnenwereld' van de mens met dementie, de naaste en zorgprofessional te onthullen. Zodat we met meer begrip en kennis eindeloos véél voor hen kunnen betekenen. Achter het gedrag gaat een rijke belevingswereld schuil. Als we haar kennen, worden de mogelijkheden immens. Door middel van muziek, theater en psychologie neem ik u mee in deze bijzondere wereld. Voor meer info: www.dementieintheater.nl

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top