skip to Main Content
Miniserie: Mantelzorgen Voor Een Narcist #deel2

Miniserie: Mantelzorgen voor een narcist #deel2

Mantelzorgen voor je narcistische ouders – het is een bijzondere uitdaging. Deze zware taak komt op het bordje van kinderen van narcistische vaders of moeders die op leeftijd komen en hun leven niet meer zelf kunnen regelen. Juist in deze fase voelen kinderen zich emotioneel onder druk gezet om voor hun ouders te moeten zorgen. Maar bij narcistische ouders kan dat leiden tot het oprakelen van oude patronen en veel psychisch leed veroorzaken. In deze korte serie behandelen we verschillende aspecten van deze bijzonder uitdagende mantelzorg.

Ouders binden hun kinderen door schuldgevoel

Misschien wil jij de mantelzorg en hulp wel overdragen aan een ander, bijvoorbeeld een professionele hulpverlener of iemand van de gemeente. Maar dat wordt in de meeste gevallen niet geaccepteerd, als je te maken hebt met een narcistische ouder.

“Vroeger was ik er voor jou, en nu verwacht ik dat jij ook voor mij klaar staat,” of

“Ik heb vroeger zo veel tijd aan jouw bed gezeten, dan is het nu toch wel het minste dat jij er ook voor mij bent”.

De oude methode, de oude woorden, de oude gevoelens. Alles komt weer boven. Al je schuldgevoelens worden weer geactiveerd – en meestal zijn narcistische ouders daar heel succesvol mee.

Juist in een levensfase waarin je jezelf eindelijk hebt bevrijd. Waarin je eigen kinderen vaak al een stuk groter zijn, misschien wel het huis uit. Een fase waarin je leven zo loopt als je het zelf voor ogen had, en je je eindelijk echt hebt losgemaakt van je jeugd, de nare herinneringen en alle handenbinderij. Juist nu word je geconfronteerd met de hulpbehoevendheid van je ouders. En nu moet je zelf beslissen of je weer aan de eisen en verwachtingen van je ouders wilt gaan voldoen – zonder tegenprestaties – net als vroeger. Of je het weer precies zo wilt als toen je klein was en geen keus had.

Volwassen kinderen voelen vaak een diep medelijden met hun ouders maar hebben tegelijk een flinke afweer en afkeer. Ze zijn onzeker, omdat ze aan de ene kant willen helpen en ook aan het beeld van een ‘goed kind’ willen voldoen – maar aan de andere kant willen ze eindelijk hun eigen leven lijden, zonder al dat negatieve commentaar en zonder voortdurend gecontroleerd te worden door narcistische ouders.

Kinderen voelen zich verscheurd

In de ideale wereld kunnen we het plaatje allemaal wel uittekenen. Volwassen kinderen komen op voor hun ouders als ze ouder worden. Ze helpen hen met dezelfde vanzelfsprekendheid die ze vroeger van hun vader en moeder hebben ervaren. Iets terugdoen is dan heel normaal. Maar hoe zit het als je als kind helemaal niet zoveel goeds van je ouders hebt ontvangen? Als er veel dingen in jouw jeugd tegen jouw wil en tegen jouw belang zijn gebeurd? Hoe ga je met je ouders om als de verhouding om andere redenen vertroebeld en belast is geraakt?

Kinderen moeten zich opnieuw met hun narcistische ouders bezighouden, juist en omdat die ouders ouder worden. Ouders waar ze vaak van alles mee hebben, behalve een ‘neutrale relatie’. Zelfs als je je eigen jeugd enigszins hebt verwerkt en je de emotionele bevrijdingsslag van je ouders hebt voltrokken, dreigt een hernieuwd contact allerlei oude wonden weer open te reiten. Voor kinderen van narcistische ouders is een mantelzorg-situatie een bijzondere uitdaging. Nee, een hernieuwd ouder-kind-examen.

Oude herinneringen komen weer boven

Het gevaar dat oude familieproblemen weer opborrelen en dat er weer ruzies en conflicten ontstaan, is levensgroot. Er komen herinneringen van lang geleden terug. Lang verdrongen beelden vinden moeiteloos hun plek terug in je gedachten. En de destructieve opmerkingen van je ouders herinneren je aan de oude pijn van lang geleden. De pijn, de woede, de teleurstellingen, het verdriet – opeens is het er allemaal weer. Alsof het gisteren was. Met volle kracht worden volwassen kinderen geconfronteerd met de schaduwkanten van hun kindertijd.

Als kind heb je geleerd dat je je zonder tegenwerpingen aan de wil van je ouders moest onderwerpen. Dat er niet werd ingegaan op jouw eigen wensen en behoeften. Dat jouw mening niet gevraagd werd. Dat er met jouw gevoelens geen rekening werd gehouden. Je mocht alleen zo zijn en zo functioneren als jouw ouders het van je verlangden. En je enige kans om je als kind veilig te voelen was om je ouders te gehoorzamen, om hen in hun narcistische behoeftes te steunen.

En nu? Déja vu! Opeens moet je als volwassen kind wéér klaarstaan voor je ouder. Moet je wéér alles doen op de manier waarop je ouder het wil. Heb je weer in de houding te springen en klaar te staan, en de willekeur en kwetsende opmerkingen van je ouder over je heen te laten komen. En dus raak je wéér in die toestand van onmacht. Je krijgt min of meer de opdracht, van je ouders en van de omgeving, om je eigen behoeftes terug te schalen en je op te offeren.

Avatar

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 1 reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X