skip to Main Content

Mijn ontslagbrief als mantelzorger

Hierbij wil ik mijn ontslag indienen als mantelzorger binnen de Nederlandse samenleving. Ooit was ik trots op deze geuzennaam. Nu blijkt dat deze titel vooral gaat over de plichten die ik moet vervullen. Helaas moet ik constateren dat er steeds meer en steeds vaker een oneigenlijk beroep gedaan wordt op mijn inzet. Een mantelzorger wordt steeds vaker gebruikt om het kapot bezuinigde zorgsysteem overeind te houden.

Daar waar ik dacht dat een mantelzorger omarmd en geëerd zou worden, neigt de verplichte inzet steeds vaker naar het oplossen van andermans problemen. Zodra organisaties en instanties een mantelzorger in het vizier hebben, dan krijg je er vele problemen bij. Ik kom voor op lijstjes van anderen die mijn taken steeds verder uit willen breiden en mijn inzet maximaal willen verhogen. Deze eenzijdige taakverzwaring wil ik niet langer.

Niemand heeft mij vooraf verteld dat met het afschalen van de verzorgingsstaat de mantelzorger de nieuwe hoeksteen van het zorgsysteem zou moeten worden. Dat door de mooi bedachte oplossing van het project ‘Langer Thuis’ het probleem werd verplaatst naar diezelfde mantelzorger. Dat de kwaliteit van de zorg afhankelijk zou gaan zijn van de tomeloze inzet van dierbaren. Niemand heeft mij verteld dat ik daardoor gratis en voor niets in dienst ben van de bv Nederland. Achteraf gezien is dit een hele slimme en berekenende actie. Ik kan het gevoel van uitbuiting dan ook niet van me afzetten.

Maar naast de verzwaring van de taken, bevalt de werkplek mij ook niet. Weggestopt tussen kastjes en muren. Onzichtbaar tussen de wal en het schip. Verzuipend in bureaucratie en formulieren. Verstikt in verplichtingen. De eeuwigdurende strijd en wachttijd. Altijd achter de schermen in het zorgsysteem. Ongezien en ongehoord. Dit is zeker niet de plek waar ik wil zijn.

Ik begrijp dat ik met deze aanzegging niet langer aanspraak kan maken op de kleine geneugten van het mantelzorgen. Zo zal ik de jaarlijkse belediging in de vorm van het mantelzorgcompliment graag aan mij voorbij laten gaan. Ik zal ook niet meer deelnemen aan een jaarlijks contactmoment van wie dan ook. Ik doe met liefde afstand van deze ‘voordelen’.

Het is de hoogste tijd om de effecten van de eerdere bezuinigingen in de zorg eens goed onder de loep te nemen. De gemaakte keuzes zijn niet langer af te wentelen op de liefhebbende inzet van vrienden en familieleden. Dit is een onhoudbare en onwenselijke oplossing. Er is een systeem ingericht waar ik geen onderdeel van wil zijn. Ik neem daar nu dus afstand van.

Vanaf vandaag ben ik dus niet meer beschikbaar als mantelzorger. Ik stap uit dit knellende harnas en wil niet langer in dit enge hokje verblijven. Ik schrap mezelf op de lijstjes van anderen. Ik zal organisaties vooral gaan wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid en plichten. Ik zal niet langer in het gat springen waar anderen mij toe verplichten. Ik speel niet langer een rol als onbetaalde kracht in het informele zorgsysteem waarvan de waarde inmiddels geschat is op vele miljarden.

Vanaf vandaag ben ik gewoon weer de dochter van mijn moeder en de zus van mijn broer. En natuurlijk zal ik bijdragen aan hun kwaliteit van leven. Niet langer omdat het moet van anderen, maar gewoon omdat ik dat zelf wil. Onze kwaliteit van leven wordt voor mij weer belangrijker dan de kwantiteit van mijn verplichte inzet voor anderen.

 

Dit bericht heeft 26 reacties

  1. Margreet,
    Wat een mooi pleidooi. We zijn allemaal eerst mens, en daarna wellicht mantelzorger. Maar we worden alleen maar gezien als mantelzorger. We staan op lijstjes, in systemen en in nota’s; onze volhoudtijd wordt berekend. We worden tot het uiterste gedreven en als een soort slaven ingezet. Ondersteuningsprogramma’s worden ontwikkeld, want we moeten het zo lang mogelijk volhouden, hoe dan ook. En wie behartigt onze belangen? Niemand. Zelfs een organisatie als MantelzorgNL, die zich wel als zodanig profileert, richt zich alleen maar op het voorkomen van overbelasting en produceert nota’s die verkondigen hoe geweldig het is om mantelzorger te zijn. Want dan krijgen ze subsidie van de overheid.
    Misschien moeten we toch een soort tegenbeweging gaan organiseren.

    1. Hallo Margreeth,
      Wij vinden ook dat het de hoogste tijd is om een tegengeluid te laten horen.
      Het is echt niet goed dat de druk op mantelzorgers zo oneigenlijk verhoogd wordt. We kunnen nergens terecht en moeten het vooral zo lang mogelijk volhouden voor al die anderen. Ik ben er een beetje klaar mee. Maar dit krijgt zeker een vervolg.
      Hartelijke groet,
      Margreet van der Voort

    2. Raak en uit het hart gegrepen is deze brief van Margreeth Menkveld. Al lang voordat de Zorg werd uitgekleed en wat de uitvoering betreft van Den Haag naar de gemeenten verhuisde bestond de mantelzorger al, alhoewel de buitenwereld er geen weet van had. Toen al waren professionele insiders er van overtuigd dat Nederland zonder de mantelzorg failliet zou gaan. En dat het institutioneren van de mantelzorg het einde van deze informele zorg in de zuiverste ou betekenen.

      1. Dank je wel voor je reactie Ton! De zuivere vorm van liefdevol zorgen voor dierbaren is inderdaad allang zoek. Alhoewel ze dachten het te kunnen stimuleren is het nu doorgeslagen naar de andere kant. Het wordt tijd om dit fenomeen bloot te leggen en niet langer de druk te verhogen op de mantelzorger.
        Hartelijke groet,
        Margreet

  2. Helemaal mee eens. Zelf ben ik 37 jaar mantelzorger van mijn vrouw. Vanwege het HELLP syndroom meervoudig gehandicapt. Later nog meerdere herseninfarcten.
    Zelf ook psychisch beschadigd. Toch komt de verzorging en de verantwoordelijkheid volledig voor mijn rekening. Vakantie onmogelijk.
    Gemeente en thuiszorgorganisatie laten me hiermee grotendeels alleen staan. Kan ik wel ontslag nemen?

    1. Hallo Rinus,
      Dat is echt de spagaat waar we inzitten en anderen weten dat ook. We zullen onze dierbaren nooit in de steek laten en dat riekt naar emotionele chantage. Daardoor zullen we nooit volwaardig mee kunnen doen. Toch ga ik proberen om zoveel mogelijk ‘werk’ bij me weg te houden zodat ik mijn tijd en energie meer kan richten op de fijne dingen.
      Ik wens je veel sterkte en ik hoop van harte dat je wat meer ruimte gaat pakken.
      Je weet ons te vinden.
      Hartelijke groet,
      Margreet

      1. Beste Margreet, ik vind dat u Mantelzorg.nl wel negatief in het daglicht zet. Ik stond aan de wieg van Mezzo, wat nu Mantelzorg.nl is. Ik heb er totaal twaalf jaar in de ledenraad gezeten en we hebben veel voor elkaar gekregen voor de mantelzorgers. Er moet wel verschil gemaakt worden tussen vrijwillige mantelzorgers en gedwongen mantelzorgers. De eerste groep heeft altijd de mogelijkheid om te gaan stoppen als het allemaal teveel wordt. Die mogelijkheid hebben mensen die voor een partner of een kind zorgen niet.
        Rinus kan geen ‘ontslag’ nemen, of hij zou van zijn vrouw moeten gaan scheiden.. Dat is niet de bedoeling denk ik.
        Voor Rinus is er wel een mogelijkheid om respijtzorg aan te vragen zodat hij eens een keertje voor zichzelf uit kan gaan. Er is de Zonnebloem stichting die ook uitstapjes organiseert.
        Rinus voelt zich door de gemeente in de steek gelaten, het verschilt ook per gemeente hoe ver zij mensen willen en kunnen helpen.
        Het komt ook mede door de grote bezuinigingen door de overheid waardoor gemeentes in de knel komen te zitten. Mantelzorg.nl doet veel meer voor mensen als wat hier gesteld wordt.

        1. Beste Jantje,
          Dank je wel voor je reactie! De situatie van mantelzorgers is in de laatste 5-6 jaar sterk veranderd. Met de decentralisatie van het sociaal domein, het sluiten van de verzorgingshuizen en het project Langer Thuis wordt er structureel een beroep gedaan op mantelzorgers om meer ondersteuning en zorg te bieden. Ook de bezuinigingen in de zorg hebben een groot effect. Jij geeft een verschil aan tussen vrijwillige en gedwongen mantelzorg en maakt het onderscheid tussen inwonend en uitwonend. Er is nu bijna geen sprake meer van vrijwillige mantelzorg. Steeds meer en steeds vaker worden mantelzorgers gedwongen om hun inzet (leuk of niet) te vergroten. De huidige situatie vraagt om een maatschappelijke discussie rond de positie van mantelzorgers in Nederland en niet alleen om voor korte periodes de druk van de ketel te halen met respijtzorg. Ik ben dan ook erg benieuwd waarom jij vindt dat ik Mantelzorg.nl in een negatief daglicht zet? Deze discussie ligt namelijk veel breder dan het functioneren van organisaties alleen.
          Hartelijke groet,
          Margreer

  3. Beste Margreet, deze keer heb je me in tranen. Ik ben het zo met je eens! Wat jij schrijft voelt voor mij als erkenning van de stap die ik met pijn en moeite zo’ n drie jaar geleden nam. Ik noem mij ook nooit meer mantelzorger!
    Hartegroet en dank, Cora Postema

    1. Hallo Cora,
      In het hokje blijven zitten van anderen gaat inderdaad niets oplossen. Sterker nog, het maakt ons kleiner en afhankelijker. Dank je wel voor je mooie compliment! Het maakt dat ik voel dat het een begin is van een andere beweging.
      Hartelijke groet,
      Margreet

  4. Hallo Margreeth,
    Wij vinden ook dat het de hoogste tijd is om een tegengeluid te laten horen.
    Het is echt niet goed dat de druk op mantelzorgers zo oneigenlijk verhoogd wordt. We kunnen nergens terecht en moeten het vooral zo lang mogelijk volhouden voor al die anderen. Ik ben er een beetje klaar mee. Maar dit krijgt zeker een vervolg.
    Hartelijke groet,
    Margreet van der Voort

  5. Mooi verwoord!
    De zorg is ziek en het systeem kapot…
    (Beleids) Mensen hoog in de bomen sommeren de (zorg)mensen op de grond wat, wanneer, waar te doen en hoe te bewegen.
    Hebben geen idee hoe daarin fatsoenlijk samen te werken of te faciliteren.
    Daar worden dan naast betaald personeel idd ook het systeem rond de client de dupe van, in welke rol dan ook. En dan heb ik het nog niet eens over de client zelf.
    Tsja. Prachtige brief!

    1. Beste Tas,
      Dank je wel voor je reactie!
      Het lijkt wel of mensen inderdaad geen idee hebben van wat er werkelijk speelt in het leven van cliënten en hun mantelzorgers. Ik blijf het onder de aandacht brengen!
      Hartelijke groet,
      Margreet

  6. Mijn ervaring met Mantelzorg begon toen ik zo’n 15 jaar geleden als raadslid dit fenomeen ontdekte en de betekenis tot me doordrong
    Deze informele zorg was toen nog niet geinstutaliseerd maar dit gevaar lag toen al op de loer. De Rotterdamse GGD had een onderzoek gedaan naar de betekenis van mantelzorg bij betrokkenen. Toen bleek dat
    zij die geacht werden mantelzorger te zijn zich niet in die naam herkenden. Zij verzorgden hun naasten zonder op zoek te gaan naar een naam. Bij een bewonersenquette werd de vraag gesteld: bent u mantelzorger? Te veel respondenten reageerden negatief terwijl bij een volgend onderzoek op de vraag “Zorgt u voor een ander?” vele deelnemers ja antwoordden.Het Rotterdamse onderzoek gaf een laag profile aan want men deed dit met compassie voor een naaste. Door er een naam op te plakken werd het institutionaliseren al ingezet. Met alle gevolgen van dien.
    Ik heb Menzo meer dan een maal gevraagd respijtzorg aan te bieden. De Capelse wethouder vond mantelzorg een taak van de overheid. Het bedrijfsleven weigerde het onterechte verzuim van personeel door overbelasting thuis te relateren aan het zorgen voor naasten. Ik heb destijds tevergeefs voorgesteld om zorg aan directe naasten
    “Naastenzorg” te noemen.
    We leven in Nederland en daardoor kwamen commerciële partijen bovendrijven die er geld mee wilden verdienen. Afschuwelijk om te moeten constateren dat deze van oorsprong informele zorg die Nederland overeind hield is afgegleden naar een business model.

    1. Beste Ton,
      Dank je wel voor je reactie! Je slaat de spijker op z’n kop. Met het institutionaliseren van mantelzorg is de liefdevolle zorg afgegleden naar een business/verdienmodel. Er zijn nog steeds veel mensen die zichzelf niet herkennen in de term mantelzorg. Daarentegen zijn er veel organisatie die er maar al te graag gebruik van maken. Mantelzorgers staan op lijstjes om taken uit te voeren, ondersteuning te bieden en zorg te verlenen. Onbetaalde gratis handen om het zorgsysteem omhoog te houden. Ik vind het de hoogste tijd om deze inzet te verbreden naar een maatschappelijke discussie rond de positie van mantelzorgers in Nederland.
      Hartelijke groet,
      Margreet

      1. Ja, het wordt tijd voor een brede maatschappelijke discussie over mantelzorg en mantelzorgers. Ik denk daarin graag met je mee. Ken ook wel wat onderzoekers die daar anders over denken.

  7. Beste Margreet,
    Door onze wederzijdse correspondentie werd ik getriggerd in het verleden te duiken waardoor ik het weer helder kreeg waarom Mantelzorg volgens mij uitgroeide tot een verdienmodel. De oervorm van de informele mantelzorg werd al in 2010 geschat tussen een besparing van E 4 en 7 miljard door 3,5 miljoen mantelzorgers. Dit zijn nog steeds nauwelijks te bevatten cijfers. Dit betekent dat volgens deze schattingen dat 20% van de Nederlandse bevolking mantelzorger is. Opvallend is dat ook door voormalig Mezzo steeds van schattingen werd uitgegaan. De onbekendheid met de omvang van deze informele zorg werd en wordt weer eens onderstreept door de enorme verschillen binnen de aannames.
    De maatschappij is het er over eens dat mensen die voor naasten zorgen (de oervorm) onmisbare onbetaalde schakels waren/zijn in de zorgketen (het AD publiceerde op 18 maart 2017 een opiniestuk er over). Deze particuliere zorgverleners hebben soms behoefte aan een pauze. Die door een soort aflossing van de wacht (respijtzorg) mogelijk zou moeten worden. Volgens mij ontwikkelde zich bij deze behoefte de eerste vormen van het verdien model.
    Het probleem is echter dat mensen die voor een naaste zorgen niet tot nauwelijks te lokaliseren zijn. Insiders weten dat deze informele zorgverleners soms tot het randje van hun mentale en fysieke mogelijkheden gaan. De mantelzorger moet veelal zelf op zoek naar een vervanger en gaat met de kaartenbak op schoot beginnen te telefoneren.
    Er volgt zoals de praktijk aangeeft regelmatig ongeoorloofd ziekteverzuim indien het vinden van vervanging niet lukt. Als men weet waar de mantelzorgers wonen wordt het mogelijk een goed georganiseerde respijtzorg aan te bieden. Want zonder beschikbare Respijtzorg zal het bestaansrecht van de Mantelzorg gevaar lopen.
    Er zijn gemeenten die een mantelzorgcompliment aanbieden. Het opvallende is dat gemeenten die dit aanbieden er van uit gaan dat mensen die voor naasten zorgen geacht worden zich zelf te melden. Terwijl de doelgroep zelf niet weet dat zij geacht wordt dit te doen.
    In Capelle aan den IJssel wordt er regelmatig een bewoners enquête verspreid met de vraag “zorgt u voor een ander?”. Dit zou een landelijke activiteit moeten kunnen nworden. Waarna iedereen die meedoet via de WMO het mantelzorgcompliment ontvangt. Niet een uitgeklede versie zoals er gemeenten zijn die dit durven te doen. Bij de vraagstelling moet wel duidelijk worden gemaakt dat hun gegevens worden gebruikt voor het ontwikkelen van een ook voor hen ontlastende hulp (respijtzorg) wordt gebruikt. Waardoor in een keer het gestelde doel wordt gebruikt. En de privacy wetgeving geen obstakel wordt.
    Geconsolideerd zal een goed georganiseerde respijtzorg miljarden gemeenschapsgeld schelen.
    Maar ja, maar dan moet er wel een professionele Respijtzorg worden ontwikkeld.
    Senior Service probeert (ook via Indeed) mensen te werven voor het tijdelijk vervangen van de mangtelzorger.

    1. Hallo Ton,
      Ik ben het niet helemaal eens met jouw reactie. De waarde van mantelzorg wordt inmiddels geschat op 22 miljard euro. Als mantelzorgers vervangen moeten worden dan zal dat de maatschappij een veelvoud daarvan kosten. Waar ik moeite mee heb is het feit dat respijtzorg gezien wordt als de oplossing. Voor mij betekent dat een kortdurende pauze van het informeel zorgen, waarna ik vervolgens gewoon weer aan de bak kan. Waar het omgaat is dat de huidige druk op mantelzorgers zo groot is dat zij zelfs korter of niet meer kunnen gaan werken. Naast de emotionele en fysieke druk hebben we ook te maken met financiële gevolgen. Daar kan geen respijtzorg of mantelzorgcompliment tegenop. Op het moment dat er oplossingen gezocht worden in de ontlasting van mantelzorgers, dan erken je daarmee dat het mantelzorgen een geaccepteerd fenomeen is in onze samenleving. Naast de plichten van het zorgen horen daar ook rechten bij. Een mantelzorger heeft geen enkele positie in onze samenleving en blijft op deze manier afhankelijk van aalmoezen en goede bedoelingen. Ik pleit voor een maatschappelijke discussie om de positie van mantelzorgers bespreekbaar te maken. Ze zorgen veel en ontvangen geen enkele compensatie. Naast de emotionele chantage omdat het altijd om dierbaren gaat worden we steeds meer afhankelijk van de lokale kleuring van gemeenten. Het is echt tijd voor een tegenbeweging om duidelijk te maken dat dit niet zo door kan gaan.
      Groet,
      Margreet

  8. Hallo iedereen,
    Een brede maatschappelijke discussie is volgens mij niet nodig als Den Haag zelf ingrijpt. Het gaat over miljarden die door plotselinge zelfbenoemde belangengroepen in rekening dreigen te worden gebracht terwijl dit
    niet nodig is

  9. Beste Ton,
    Voor mij is je reactie veel te kort door de bocht. Mantelzorg los je niet op met respijtzorg, of met mantelzorgcomplimenten. En Den Haag gaat het helemaal niet regelen. Je reactie laat voor mij zien dat er juist wel een maatschappelijke discussie nodig is, omdat je praat en zelfs een oplossing denkt te hebben, over iets waar je eigenlijk niets van weet. Dat gebeurt veel te veel.
    Het zou helpen als we een bredere visie op zorgen voor je zelf en voor elkaar zouden kunnen ontwikkelen. Wat is die zorg ons waard? Voor mij zou het gaan over vermaatschappelijking van zorg in het algemeen met bijpassende beloning en/of betaalde tijd voor hen die zorgen. Of je dan zelf zorgt, of het uitbesteed, is dan een keuze en geen morele slavernij.

  10. Beste Cora,
    Goede reactie van iemand die uitgaat van het goede van de mens. Dat is natuurlijk een uitstekende eigenschap maar lost verder niets op. Dat heeft de praktijk tot nu toe tenminste aangetoond. We laten ons nog steeds ringeloren door de omstandigheden zoals jij voorstaat.

  11. Mijn vrouw en ik weten er wel iets van (in tegenstelling tot jij beweert dat ik er niets van weet) want wij hebben destijds onze ouders onder onze hoede genomen, alhoewel zij in een instelling woonden, dus avant la lettre. Want het woord mantelzorg bestond toen nog niet. Dit land wordt zogenaamd op koers gehouden door maatschappelijke discussies en te weinig door daadkracht.

  12. Beste Ton, ik zeg nergens dat je er niets van weet.
    Ik vind het moeilijk het gesprek met je aan te gaan omdat je veel voor mij invult en veel over één kam scheert.
    Ik merk dat er veel gediscussieerd wordt over dingen waar men niet het fijne van weet. Daarom lijkt het me goed dat mensen meer zicht krijgen op hoe het werkelijk zit met zorg voor elkaar. Dat de ogen opengaan voor hoe er gebruik wordt gemaakt van de emotionele binding van mensen met elkaar, ten koste van de mens zelf. Als iets ‘professioneel’ wordt ingevuld kun je er aan verdienen, doe je het echter ‘vanuit je hart’, dan hoeft het niets te kosten. Daar raken veel mensen dus door uitgeput. Denkwerk gaat boven hartewerk als het om financiële waardering aankomt. Dat is heel scheef. Ik zie dat als maatschappelijke verarming.

    1. Beste Cora,
      Je zegt het letterlijk in je tekst.
      Deze discussie gaat wat mij betreft de verkeerde kant op.
      Ik ga geen tijd verspillen aan oeverloze discussies zonder uitzicht op elk resultaat. Daarom trek ik me volledig
      terug en wens iedereen het
      beste.

  13. Eindelijk iemand die het goed kan verworden. Het gaat van kwaad tot erger. Eerst ben je nog partner maar de afgelopen twee jaar meer volleerd verpleegster (zonder diploma) die open wonden kan verzorgen, katheter zelf kan vervangen omdat ze bij lekkage niet komen en zelf de insulinespuit (zonder tegen controle) kan zetten. Het ergste vind ik nog je partner zelf op de wc zetten voor grote boodschap en zijn gat moeten afvegen. Ga je zelf met klachten naar een dokter wordt het al gauw afgeschoven op “je bent overspannen”. Tja, met zo’n opmerking kom je niet ver eb denk je natuurlijk niet zo gek met een fulltime baan, het huishouden en de steeds meer gevraagde van de mantelzorger. Laat maar heeft toch geen zin…..

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X