skip to Main Content
Mariette Blogt Exclusief Vanuit Het Buitenland – FTD, FTLD En Wat Er In Dat Hoofd Gebeurt

Mariette blogt exclusief vanuit het buitenland – FTD, FTLD en wat er in dat hoofd gebeurt

Er is vaak verwarring onder patiënten, families, clinici en onderzoekers over het classificeren en labelen van frontotemporale aandoeningen. Een door een arts gestelde diagnose kan door een tweede arts iets anders genoemd worden, en dezelfde aandoening kan door een patholoog, die de hersenen na de dood onderzoekt, weer anders genoemd worden.

Al jaren gebruiken wetenschappers en artsen de term frontotemporale dementie (FTD) om deze groep van aandoeningen te beschrijven. Na verder onderzoek wordt FTD nu gezien als één van meerdere mogelijke variaties. Daarom heeft men het de nauwkeurigere naam “gedragsvariant frontotemporale dementie”, ofwel bvFTD gegeven (Behavioral Variant Frontotemporal Dementia).

In dit artikel wordt de term frontotemporale aandoeningen gebruikt als verwijzing naar veranderingen in gedrag en denken die door onderliggende hersenaandoeningen, gezamenlijk genaamd “frontotemporale lobaire dementie” (FTLD), worden veroorzaakt. FTLD is niet één hersenziekte maar meer een familie van neurodegeneratieve ziekten, en elke ziekte in die familie kan een frontotemporale aandoening veroorzaken. Frontotemporale aandoeningen worden gediagnosticeerd door artsen en psychologen, op basis van iemands symptomen en de resultaten van hersenscans en genetische testen. Met uitzondering van bekende genetische oorzaken kan FTLD alleen na de dood door middel van een autopsie definitief gediagnosticeerd worden.

Veranderingen in de hersenen

Frontotemporale aandoeningen zijn van invloed op de frontale en temporale kwabben van de hersenen. Ze kunnen beginnen in de frontale kwab, de temporale kwab of in beide. Aanvankelijk blijven andere gebieden van de hersenen onaangetast door frontotemporale aandoeningen, waaronder de gebieden die het kortetermijngeheugen besturen.

De frontale kwabben, die zich boven de ogen en achter het voorhoofd, zowel aan de rechter- als linkerkant van de hersenen bevinden, besturen de uitvoerende functies. Hieronder vallen “planning en sequencing” (bedenken welke stap eerst komt, en welke dan, enzovoort), prioriteiten stellen (belangrijke dingen eerst doen en minder belangrijke dingen later doen), multitasking (vloeiend van de ene naar de andere activiteit overgaan wanneer nodig), en het zich bewust zijn en corrigeren van fouten.

Als ze goed functioneren helpen de frontale kwabben ook bij het beheersen van emotionele responsen. Ze zorgen ervoor dat mensen ongepast sociaal gedrag vermijden, zoals plotseling hard gaan schreeuwen in een bibliotheek of tijdens een begrafenis. Ze helpen mensen met het maken van beslissingen die zinnig zijn in een bepaalde situatie. Als de frontale kwabben beschadigd zijn gaan mensen zich vaak concentreren op onbeduidende details, negeren belangrijke aspecten van een situatie of houden zich met doelloze activiteiten bezig. De frontale kwabben zijn ook betrokken bij de taal, met name het verbinden van woorden om zinnen te vormen, en bij motorische functies zoals het bewegen van armen, benen en de mond.

De temporale kwabben, die zich onder en aan de zijkant van elke frontale kwab aan de rechter- en linkerkant van de hersenen bevinden, bevatten essentiële gebieden voor het geheugen maar spelen ook een grote rol bij taal en emoties. Ze zorgen ervoor dat mensen woorden begrijpen, spreken, schrijven en woorden aan hun betekenis kunnen koppelen. Ze stellen mensen in staat om objecten te herkennen en passende emoties te hebben bij objecten en gebeurtenissen. Als de temporale kwabben niet meer werken, hebben mensen vaak problemen met het herkennen van emoties en het op passende wijze reageren op die emoties.

Welke kwab, en welk gedeelte van de kwab, het eerst wordt beïnvloed bepaalt welke symptomen het eerst optreden. Als de ziekte bijvoorbeeld begint in het gedeelte van de frontale kwab dat verantwoordelijk is voor het maken van beslissingen, dan kunnen problemen met het beheren van de financiën één van de eerste symptomen zijn. Als het begint in het gedeelte van de frontale kwab dat emoties met objecten verbindt, kan het eerste symptoom zijn dat potentieel gevaarlijke objecten niet herkend worden: iemand kan dan bijvoorbeeld een hand in kokend water steken. Taalstoornissen en gedrags- en persoonlijkheidsveranderingen staan bij deze vormen van dementie dus op de voorgrond. Aantasting van het geheugen is geen hoofdsymptoom.

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X