skip to Main Content
Mantelzorgers Leven In Twee Werelden #lostintranslation

Mantelzorgers leven in twee werelden #lostintranslation

In tegenstelling tot vroeger hoor je vandaag veel over eenzaamheid. Er is aandacht voor eenzaamheid bij ouderen. Er bestaat wetenschappelijk onderzoek over de gevaren van langdurige eenzaamheid. We weten dat het niet goed voor je is om langdurig zonder sociale contacten te leven. Maar wat mij opvalt, is dat al die artikelen en inzichten over eenzaamheid vooral gaan over eenzaamheid als een ‘individueel fenomeen’ – iets dat je in je eentje beleeft, los van de rol die je in je leven speelt. En als ik in ruim twee jaar Mantelzorgelijk één ding heb geleerd, is het dit: veel mantelzorgers zijn enorm eenzaam – ook als ze ondertussen met hun partner leven of zelfs een heel gezin hebben.

Als je voor iemand zorgt, kun je je behoorlijk eenzaam voelen. Je leeft namelijk in twee tegengestelde werelden, die het moeilijker maken om contact te maken met anderen. Daarom kan het voor mantelzorgers heel lastig zijn om zich echt verbonden te voelen met de mensen om hen heen. Je bent constant aan het schipperen en nooit echt ergens ‘thuis’.

Het ritme van ‘niet zorgen’ en ‘zorgen’ loopt nooit gelijk

Mensen die niet mantelzorgen, beschrijven hun leven als hektisch. Ze rijden van de ene afspraak naar de volgende, hebben eindeloos verplichtingen, combineren werk en privé, boodschappen doen, koken, voor de kinderen zorgen, vakanties plannen, tijd voor hobby’s, noem maar op. Niet-mantelzorgers zijn altijd druk met van alles. Vast heel hektisch. Maar het ritme van de buitenwereld is wel altijd hetzelfde: gehaast. Afremmen, inhouden, even stilstaan – dat soort dingen worden als zwakte gezien.

Mantelzorgers zitten in twee werelden. Ze draaien natuurlijk gewoon mee in de buitenwereld (zonder mantelzorg). Maar ze stappen ook steeds weer in die andere wereld, de zorgwereld. En dan moeten ze zich meteen aanpassen aan de zachtere, genuanceerde behoeften van hun dierbare. Als je voor iemand zorgt waar je veel van houdt, is “snelheid” helemaal geen optie. Zorg vraagt om zachtheid, om rustige stemmen, even stil zijn, dicht bij elkaar. In de zorgwereld gaat het er niet om hoe snel je iets voor elkaar krijgt, maar om de behoefte om de wereld even stil te laten staan.

Voor jou als mantelzorger tellen hier heel andere dingen. Het onthouden van de glimlach van de dierbare waar je voor zorgt. Met aandacht luisteren naar de ademhaling van de ander. Is hij rustig? Krijgt hij alles wat hij nodig heeft? Als mantelzorger wil je de tijd even stil laten staan, een moment van onbekommerd samen lachen het liefst voor altijd vasthouden.

Is het dan raar dat mantelzorgers zich soms eenzaam voelen in de buitenwereld? Natuurlijk niet. Mantelzorgers weten wat het is om naar een ander om te kijken. Dan voelt de buitenwereld, waarin iedereen maar langs elkaar heen rent en leeft, soms heel oppervlakkig en eenzaam.

Onoverwinnelijkheid en kwetsbaarheid gaan niet goed samen

In de zorgwereld is emotie is waardevols. Tranen en stilte liegen niet. Mantelzorgers geven hun tijd en zorg vanuit liefde. De allermeesten zorgen niet voor een dierbare omdat het móet, maar omdat ze dat wíllen. In de buitenwereld is het zo anders. Daar toon je interesse in andere mensen, omdat dat van je wordt verwacht. Of omdat het bij je rol past, bijvoorbeeld als werknemer, of als vriendin, of mede-moeder op het schoolplein. Maar wee je gebeente als het echt persoonlijk wordt. Als iemand ‘alles goed?’ aan je vraagt, is het vaak helemaal niet de bedoeling dat je écht antwoord geeft. Alles wat afwijkt van ‘tuurlijk, prima’ of ‘drukke tijd’, roept bij een ander angst en onzekerheid op. Erger nog, vaak maak jij daar een slechte indruk mee, mensen vinden je al snel ‘onprofessioneel’. In de buitenwereld straal je kracht uit als je onoverwinnelijk bent en niet twijfelt.

Maar in de zorgwereld wordt kracht juist bepaald door heel andere vermogens. Ben je een authentieke mantelzorger, dan durf je je juist kwetsbaar op te stellen, durf je twijfel toe te laten en maak je verbinding met anderen door je moeilijke vragen en emoties te delen. Hier gaat het erom je te laten zien, in plaats van een masker op te zetten. Om goed voor een dierbare te kunnen (blijven) zorgen, moet je je emoties en gevoelens durven delen.

Is het dan een verrassing, dat veel mantelzorgers het lastig hebben met die tegenstelling? Hoe maak je verbinding met mensen die hun eigenwaarde bepalen door afstandelijk te doen? Als je in de buitenwereld veel te maken hebt met mensen die zich beter voelen door zich af te sluiten, voel je je als mantelzorger sneller eenzaam. Het is moeilijk om dan de juiste motivatie te vinden om contact te maken.

Mantelzorgers leven in twee werelden. En in die werelden worden twee verschillende talen gesproken. Ik ben zelf tweetalig opgevoed en ik kan je uit eigen ervaring vertellen: in de ene taal ervaar je de wereld anders als in de andere. Voor mantelzorgers geldt denk ik hetzelfde. Mantelzorgers moeten leren om twee verschillende talen te spreken. En zoals dat geldt voor iedere nieuwe taal die je leert: in het begin komen de woorden niet vanzelf in je hoofd, als je iets wilt zeggen. Veel zinnen en belevenissen kun je niet ‘letterlijk vertalen’ van de ene naar de andere wereld. Dat kan heel rot voelen. Je wilt zeggen wat je voelt en het lukt je niet om de juiste woorden te vinden.

Er is niks mis met mantelzorgers die tussen twee werelden moeten switchen. Maar soms is het lastig om je echt thuis te voelen in één van de twee werelden, omdat je evengoed óók in de andere wereld hoort. Eenzaamheid is geen schande. Het is een teken dat je als mantelzorger probeert om in beide werelden mee te komen. En dat dat soms heel lastig is.

Veel mensen proberen zichzelf met één woord te beschrijven. Mantelzorgers kunnen dat niet. Mantelzorgers zijn anders dan anderen, omdat ze het aandurven in twee werelden te leven, die vaak tegengesteld zijn. Dat levert prachtige overlappingen en inzichten op, ook als we weten dat er soms dingen gebeuren die je ‘niet in de andere wereld kunt overbrengen’. “Lost in translation”, moet je dan maar denken. Ook mooi.

Avatar

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X