Mantelzorg: een universele bezigheid.

Tot vijf jaar geleden had ik geen enkel benul wat mantelzorg nou precies inhield, sterker nog.. Ik kende het hele woord niet! Mijn ouders woonden gewoon nog zelfstandig samen, leefden hun eigen leven en er was nog geen vuiltje aan de lucht. Totdat mijn moeder ziek werd en mijn zussen en ik stukje bij beetje voor mijn ouders begonnen te zorgen. Eerst hielpen we alleen met kleine dingen, zoals mee gaan naar een arts of regelen van de thuishulp. Mijn ouders hadden de regie over hun eigen zorg en wij assisteerden hen, waar nodig. Dat was nog een tamelijk zorgeloze tijd, totdat mijn moeder ernstig ziek werd en wij er ineens achterkwamen dat het geheugen van mijn vader wel heel erg hard achteruit was gegaan. Tot haar dood, heeft mijn moeder ons de zorg om mijn vader bespaard. Het laatste wat mama ons, vlak voor ze stierf, vroeg was: “Hoe moet het nou met hem?”Doelend op mijn vader. Vanaf dat moment hebben wij de zorg voor mijn vader op ons genomen. We stelden geen vragen, overzagen de situatie en zijn een soort van automatisch gaan handelen. Wisten wij veel dat we op dat moment mantelzorger waren.

logo MZ

Misschien zorg jij ook wel voor een dierbare? Misschien leven je ouders nog, gaan ze de laatste tijd qua gezondheid of geest hard achteruit en ga jij de zorg ook wel op je nemen? Of misschien zorg jij al geruime tijd – meer dan 8 uur per week – voor een buurman die geen familieleden heeft? Of misschien zorg je al jaren voor je zorgintensieve kindje? Ook al zijn onze situaties nog zo verschillend, we hebben iets gemeen: We zijn allemaal (op onze eigen manier) mantelzorger.

Hoe word je mantelzorger?

Het antwoord op die vraag kan kort en bondig zijn.Iedereen kan hem plotsklaps zijn! Mantelzorgers zijn partners, echtgenoten, zonen, dochters, kleinkinderen, vrienden en zelfs buren. Terwijl sommige mensen beroepsmatig zorgen en ervoor betaald krijgen, zijn er steeds meer mensen die onbetaalde, informele zorg krijgen van hun familieleden, vrienden en buren.

Mantelzorgers hebben een grote diversiteit van verantwoordelijkheden. Neem je eigen familie eens als voorbeeld. Ben jij de persoon die boodschappen doet, kookt, schoonmaakt of de was doet voor een dierbare met een zorgvraag? Of help je een familielid om zich te wassen en aankleden en met de toediening van medicijnen? Of ondersteun jij een dierbare bij het in en uit bed komen, geven van injecties, verschonen van stoma’s of het verwisselen van voedingssondes? Maak jij voor een naaste afspraken bij artsen en rij je hem of haar er vervolgens naar toe? Ben jij de contactpersoon die met artsen, verpleegkundigen of andere zorg professionals praat, om te begrijpen welke zorg er geboden moet worden? Ben jij het familielid die in geval van calamiteiten als eerste gebeld wordt en zelfs in de tijd van je baas een zorg crisis moet coördineren?
Als bovenstaande gedoseerd van je gevraagd wordt, is  het allemaal nog wel te behappen maar wat als  dit allemaal tegelijk van je gevraagd wordt, naast je leven met gezin en drukke baan?  Ga er maar aan staan!

Door de vergrijzing zullen er in de toekomst alleen maar meer mantelzorgers komen als gevolg van onze steeds ouder wordende vaders en moeders, die allemaal langer thuis zullen moeten blijven wonen. En door de bezuinigingen in de zorg, worden mensen eerder gedwongen om zorg te verlenen aan hun zorgintensieve kinderen, dierbare vrienden en zelfs voor hun buren.

De taken en eisen van mantelzorg zullen worden beïnvloed door een aantal zaken als:

  • Het soort ziekte. Zorgen voor iemand met een vorm van dementie of ander niet aangeboren hersenletsel kan meer stress geven, dan zorgen voor iemand met een fysieke handicap.24/7 zorgen voor iemand met een cognitieve stoornis is enorm zwaar door het onvoorspelbare gedrag van de persoon die zorg nodig heeft.
  • Mantelzorg op afstand. Wat ik hiermee bedoel is dat je voor iemand zorgt die meer dan een uur van jou vandaan woont. Mantelzorgen op afstand is zowel emotioneel als logistiek gezien moeilijker en het wordt veelal gedaan door volwassen kinderen, die zorgen voor hun ouders met een hulpvraag. In dit geval is de mantelzorger niet bezig met de dagelijkse verzorging maar meer met de praktische en regelzaken als informatie vergaren en coördinatie van de professionele- en eventuele informele zorg. (buren,vrienden,bekenden)
  • Stad versus platteland. Mantelzorgers die op het platteland wonen en zorgen, lopen tegen heel andere zaken op dan mantelzorgers die in de stad wonen. Neem bijvoorbeeld de infrastructuur, OV mogelijkheden, afstand naar zorg professionals, ziekenhuizen en verpleeghuizen. Aan de andere kant hebben zij het voordeel dat in een kleine gemeenschap de ‘ons kent ons cultuur’ heerst en hulp van buren en bekenden veel eerder voor handen is.
  • Cultuur verschillen. In onze multiculturele samenleving leven allemaal mensen met een groot verschil in gewoonten, tradities en historie. Logisch dat we dus niet allemaal op de zelfde wijze mantelzorgen. In veel culturen is het bijvoorbeeld heel vanzelfsprekend dat je ouders direct bij je intrekken, zodra ze iets gaan mankeren. Of wordt er gewoon verwacht dat dochters en schoondochters de zorg op zich nemen, terwijl de mannelijke familieleden geheel buiten schot blijven.

Sommige personen weten al een tijdje dat er een reële kans is dat zij zullen gaan mantelzorgen, anderen worden er totaal door overvallen. Je kunt part-time maar ook full-time mantelzorgen. Degene waar je voor zorgt kan (dicht) bij je wonen maar het kan ook zijn dat je van afstand zorgt. Mantelzorgers bieden een breed scala aan diensten, variërend van simpele hulp als boodschappen doen tot complexere medische handelingen. Mantelzorg is niet verplicht maar wordt wel verwacht.  Mantelzorg wordt niet betaald. Mantelzorg wordt het meest uit liefde gedaan door familie en goede vrienden.

is sociaal ondernemer, netwerkbouwer, storyteller, echtgenote, moeder en zij was ruim 8 jaar een zeer gedreven en ervaren mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Eerst in de thuissituatie en later in het verpleeghuis. Tevens is zij de bedenker en het creatieve brein van Mantelzorgelijk.nl en voorzitter van Stichting Mantelzorgelijk.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top