Maar ik bedoelde het goed!

Een van de dingen die ik vaak hoor, is dat vrienden en familie niet goed begrijpen wat mantelzorgers doormaken. Ik krijg ook steeds te horen dat “alleen een andere mantelzorger het kan begrijpen.”

Zorg verlenen is een zeer brede, menselijke ervaring en mensen die op verschillende momenten voor verschillende mensen hebben gezorgd zullen je vertellen dat elke ervaring uniek is. Er zijn zoveel mensen die ziek zijn en hulp nodig hebben dat je maar zelden iemand tegenkomt die echt geen ervaring met mantelzorg heeft en niet verwacht in de toekomst mantelzorger te worden.

Toch voelen veel mantelzorgers zich onbegrepen en niet gesteund., ondanks dat ze omringd worden door mensen met persoonlijke ervaring in de zorg. Hoe is dat mogelijk?

Omdat we niet weten hoe we naar elkaar moeten luisteren en hoe we elkaar kunnen steunen.

Wat betekent het om te luisteren? Ook ik heb wel eens geprobeerd een vriend te troosten, maar die werd dan boos op me. Heb jij jezelf ook wel eens horen zeggen: “maar ik bedoelde het goed?” Dat is een teken dat we vaak nog niet weten hoe we de mensen in ons leven beter kunnen steunen.

Als iemand je vertelt wat er aan de hand is in hun leven, vertel je ze dan wat ze zouden moeten doen? Vertel je ze over een soortgelijke ervaring die je hebt gehad? Stel je vragen? Reageer je met empathie?

Als iemand je vertelt hoe hij zich voelt, zeg je dan dat alles goed komt? Vertel je ze waarom ze optimistisch moeten zijn, want zo slecht is het allemaal niet? Of accepteer je hun waarheid en herinner je hen aan hun eigen, persoonlijke sterke punten?

Als je niet zeker weet wat voor hulp iemand zoekt, neem je dan gewoon aan dat ze advies zoeken omdat ze je anders niet over hun problemen zouden vertellen? Zeg je dat ze je advies de vorige niet hebben opgevolgd en dat ze dus niet moeten klagen als ze geen hulp accepteren? Of vraag je of ze advies of hulp willen, of dat ze gewoon hun hart willen luchten?

Soms wordt het luisteren naar en steunen van iemand ‘ruimte houden’ genoemd. Ruimte houden is luisteren zonder te oordelen, de waarheid accepteren terwijl je luistert, en reageren met empathie. Het betekent niet stilzitten, wachten tot iemand klaar is met praten en dan weer gewoon verder gaan alsof er niks gebeurd is. Het betekent actief luisteren en hun ervaringen echt willen begrijpen.

Als je iemand vertelt wat hij of zij moet doen, wat jij zou doen in die situatie of praat over een soortgelijke ervaring die jij hebt gehad, dan hou je niet langere ruimte voor hem of haar. Je vult de ruimte met je eigen gedachten, overtuigingen, meningen, emoties en ervaringen. Je luistert niet, je vertelt.

Vragen stellen vergroot de ruimte die je voor de persoon hebt. Advies geven vult de ruimte op.

Maar wat als ze mijn advies nodig hebben? Onderdeel van ruimte houden is erkennen dat de degene met wie je praat een persoon is met zijn eigen ervaringen, gedachten, overtuigingen, gevoelens en opvattingen over de wereld. Je hoeft het niet met iemand eens te zijn om empathie te tonen voor de manier waarop hij zich voelt. Je hoeft niet te denken dat ze ‘gelijk’ hebben om te proberen te begrijpen wat ze doormaken.

De persoon die zijn problemen met je deelt is misschien niet opzoek naar een oplossing. Misschien weet hij of zij al wat er moet gebeuren en zijn ze op zoek naar bevestiging. Misschien voelen ze zich overweldigd en willen ze hulp om hun gedachten te ordenen. Misschien hopen ze dat je praktische steun zult bieden en leggen ze de situatie uit, zodat jij begrijpt waarom ze hulp willen. Misschien delen ze een emotionele ervaring in de hoop dat ze zich begrepen voelen.

Het is een hele klus om goed advies te geven als je niet begrijpt wat de situatie is, hoe iemand zich erbij voelt, wat zijn opties zijn en wat voor resultaat hij hoopt te bereiken. Als je een snel oordeel velt over een ingewikkelde situatie, geef je waarschijnlijk advies dat niet nuttig is of niet toepasbaar op hun situatie.

De enige manier om erachter te komen wat voor soort steun de andere persoon zoekt, is om te luisteren. Als het niet duidelijk is, vraag het dan!

Als jij een bepaalde ervaring hebt en denkt dat die nuttig voor de andere persoon zou kunnen zijn, vraag dan of ze willen dat je erover vertelt. Als jij op de hoogte bent van andere hulpbronnen, vraag dan of ze iets willen weten over een mogelijke hulpbron. Als je er zeker van bent dat je nuttige tips kan geven, vraag dan eerst of ze je advies willen horen.

Wat als ze willen dat ik hun probleem voor hen oplos? Soms kun je in de woorden of de toon van mensen horen dat ze willen of hopen dat jij hun probleem voor ze oplost. Wil jij die verantwoordelijkheid op je nemen? Heb je die mogelijkheid? Het komt zelden voor dat we andermans problemen echt willen oplossen, vaak hebben we daar de kracht en tijd niet voor. We wensen dat we ze konden oplossen, maar in de praktijk…

Tegen iemand zeggen dat hij of zij moet kalmeren heeft meestal het tegenovergestelde effect. Iemand vertellen dat hij overdrijft en dat het niet zo erg is, dat het allemaal wel goed komt, helpt ook zelden.

Als je iemand de ruimte geeft om van streek te zijn en laat merken dat je volledig accepteert wat hij of zij zegt, zal dat de persoon helpen om door de emotie die ze op dat moment voelen te komen. Het erkennen van iemands emotionele ervaring zonder oordeel is een veel effectievere manier om die persoon tot rust te laten komen.

Vaak verliezen mensen hun eigen capaciteiten uit het oog als ze overweldigd zijn. Door te luisteren en vragen te stellen kun je hen helpen om de capaciteiten en de veerkracht, die al in hen aanwezig zijn, aan te boren.

Wat hopen ze? Hoe voelen ze zich? Wat zijn hun opties? Kan de situatie op een andere manier bekeken worden? Wat zou de andere persoon zeggen? Welke middelen hebben ze tot hun beschikking? Welke vergelijkbare situaties hebben ze in het verleden doorgemaakt? Wat zijn hun sterke punten? Wie kan hen nog meer steunen? Hoe denken ze zich hierover te voelen over zes maanden? Wat is belangrijk voor hen? Wat is de eerste stap om de situatie te verbeteren?

Wat als ik gewoon niet wil luisteren?

Dat iemand jou over zijn problemen wil vertellen houdt niet in dat je naar hem moet luisteren. Het is helemaal oké om tegen iemand te zeggen da je niet naar hem of haar gaat luisteren en er zijn manieren om dat op een vriendelijke manier duidelijk te maken.

“Ik waardeer het dat je dit met me deelt. Je vriendschap is belangrijk voor me, maar ik vind dit te verontrustend en zorgelijk om over te praten.”

“Je verdient steun, maar ik ben niet degene die jou die steun kan geven.”

“Het is duidelijk dat dit heel veel voor je betekent en het spijt me, maar ik voel me er niet prettig bij om hierover te praten.”

“Dit is een moeilijke situatie. Ik voel me zelf ook overweldigd, dus ik kan je helaas niet steunen zoals ik zou willen.”

“Ik ben vereerd dat je mij dit toevertrouwt. Helaas denk ik dat ik niet de juiste persoon ben om hierover te praten. Is er iemand anders met wie je zou willen praten?”

Je hoeft geen excuus te verzinnen. Je kunt gewoon nee zeggen. Het vriendelijkste dat we kunnen doen is onze eigen grenzen respecteren.

Door Cori Carl.

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top