Levenfaseverlof? Goed idee maar dan ook voor mantelzorgers!

In de media verschenen afgelopen maandag verschillende nieuwsartikelen over ouderschapsverlof. Ik zag er al veel volgers van Mantelzorgelijk onder reageren. 😄 Wat is er aan de hand?  Vanaf 2 augustus 2022 krijgen ouders van de 26 weken ouderschapsverlof waar ze recht op hebben, 9 weken lang 70% doorbetaald. Een flinke verbetering, want met het huidige systeem moesten alle 26 weken verlof uit eigen zak betaald worden. Ouderschapsverlof is het verlof dat ouders op kunnen nemen aanvullend op het zwangerschaps- en geboorteverlof, tot het kind 8 jaar is.

Tegen Editie.nl zei een woordvoerder van de FNV daarover: “Ons systeem is de afgelopen jaren eindelijk een beetje rechtgetrokken.” Maar is dat wel zo? Volgens de Stichting Voor Werkende Ouders zou het systeem nog veel meer op de schop moeten. Bijvoorbeeld met een levensfaseverlof. Want wat als je kind na hun 8ste levensjaar meer zorg nodig heeft? Goeie vraag maar geldt dat dan niet automatisch voor het geven van alle (mantel)zorg voor een dierbare? Een werkende mantelzorger verdient – net als een werkende ouder – toch ook gewoon een vorm van sociale zekerheid?

Mantelzorg is het nieuwe zorgen, nu mensen steeds Langer Thuis moeten wonen en er door personeelstekorten in de professionele zorg steeds meer zorgtaken – thuis en in het verpleeghuis – op conto van de mantelzorger komen. En als er een groep is die enorm inteert op inkomen en eigen tijd, dan zijn het in Nederland wel de mantelzorgers!

Wat is het verschil tussen ouderschapsverlof en zorgverlof?

 Ouderschapsverlof:

  • Vrouwen hebben recht op 6 weken zwangerschapsverlof en 10 weken bevallingsverlof. Dit wordt 100 procent vergoed. Van het bevallingsverlof moeten zes weken direct na de bevalling aaneengesloten worden opgenomen. De overige vier weken kan je flexibel inzetten over een periode van 30 weken.
  • Partners hebben recht op geboorteverlof van 5 dagen, ook die wordt 100 procent vergoed. Daarnaast kunnen ze ook nog vijf weken aanvullend geboorteverlof opnemen binnen het halfjaar na de geboorte. Daarvan wordt 70 procent vergoed.
  • En dan hebben ouders samen nog recht op ouderschapsverlof: in totaal 26 keer het aantal uur dat je per week werkt tot het kind 8 jaar is. Dat was eerder onbetaald, maar vanaf morgen kan je binnen het eerste jaar na de geboorte maximaal 9 weken 70 procent betaald krijgen. Beide ouders kunnen daar gebruik van maken. Afhankelijk van de cao kan je nog meer vergoed krijgen.

 Zorgverlof:

Kortdurend zorgverlof

Kortdurend zorgverlof is verlof dat je opneemt voor de zorg van een ziek kind of een zieke partner. Je kunt ook kortdurend zorgverlof aanvragen voor de (mantel)zorg voor iemand uit je directe sociale omgeving, zoals een ouder of ander familielid.

In principe is het maximum van kortdurend zorgverlof ‘twee keer het aantal uren dat je werkt per week’. Werk je 40 uur per week, dan mag je per jaar maximaal 80 uur kortdurend zorgverlof aanvragen. Werk je 20 uur per week, dan mag je maximaal 40 uur aanvragen. Je werkgever is verplicht om je bij kortdurend zorgverlof 70 procent van je loon uit te betalen. Wanneer er andere afspraken in je cao zijn vastgelegd, gelden deze cao afspraken.

 Langdurend zorgverlof

Langdurend zorgverlof neem je op wanneer je voor een langere periode moet zorgen voor je zieke kind, een partner, een van je ouders of iemand anders in je sociale omgeving. Hier dien je duidelijke afspraken over te maken met je werkgever.

In principe is het maximum van langdurend zorgverlof ‘zes keer het aantal uren dat je werkt per week’. Werk je dus 40 uur per week, dan mag je per jaar maximaal 240 uur langdurend zorgverlof (zes weken) aanvragen. Werk je 20 uur per week, dan is het maximaal 120 uur. Je mag dit langdurige zorgverlof over het jaar verdelen.

Zoals je kunt zien zijn de verschillen behoorlijk groot en kunnen mantelzorgers die langdurig zorgverlof op moeten nemen om de – vaak intensievere – zorg voor een kind van boven de 8 jaar, een partner of ouder(s) niet vanzelfsprekend aanspraak maken op doorbetaling van het salaris.

Ongelijkheid

Natuurlijk vind ik het hartstikke fijn dat werkende ouders meer tegemoetgekomen worden. Ik ben immers zelf ook een jonge werkende moeder geweest. Maar ik was ook werkende mantelzorger voor een Alzheimervader in een thuissituatie en ik weet uit eigen ervaring dat de zorg voor mijn vader zwaarder en véle malen moeilijker met werk te combineren was, dan de zorg voor mijn kleine kindje. En dat het me niet alleen veel tijd maar ook enorm veel geld heeft gekost om voor hem te zorgen.

De overheid heeft de mond vol over ongelijkheid. Maak je met deze nieuwe ouderschapsverlof regeling de ongelijkheid tussen werknemers juist niet nóg groter? Wat zou er nu als eerste moeten gebeuren om dat gelijk te stellen? Drie punten:

  • De term mantelzorg zou heel kritisch bekeken moeten worden. Deze term is namelijk niet meer van deze tijd. De oorspronkelijke bedoeling uit 1972 van de grondlegger J. Hattinga Verschure gaat in de huidige maatschappij de wenselijke grenzen ver te buiten. De basis was om elkaar met warmte te omgeven vanuit vanzelfsprekendheid en wederkerigheid. Doel was hierbij om de zorgkosten te verlagen en de zorgcultuur te veranderen.
  • Er zou voor mantelzorgers ook een soort ‘levensfaseverlof’ moeten worden ingesteld. Mantelzorg is immers een vast onderdeel geworden in de steeds grotere zorgvraag van ouderen, chronisch zieken en gehandicapten en staat vaak gelijk aan een fulltimebaan. Geen mens kan fysiek en mentaal twee fulltimebanen behappen. Mantelzorg gaat nu ten koste tijd en inkomen door het noodgedwongen moeten opnemen van vakantiedagen, kortdurend zorgverlof en langdurig – vaak onbetaald – zorgverlof. En is de zorgbehoefte te groot en groeit die boven het hoofd? Dan moet een mantelzorger uit nood vaak korter of zelfs stoppen met werken.
  • Vanuit Mantelzorgelijk deden we al meermaals een dringende oproep om elke mantelzorger een tegemoetkoming te betalen in de vorm van Mantelzorgbijslag. Onbetaalde en vaak langdurige zorg voor een dierbare heeft echt een keerzijde voor de mantelzorger zelf. Naast overbelasting en een sociaal isolement is er, zoals hierboven gezegd, vaak sprake van verlies aan inkomen en hogere kosten. Hier is momenteel geen enkele vorm van compensatie mogelijk. Dat kan toch gewoon niet meer in deze tijd?!

Een mantelzorger heeft in Nederland momenteel totaal geen rechten, maar wel volop plichten. Hoogste tijd dat daar nu echt eens verandering in komt!

is sociaal ondernemer, netwerkbouwer, storyteller, echtgenote, moeder en zij was ruim 8 jaar een zeer gedreven en ervaren mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Eerst in de thuissituatie en later in het verpleeghuis. Tevens is zij de bedenker en het creatieve brein van Mantelzorgelijk.nl en voorzitter van Stichting Mantelzorgelijk.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top