skip to Main Content
Humor Helpt!

Humor helpt!

Mijn moeder had het grootste deel van haar leven in New York gewoond, en toen ze op late leeftijd naar de westkust verhuisde, waar ik woon, verliep de aanpassing eigenlijk soepeler dan iedereen had verwacht. Ondanks haar worsteling met de ziekte van Alzheimer verliepen de eerste tien maanden in haar nieuwe verzorgingshuis in Los Angeles voorspoedig.

Maar na een jaar veranderde er iets. Als ik haar opzocht zat ze vaak ergens in haar eentje, weg van de groep, haar hoofd naar de zijkant gezakt, alsof ze zich had overgegeven aan de zwaartekracht en slaperigheid. Als mensen probeerden met haar te praten staarde ze wezenloos in de verte. Ze was niet meer geïnteresseerd in eten, iets waarvoor ze altijd een grote passie had. Ik begon te twijfelen: was mijn beslissing om haar uit New York weg te halen wel de juiste geweest?

Ik wist dat er organisaties zijn die gezelschap bieden, maar ik wilde iets anders voor mijn 84-jarige moeder. Ik wilde iemand die haar aan het lachen kon maken. Ik had zelf jarenlang als professionele comédienne gewerkt maar als ze in mijn ogen kijkt, ziet ze alleen een dochter met wie ze niet meer kan communiceren. Ik zette een social media advertentie. “Gezocht: iemand die grappig is en geïnteresseerd in geriatrie. Betaald werk, parttime.” Enkele minuten later ging de telefoon, een vriend uit New York.

Bel mijn vriendin Sue. Ze is een comédienne, althans dat was ze. Ze wil graag met ouderen werken.” Ik belde Sue meteen. Ze heeft een van die zeldzame stemmen waaruit evenveel warmte als openhartigheid spreekt. We maakten een afspraak om mijn moeder te ontmoeten.

Mam, dit is Sue,” zei ik en manoeuvreerde haar rolstoel zo dat we dicht bij elkaar konden zitten.

Hoe gaat het, Muriel?” vroeg Sue. Mijn moeder staarde in de verte. Sue had het meteen in de gaten en probeerde oogcontact met haar te maken.

Je hebt zeker geen zin om te praten?” Geen reactie.

Dat begrijp ik best,” zei Sue. “Er zijn dagen dat ik ook geen zin heb om te praten. Als iemand dan zo opdringerig naar mij toe is, denk ik “hé eikel, zie ik eruit alsof ik wil praten?”

Mijn moeder draaide haar hoofd om en keek Sue glimlachend aan. Sue zei het nog een keer, deze keer wat feller: “hé eikel, zie ik eruit alsof ik wil praten?”

Mijn moeders glimlach werd zo mogelijk nog breder en toen brak ze in lachen uit. “Eikel!” riep ze uit. Ze keek Sue aan, wachtend op een reactie. Sue lachte hartelijk mee en, zoals het een komiek betaamt, deed er nog een schepje bovenop. “ Hé eikel! Zie ik eruit alsof ik wil praten?!?” Ze klonk als een personage uit The Sopranos.

Eikel!” riep mijn moeder terug, zo hard lachend dat ze het woord amper uit haar mond kreeg. Ik keek om me heen, voelde me een beetje in verlegenheid gebracht door deze “wie-kan-het-hardste-eikel-roepen” uitdaging. Misschien waren er andere mensen in de ruimte die dat niet zo waardeerden… maar deze twee hadden zoveel plezier met elkaar.

Een comédienne. De perfecte persoon voor deze baan. Iemand die zo “in het moment” kan zijn is in staat iemand anders uit zijn leegte te halen en laat zich niet weerhouden door wat Alzheimer met een persoon doet.

Ze stopten even om op adem te komen. “Wil je wat water?” vroeg Sue aan mijn moeder en hield het glas omhoog. Ze knikte. Sue zette het glas aan mijn moeders lippen en mijn moeder dronk. Ik moest mijn hoofd afkeren om ongezien een traan weg te vegen. Niet zozeer een traan van verdriet maar meer zoals zo’n “aha” moment. Het werd me ineens duidelijk. Als het rationeel denken, het geheugen en de taal er niet meer zijn, dan is het enige dat we nog hebben het huidige moment. En het grootste cadeau dat je iemand in die staat kunt geven, is om dat moment een moment van louter plezier en gelach te laten zijn.

Ik huurde Sue in om tien uur per week met mijn moeder te werken. Slechts enkele dagen nadat dat Sue mijn moeder had bezocht, begon ze weer te eten. Ook op tijden dat Sue er niet was toonde mijn moeder weer meer interesse voor mensen, ze zwaaide gedag naar anderen en maakte aan de verzorgers en andere bewoners duidelijk dat ze contact wilde. Ze begon te zingen, geen daadwerkelijke teksten, maar ze neuriede en lachte. Het was echt opmerkelijk.

Een maand geleden ging ik bij mijn moeder op bezoek. Toen ik de gang in liep hoorde ik Tony Bennett’s “I Get A Kick Out Of You” keihard uit mijn moeders kamer komen en Sue’s stem in de verte. Ik gluurde naar binnen zonder dat ze me zagen en zag Sue om mijn moeder heen dansen, het was een soort solo wals.

En, vind je dat ik goed kan dansen?” vroeg ze aan mijn moeder.

Nee,” antwoordde ze. Erg sentimenteel of emotioneel was ze nooit geweest.

Sue stopte met dansen en keek mijn moeder aan. “Wow, daar kwets je me wel mee hoor, Muriel,” zei ze. En toen hoorde ik iets dat veel op mijn moeders stem leek. “Het spijt me.”

Het geeft niet hoor,” zei Sue. “Ik weet dat je het niet meende.”

Nee,” zei mijn moeder.

Ik was zo overdonderd door deze woordenwisseling dat ik vergat dat ik stiekem stond te luisteren. “Oh, hé,” zei Sue toen ze me in de deuropening zag staan. “Hallo” zei ik. “Mijn moeder zei net tegen jou dat het haar spijt.” “Ja, dat zei ze inderdaad, toch, Muriel? Ze had daar maar vier maanden voor nodig, nietwaar Muriel?”

Ik geloof niet dat ik haar ooit heb horen zeggen dat iets haar speet.”

Zie je nou, Muriel? Een ouwe hond kan toch echt wel nieuwe trucjes leren!”

Ouwe hond,” zei mijn moeder lachend. “Ouwe hond” zei ze opnieuw.

Ja, jij en ik zijn een paar ouwe honden,” zei Sue, lachte met haar mee en gaf haar een kus bovenop haar hoofd. “Yes I get a kick out of you!” zong ze luidkeels.

Nu ik gezien heb hoe deze relatie in een paar maanden is opgebloeid, en door golven van gelach in stand wordt gehouden, ben ik ervan overtuigd dat veel mensen, in verschillende stadia van hun leven, iemand kunnen gebruiken die de gave van humor en timing bezit. Iemand waar ze tijd mee doorbrengen en die hen laat zien dat lachen altijd een optie is. Om hen te laten voelen, ook al is het maar een moment, dat ze nog niet klaar zijn, dat het leven nog niet voorbij is.

En dat is goed.

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Teken de petitieOverheid, praat MET mantelzorgers en NIET OVER mantelzorgers
Tekenen
Back To Top
X