Hoe bureaucratie levens verlamt

De 31- jarige Denise had het goed voor elkaar. Ze woonde in een gezinsvervangend tehuis in Enschede, kon dankzij haar 20 jaar oude rolstoelbus overal naartoe en genoot van spontane uitstapjes met familie. Haar moeder was haar privéchauffeur: spontaan erop uit, bij mooi weer een fijne tocht, een ritje naar het winkelcentrum met oma, helpen op de rommelmarkt, een bezoek aan vrienden, allemaal vanzelfsprekend. Tot een verhuizing van slechts acht kilometer verderop alles veranderde… Dagblad Tubantia

Denise verhuisde naar een mooi, nieuw appartement in Haaksbergen. Lichter, ruimer, helemaal passend voor jonge mensen met een beperking. Maar er zat een addertje onder het gras: de 20 jaar oude rolstoelbus waar ze haar hele leven op vertrouwde, mocht niet mee. Niet omdat ze hem niet meer nodig had. Niet omdat hij kapot was. Maar omdat ze nu in een andere gemeente woonde.

De bureaucratische muur

De gemeente Enschede wilde de bus terug, de gemeente Haaksbergen verstrekte geen vervanging. En zo werd Denise, die altijd midden in het leven stond, plots aan huis gekluisterd. Voorheen bracht haar moeder haar overal heen. Nu ziet familie hoe ze vereenzaamt en dat doet hun pijn om te zien hoeveel ze nu mist.

In Nederland is elke gemeente verantwoordelijk voor de zorg aan de eigen inwoners. Voorzieningen worden niet automatisch overgenomen bij een verhuizing. Dat klinkt op papier logisch, maar in de praktijk betekent het dat hulpmiddelen waarop mensen hun levensgeluk bouwen, zomaar kunnen verdwijnen. Zonder overgang, zonder maatwerk dat écht kijkt naar de mens achter het dossier.

Acht kilometer en een wereld van verschil, hemelsbreed een kwartiertje rijden, scheidt Denises oude leven van haar nieuwe werkelijkheid. Acht kilometer, maar een wereld van verschil in vrijheid, mobiliteit en sociaal contact. Denise is niet de enige. Maar ze had wél het recht om te blijven gaan waar ze wilde. Tot de bureaucratie haar letterlijk stilzette.

Hoe kan dit anders?

Dit verhaal legt een pijnpunt bloot dat veel mensen met een beperking en hun naasten herkennen: het systeem kijkt naar grenzen op de kaart, niet naar grenzen van menselijkheid. Een verhuizing mag nooit betekenen dat je vrijheid en levenskwaliteit verliest. Gemeenten moeten samenwerken en voorzieningen overdragen als dat in het belang is van de inwoner.

↓ Reminder voor de beleidsmakers↓

Onderstaand staat op de site van de VNG – Vereniging van Nederlandse Gemeenten, overheen gelezen?

• We de uitspraak ‘Niets over ons, zonder ons’ heel serieus nemen. Dus alles wat we zeggen, bedenken en doen, doen we samen met de mensen met een beperking.
• Iedereen gelijkwaardig is. Dat betekent niet dat iedereen gelijk is, we waarderen de verschillen tussen mensen.
• Mensen keuzes hebben. Als we zeggen ‘Iedereen doet mee’ betekent dit dat iedereen meedoet voor zover hij dat kan en wil. Juist omdat we rekening houden met de verschillen tussen mensen.