Het moeilijke gesprek moet makkelijker

‘Je hoeft geen medicijnen te hebben gestudeerd om dood te gaan, maar het helpt wel.’ Mijn moeder over het opstellen van een Wilsverklaring. Op mijn verzoek. ‘Want dat gaat het beste vóór je dood bent, ma’.

Om haar op weg te helpen had ik een handjevol willekeurige wilsverklaringen meegenomen. Gek genoeg leken die de zaak alleen maar erger te maken.

Vertel in uw eigen woorden wat voor u het leven waardevol maakt.’ Schuine blik naar mij. ‘Zou niet weten waar ik moest beginnen. Is in elk geval meer dan er in dit knullige vakje past.’

Wilt u wel of geen stoma? Wilt u naar de Intensive Care? Wilt u geïntubeerd worden? Diepe zucht. ‘Geen idee, jongen. Lijkt me allemáál niks.’

Wilt u levensverlengende behandelingen?’ Ha, die wist ze: ab-so-luut niet! Maar nog diezelfde week krijgt ze een flinke blaasontsteking. Daar kun je zomaar aan dood gaan. Tja, en ze had nu net aangevinkt dat ze géén levensverlengende behandeling wilde, dus…

Het is waanzin om van je moeder te verwachten dat ze alle consequenties van een medische beslissing overziet. Daar is de dokter voor. Die weet dat je in haar geval gewoon antibiotica moet geven. Niet als antibiotica, maar als pilletje tegen de pijn.

Zo ook met besluiten over beademen, de intensive care en operaties. De keuze vóór of tegen is veel te ingewikkeld om nu vast met een kwisje te beslissen.

Dat lijkt de dokter trouwens ook te vinden. Op 12 maart schreef internist Yvo Smulders in NRC dat medische beslissingen al snel zo ingewikkeld zijn dat je daar echt voor doorgeleerd moet hebben. Hij vindt dat dokter er is om jouw menselijke vragen en angsten te vertalen naar medische mogelijkheden.

Ik ben het zeer met de goede man eens. Wat ons brengt bij een lijstje vragen dat mijn moeder begrijpt en Smulders mee kan werken.

Wij zijn na veel zoeken terecht gekomen bij Positieve Gezondheid. Dat is een medische club die meent dat gezondheid niet alleen gaat over hartslag en bloeddruk, maar ook over je sociale leven,  het gevoel er toe te doen en zelfredzaamheid. Op basis daarvan hebben we een vragenlijst die in gewoon Nederlands checkt wat voor jou belangrijk is.

Dat blijkt prima zonder medisch gemoeilijk te kunnen. Sterker: ma had hem al ingevuld voor ik ‘verpleegkundige assistentie’ kon zeggen.

Een gesprek met anderen kunnen voeren. Kunnen lezen en TV kijken. Zelf kunnen beslissen over eigen zaken. In eigen omgeving kunnen wonen (‘Je eigen huis, ma?’ – ‘Neuhh, met een paar foto’s van de kleinkinderen ben ik al een heel eind’). Géén voortdurende pijn of benauwdheid. Het bed uit mogen en kunnen. Reëel uitzicht op verbetering naar een draaglijk leven. Etcetera. Bijna 50 vragen. Bij elke vraag heeft ze met een cijfer aangegeven hoe belangrijk dat onderwerp voor haar is. Vervolgens haar uitkomsten op volgorde gezet: van belangrijk (met mensen kunnen praten) naar onbelangrijk (eigen potje kunnen koken).

Bepalen welke zaken belangrijker waren dan andere zaken bracht haar aan de praat over wat in haar leven van grootste betekenis is geweest. Over haar ouders, de oorlog, onze zeilvakanties (waar ik zelf nog steeds angstdromen van heb, want niemand kon zeilen), over de waarde van familie en, uiteindelijk, ook over de dood.

Haar eigen dood.

“Ik ben er niet bang voor,” zegt ze. “Van mij mag het nog even duren, maar als ik morgen dood neerval is het aan alle kanten mooi geweest.”

Ik ben het nu eens met wat Rijksoverheid en NVVE zeggen: het gesprek met je ouders over hun laatste wensen is verschrikkelijk waardevol. En ik denk dat ik nu precies kan zeggen wat mijn moeders zou willen zeggen als ze dat zelf niet meer kan.

Daar hoef je dus helemaal geen medicijnen voor gestudeerd te hebben.

Louis Huyskes studeerde medicijnen en is mede-initiatiefnemer van Registor.org.

louis@registor.org

Heb je eigen ervaringen met het gesprek over laatste wensen, euthanasie en zorg? Met tips en suggesties die je wilt delen? Vragen die je wilt stellen? Laat horen!

Avatar foto

Louis Huyskes is alleenstaande vader van 3 inmiddels volwassen kinderen. Momenteel verzorgt hij, naast zijn werk voor Registor, zijn vader (88) die na een val wat ribben brak. Louis studeerde geneeskunde en bedrijfskunde en vindt dat een betere wereld wel wat marketing kan gebruiken.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top