skip to Main Content

Gevangen tussen werk en zorgtaken: ouderen zitten klem in ‘maatschappelijk tosti-ijzer’

We moeten de komende decennia met zijn allen té veel werk, mantelzorg, oppas, AOW en zorgkosten opbrengen, schrijft bejaardenprofessor Marcel Olde Rikkert in het Financieel Dagblad. Dit lukt niet met de huidige regelgeving. Alleen wanneer meer oudere werknemers actief blijven, kunnen we de voor 2035 voorspelde grijze druk van 45% keren, om te voorkomen dat niet achter iedere vier, maar achter iedere twee werknemers één niet-actieve oudere staat.

Marcel Olde Rikkert, hooglerar geriatrie aan de Radboud Universiteit
Marcel Olde Rikkert, hooglerar geriatrie aan de Radboud Universiteit

Ouderen op grote schaal veel langer actief houden gaat echter niet lukken zolang de burnout klachten, zoals TNO aantoonde, het hoogst zijn bij de groep tussen 55 en 60 jaar. Vooral de oudere vrouw, die niet alleen betaald werk, maar ook mantelzorg en oppas voor de kleinkinderen moet leveren, heeft het zwaar. Het Sociaal en Cultureel Planbureau legde onlangs al de vinger op de snel groeiende wonden die ontstaan onder de oudere, werkende vrouwen, door de toenemende concurrentie tussen werk en mantelzorg.

De oudere werknemers zitten steeds meer in een gloeiend heet maatschappelijk tosti-ijzer, waarin ze verschroeien tussen een te intensieve vaste baan en inspannende zorgtaken.

De kenniswerkers die doorgaan lopen door de toenemende informatiedichtheid van het werk bovendien steeds eerder aan tegen de grenzen van hun psychische belastbaarheid. De Londense Whitehall studie liet zien dat allerlei cognitieve functies vanaf het 45e jaar per 10 jaar met zo’n 5% à 10% afnemen. Voeg daarbij de wet van Moore, die stelt dat iedere anderhalf jaar de computerkracht verdubbelt en de ingrediënten voor een complete ‘melt down’ in het tosti-ijzer zijn compleet.

Iedereen zag het gebeuren bij de 71-jarige oud-minister Ivo Opstelten, die niet goed meer in staat was de politieke hectiek voldoende snel te beantwoorden. De wet van Murphy dreigt in onze demografische transitie de wet van Moore op te volgen, wanneer we verouderingsvragen in het werk niet slimmer te lijf gaan.

Op het Internationale Congres voor Gerontologie en Geriatrie in Dublin werden eerder dit jaar meerdere instrumenten gepresenteerd die de capaciteiten van de oudere werknemers beter laten inschatten. Ons eigen onderzoek toont ook aan dat ouder wordende hersenen — dus ook oudere mensen — steeds meer van elkaar verschillen in wat ze kunnen en willen. Uniforme regelingen waren goed om de kinderarbeid te bestrijden, omdat kinderen zich zeer voorspelbaar ontwikkelen, maar ze werken niet bij ouderen. Tijdige ontwikkelassessments kunnen onder- en overbelasting voorkomen en de grijze druk doen afnemen door langer door te werken.

Het levert ook voordelen op voor de lange termijn. Recent Frans onderzoek liet zien dat we breinreserve opbouwen en minder dementie zien als we laten doorwerken. Stimuleer oudere werknemers dus om minder in vast contract en meer in flexibele uren te werken, met genoeg ruimte voor ontspanning en zorgtaken. Zo kweek je buffercapaciteit om langer door te werken.

Het is de hoogste tijd levensloop en werk meer te stroomlijnen en de beschikbare kennis in te zetten. Benutting van de lichamelijke, psychische en sociale reserve van de oudere Nederlanders kan onze gasbel voor de komende decennia worden.

Marcel Olde Rikkert (52 jaar) is hoogleraar geriatrie aan het Radboudumc en schrijver van het boek ‘Jong Blijven & Oud Worden’. Dit artikel van zijn hand verscheen in het Financieel Dagblad.

Avatar

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X