skip to Main Content

Gelezen: Mien met alleen AOW kán zich niet redden

Sinds het aantreden van kabinet Rutte II is de term ‘participatiesamenleving’ niet meer weg te slaan uit de krant. Iedereen moet nu meer en langer voor zichzelf zorgen, dat is het devies. Hans Bosma, hoogleraar sociale epidemiologie aan de Universiteit Maastricht, schreef van de week in een opiniestuk in de Volkskrant, waarom voor sommige mensen dat ‘participeren’ een stuk minder succesvol gaat dan voor anderen. Sleutelwoorden: opleiding, inkomen, isolement.

Zelfredzaamheid is het toverwoord in het politieke beleid. We moeten allemaal participeren en zelf onze boontjes gaan doppen met of zonder hulp van familie en buren. De overheid trekt zich immers steeds verder terug. De vraag is of we zo een mooier Nederland krijgen. Onderliggend is er de blijvende behoefte aan bezuinigingen, door de crisis en de vergrijzing. Participatie wordt zo een rookgordijn dat een verschraling van het leven verhult, vooral voor mensen die het minder voor de wind gaat.

Dit jaar worden de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Wet Langdurige Zorg ingevoerd en wordt de AWBZ afgeschaft. Veel ouderen en zieken zullen moeilijker in aanmerking komen voor huishoudelijke hulp en verzorging. Sommigen zullen zich toch blijven redden, met of zonder mantelzorgers. Anderen zullen dit minder makkelijk kunnen. Er wordt voor deze mensen een te groot beroep gedaan op zelfredzaamheid. Zij missen de hulpbronnen die hen kunnen helpen bij de ‘zelfredzaamheid’.

handenvklr
foto: Claudia Otten

Ik noem drie van die hulpbronnen. Ten eerste de materiële. De 67-jarige Mien met copd en met alleen een AOW-uitkering krijgt het moeilijker, omdat de financiële ruimte ontbreekt elders hulp in te kopen. Dat is extra pijnlijk wanneer ze gescheiden is en haar kinderen met hun drukke banen ver weg wonen en moeilijk kunnen bijspringen.

Ten tweede sociale hulpbronnen. Er is een gerede kans dat dezelfde Mien ook weinig sociale contacten heeft, zelfs eenzaam is. Uit onderzoek blijkt dat de wat armlastiger zieken veel vaker dan anderen de sociale hulpbronnen missen die hen zouden kunnen helpen met hun ziekte.

Ten slotte is het niet onwaarschijnlijk dat dezelfde Mien nooit goed geleerd heeft actief met onvermijdelijke levensproblemen, zoals haar ziekte, om te gaan. Als ze door een lager opleidingsniveau geen of alleen eenvoudig, weinig stimulerend werk gedaan heeft, is het voorstelbaar dat Mien minder goed kan ‘zelfmanagen’.

Dat Mien een mindere kwaliteit van leven gaat krijgen en misschien zelfs complicaties bij haar ziekte is niet onwaarschijnlijk. Hier tegenover staan de zieken en ouderen die wel over de financiële, sociale en persoonlijke hulpbronnen beschikken om met ongemakken om te gaan. Verschillen in gezondheid en kwaliteit van leven gaan mogelijk dus toenemen met deze wetswijzigingen. Dit voorbeeld geeft aan hoe actueel inkomensongelijkheid en sociaal-economische verschillen blijven in hun relatie met de gezondheid en kwaliteit van leven van mensen.

De huidige maatschappelijke context wordt niet alleen gekenmerkt door een groeiende inkomenskloof en een negatievere beeldvorming over mensen onder aan de sociale ladder, maar ook door een toenemende nadruk op zelfredzaamheid en individuele verantwoordelijkheid. De aanstaande wijzigingen in de zorg zijn, zeker vanuit dat laatste oogpunt, een punt van grote zorg.

Op de website van de Volkskrant wordt er flink gereageerd op dit stuk. Wij zijn benieuwd: denken jullie dat iemand als Mien (je hebt wel een clichénaam gekozen, Hans!) minder makkelijk mantelzorg zal krijgen?

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

  1. Ik denk dat er heel veel mensen zijn zoals mien en ik vrees dat uiteindelijk veel van dat soort mensen op een gegeven moment gevonden worden wanneer het te laat is. Kinderen die eens per week langskomen want ze wonen 100km verderop en dan mien vinden………………….. ik weet niet voor wie dat erger is, het kind dat de rest van zijn leven een schuldgevoel heeft of mien die in eenzaamheid is overleden.

    Om mensen zoals mien te ondersteunen heb je professionals nodig die de tijd krijgen door de haar muur heen te breken en haar weer in de maatschappij weten te krijgen maar op alles wordt nu bezuinigd helaas.

    1. Ja, het wordt voor steeds meer mensen lastig om de hulp te krijgen die ze nodig hebben, dat staat buiten kijf. Maar denk jij – net als de schrijver van dit stuk – dat het, behalve inkomen, ook factoren als opleiding en sociale vaardigheden zijn, die bepalen of iemand wél of niet de hulp krijgt die er nodig is?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X