Gelezen: al in 2018 miljarden tekort door de zorg

Vandaag delen we een stuk met een duistere voorspelling: door de wijzigingen in het zorgsysteem zullen de financiële tekorten van de gemeenten razendsnel oplopen. Al over drie jaar, in 2018, komen de gemeenten bijna 5 miljard euro tekort. En omdat iedere gemeente verplicht is, om een sluitende begroting te presenteren, is natuurlijk de grote vraag: waar gaan ze het ontbrekende geld vandaan halen? Eerst het stuk. Dan mijn persoonlijke mening.

Uit een onderzoek van het COELO (Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden) blijkt dat gemeenten in 2018 te kampen krijgen met een begrotingstekort van 4.8 miljard euro. De grootste oorzaak hiervan zijn de kosten als gevolg van de decentralisaties in het sociale domein.

Dit jaar zijn de decentralisaties in het sociale domein van start gegaan, waarbij gemeenten verantwoordelijk worden voor jeugdzorg, zorg, ondersteuning en participatie. Als gevolg van deze nieuwe taken krijgen gemeenten ook te maken met grotere uitgaven.

Uit het onderzoek dat het Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden (COELO) liet uitvoeren in opdracht van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) blijkt dat het gezamenlijke begrotingstekort van gemeenten bij ongewijzigd beleid in 2018 kan oplopen tot 4.8 miljard euro. Dat komt neer op een gemiddeld tekort van 248 euro per inwoner. Het COELO heeft in haar berekening meegenomen dat de de ozb (ontroerendzaakbelasting) voor huizenbezitters door gemeenten de komende jaren met meer dan 4% per jaar wordt verhoogd.

Gemeenten met 50.000 tot 100.000 inwoners en grote gemeenten met een inwonersaantal van meer dan 150.000 krijgen volgens de onderzoekers de zwaarste financiële klappen. Voor gemeenten met een zwakke sociale structuur (Bijvoorbeeld veel inwoners met een uitkering of een laag inkomen) geldt hetzelfde.

In gemeenten waar de woonlasten voor inwoners hoog zijn is het verwachtte tekort lager.

De oorzaak van de verwachtte tekorten in het gemeentebudget ligt niet alleen in de nieuwe taken die gemeenten erbij krijgen maar ook in algemene prijsstijgingen en de toenemende vergrijzing van de bevolking.

Omdat gemeenten verplicht zijn om een sluitende begroting te hebben rest niets anders dan bezuinigen om het tekort op te vangen. Omdat het om zo’n groot bedrag gaat zal dit volgens de onderzoekers negatieve gevolgen hebben op voorzieningenniveau. “Gemeenten moeten dus hun uitgaven beperken. Gezien de grote omvang van de taakstelling zal dit niet kunnen zonder gevolgen voor het voorzieningenniveau. Uit ons onderzoek van vorig jaar (Allers et al. 2013) blijkt dat de meeste burgers hier wel begrip voor hebben, en bezuinigingen op bijvoorbeeld straatverlichting, buurtcentra en sportaccommodaties accepteren. Bezuinigingen in het sociale domein wijzen burgers echter in meerderheid af. Daar gaat echter veel meer geld in om dan in bijvoorbeeld straatverlichting.”, aldus de onderzoekers.

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken maakte vorige week donderdag bekend dat hij voor een verruiming van het gemeentelijke belastingbeleid is. Hij schreef dat in een plan over de verbetering van de lokale democratie, de zogenaamde Agenda Lokale Democratie. Als gemeenten meer belastingen gaan heffen moeten de landelijke belastingen volgens de minister wel omlaag. Plasterk meent dat het door COELO berekende begrotingstekort bij gemeenten veel lager uitvalt. ”De gemeenten gaan in gesprek met hun burgers om te kijken welke hulp ze echt nodig hebben. Daardoor kunnen ze hun taken beter en goedkoper uitvoeren. Gemeenten met een zwakke sociale positie ontvangen bovendien al meer geld van het Rijk dan de welvarendere gemeenten.”, aldus de minister.

Hoogleraar economie van decentrale overheden aan de Rijksuniversiteit Groningen en directeur van COELO Maarten Allers denkt daar anders over. ”De gemakkelijke bezuinigingen hebben de gemeenten al gedaan. Maar bezuinigingen op de zorg voor de zwakkeren vallen niet goed bij burgers, zeker als hierdoor grote verschillen ontstaan tussen gemeenten”, aldus directeur van COELO.

Voorzitter van de VNG (vereniging van Nederlandse Gemeenten) Annemarie Jorritsma vindt dat het hoog tijd wordt om opnieuw te kijken naar de financiering van gemeentelijke taken. “Gemeenten zijn de motor van onze economie, in gemeenten begint de groei. Maar dan moeten we wel de brandstof hebben om die motor draaiende te houden. Gemeenten zijn nu financieel te veel afhankelijk van het Rijk.”, aldus Jorritsma. Een commissie onder leiding van Alexander Rinnooy Kan gaat op verzoek van de VNG voorstellen doen voor vernieuwingen in de financiën van gemeenten.

Bron: wmowijzer.nl

Barbara: Wat mij opvalt als ik dit lees? Er komt een dramatische schuldenberg aan. Niet dit jaar, want we zitten nog in de fase van de ‘zachte landing’ of ‘overgangsjaren’, zoals dat vriendelijk wordt omschreven. Maar over drie jaar, als de reservepotjes op zijn, krijgen de gemeenten enorme tekorten. En niemand, ook de betrokkenen niet, weet hoe die opgelost kunnen worden.

Een gemeenteambtenaar, verantwoordelijk voor het sociaal domein, in ons dorp omschreef het als volgt: ‘Het voelt alsof we als nieuwe machinisten de besturing van een rijdende trein moeten overnemen. Een trein waar voordurend wagons bij worden gekoppeld. Terwijl we in een noodvaart in richting van een ravijn rijden.’

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

  1. Hoopgevend aan dit stuk is dat de geldstroom natuurlijk wel te maken heeft met politieke beslissingen. Met andere politieke beslissingen zal er meer of op een andere manier geld kunnen vrijkomen voor zorg en zal dit doom scenario hopelijk nooit plaatsvinden.

    1. De gemeentes zijn verantwoordelijk voor hun eigen (sluitende) begroting. Zo lang er geen geld van buiten bijkomt, zal iedere gemeente zelf bezuinigingen moeten doorvoeren op andere posten. En dat was nu juist de bedoeling van de ‘transitie’, vrees ik. Als gemeente (zeker als kleine) kun je minder makkelijk een flinke keel opzetten als het misgaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top