skip to Main Content

Niet gek en ook niet dom! #maatcontact

Mensen met een aandoening aan de hersenen zijn niet gek en ook niet dom. Maar wat is het dan wel? Hoe ik dit heb ervaren wil ik graag met jullie delen.

Toen ik nog in het verpleeghuis werkte hadden we ook vele vrijwilligers rondlopen. Mensen die extra zijn en het werk van een beroepskracht verlichten of het voor de mensen net wat aangenamer kunnen maken. Een van mijn vrijwilligers in die tijd had een verstandelijke beperking. Jan* was een jonge man die altijd een vriendelijk woord voor de mensen met dementie had naast zijn gastheerschap. De koffie werd met aandacht ingeschonken en aan de mensen met veel liefde gegeven. Ik was daar als activiteitenbegeleider bij en genoot van de interacties. De activiteit was de aanleiding, een middel om de mensen te bewegen en af te leiden van hun dagelijkse gedoe. De mensen én ook Jan kwamen voor de activiteit maar genoten nog meer van elkaar. Voor mij daarom ook altijd zaak om te kijken wat er nu belangrijker was; wat langer koffiedrinken en samen kletsen of de activiteit.
Als het gesprek goed en gezellig voor iedereen was hield ik dat maar al te graag wat langer vast. Zo ontstonden de mooiste contacten.

Mensen met dementie willen nog weleens erg eerlijk en direct worden. Niet meer even aftasten of een opmerking wel gemaakt kan worden. Dat vermogen verdwijnt. Voor de familie is dat vaak ook een reden om je ongemakkelijk te voelen. Jan had eenzelfde soort van openheid en eerlijkheid maar had ook geleerd hier mee om te gaan.

Op een ochtend ontstond er een gesprek tussen de mensen en Jan. Mevrouw Vlug*, de meest mondige van het stel, had door dat iets met Jan was wat anders was dan bij anderen. Uit het niets zei ze ineens: “Wat heb jij? Ben jij gek?!”. Voor mij een reden om op mijn hoede te zijn, ik ben er immers ook voor ieders veiligheid. De reactie van Jan was echter fantastisch: “Ik ben niet gek. Ik heb een verstandelijke beperking.”. Het gesprek ging verder en men vroeg zich al snel af of Jan dan ook dom was. Het antwoord wat Jan daarop gaf ben ik nooit vergeten: “Ik ben niet dom, ik denk alleen anders.”.
Jan legde uit dat hij verdrietig wordt als mensen dat tegen hem zeggen. Vroeger werd hij daar ook boos van, nu niet meer. Hij had geleerd dat de mensen die dat zeggen juist dom zijn omdat ze niet beter kijken of vragen wat hij wel kan. Het bijzondere hieraan vond ik dat Jan blijkbaar met deze mensen zie niet gekwetst voelde maar zelfs rustig ging uitleggen. De mensen en Jan hebben nog een tijd doorgepraat over hoe mensen naar je kijken en met je omgaan. Ze herkenden zich in elkaar. En ik, ik genoot; hier kan geen activiteit tegenop. Volgens mij is dit empathie in zijn puurste vorm; openstaan voor de ander en samen delen.

Jan had gelijk! Zo is het: Als je iets aan je hersenen mankeert of het nu wel of niet aangeboren is, ben je niet dom! Het denken gaat anders.

Wat heb ik hier een mooie levenslessen van geleerd die op geen opleiding zo gegeven hadden kunnen worden:
Wees nieuwsgierig en open en bevraag de ander. Doe dit helder en zonder omweg.
Wees bereid een ander antwoord te krijgen dan je zou verwachten.
Vraag door over wat dit voor de ander betekend of hoe hij/zij zich daarbij voelt.
Zie en ontmoet de ander zo door zijn of haar beperking heen.

Op deze manier heb ik heel veel geleerd van hoe mensen zich kunnen voelen en waarom ze doen wat ze doen. Ik heb geleerd om verder te kijken en te vragen zonder me daar ongemakkelijk bij te voelen. Sterker nog, het hielp de ander vaak ook.

Hoe mooi kun je zo rust en ontspanning krijgen. Genieten door samen in gesprek te zijn.

Lida Zegel – van Tiel
2017
Blog speciaal voor MantelZorgelijk
*De namen van Jan en mevrouw Vlug zijn om privacy redenen niet hun echte namen.

Avatar

Lida Zegel

Met MaatContact helpt Lida zowel mensen met dementie als hun omgeving. *Samen rust krijgen door te begeleiden bij situaties waar veel spanningen worden ervaren. *Kennis delen om ook anderen de handvatten van voor echt in contact zijn te geven. *Of miMakker Blos inzetten voor een ontmoeting van hart tot hart.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X