Geestelijke overbelasting van een mantelzorger in migrantenfamilie

Ruim 35 jaar heb ik als wijkverpleegkundige gewerkt en met mijn specialisatie ouderenzorg werd ik vaak ingezet bij de meer complexe gezinssituaties in dorpen en steden in het Rivierenland en zo werd ik door een collega gebeld met de vraag of ik bij een meneer in een migrantenwijk op preventief huisbezoek wilde gaan. Wellicht zou ik beter dan zij het gesprek aan kunnen gaan met hem en de mantelzorger, zijn schoondochter die elke ochtend aanwezig was.

Deze collega vroeg mij dit, omdat zij telkens als zij hem douchte, twee keer per week, eenmaal terug in de woonkamer, een niet-pluis gevoel in haar onderbuik voelde.

In plaats van zomaar als ’vreemde zuster’ op huisbezoek te gaan, dat vond ik een stap te ver, plande ik mijn route voor een paar weken iets anders, zodat ik deze man kon gaan helpen met douchen.

Deze 71-jarige weduwnaar woonde toen nog zelfstandig in een aanleunwoning in de stad, vlak bij het gezin van een van zijn zonen die met zijn gezin in een flat woont.
Hij sprak slecht Nederlands. Vroeger heeft hij alleen de ‘lagere school’ doorlopen en is hij op 32-jarige leeftijd met zijn vrouw en drie kinderen naar Nederland verhuisd. In de hoop op een betere toekomst met een goede baan om zijn gezin te kunnen onderhouden. Later in Nederland werden nog twee kinderen in zijn gezin geboren.

Deze man heeft destijds vrijwel direct een baan gevonden in een grote fabriek in zijn nieuwe woonplaats. Hij bleek een harde werker te zijn, was heel geliefd bij zijn baas van de afdeling, en hij kon goed opschieten met zijn ‘blanke’ collega’s.

Na een paar jaar was deze man een paar keer flauwgevallen op zijn werk. Zijn huisarts ontdekte dat hij diabetes mellitus type I bleek te hebben. Hij werd ingesteld op insuline medicatie die hij zichzelf (subcutaan) leerde toedienen. Feitelijk was dit door de loop der jaren heel goed gegaan. Tot hij met pensioen ging. Een jaar daarna overleed zijn vrouw, en een paar jaar later ook een van zijn dochters. De oude man werd somber…

De vrouw van de zoon die vlakbij woont, heeft toen de familie toegezegd om elke dag een ‘oogje in het zeil’ te houden. Zij kon heel goed met haar schoonvader overweg. Zij moest hem vaak troosten als haar man, dus de zoon van deze oudere man zijn vader met veel te harde woorden bejegende, hem verdrietig maakte.

Deze schoondochter nam het op zich om elke ochtend te controleren of haar schoonvader zichzelf insuline had toegediend. En zij wilde graag tweemaal daags betere maaltijden voor hem verzorgen, en ook meer (warme) kleding voor hem kunnen kopen. Bovendien wilde zij met haar schoonvader naar de tandarts gaan vanwege pijnklachten aan twee kiezen.

Maar dit alles wilde de zoon niet, want hij vond dit niet nodig.

Ik hoorde dat de oude man niet was verzekerd voor tandartscontroles en behandelingen.

Deze oude vriendelijke man liet zich gemakkelijk door mij helpen met douchen en hij waardeerde het dat ik daarna even met hem en zijn schoondochter een kopje koffiedronk. Wel voelde ik de enorme spanning en het grote verdriet van deze schoondochter. Ik sprak met haar over haar zorgen in relatie tot haar schoonvader en haar man.

De oudere man was in zijn stoel in slaap gevallen, moe van het douchen.

Omdat ik als wijkverpleegkundige niet oneindig de tijd had om telkens koffie te drinken en lang te praten met deze oudere zorgvrager en diens schoondochter, heb ik haar doorverwezen naar een maatschappelijk werker. Bij de grote thuisorganisatie waar ik werkzaam was, werken ook maatschappelijk werkers, waarvan enkele gespecialiseerd zijn in relatieproblemen en/of mis(be)handeling binnen migrantenfamilies.

In goed overleg met de schoondochter heb ik haar eerste gesprek op korte termijn mogen coördineren, eenmaal op kantoor mondde dit gesprek uit in een intakegesprek.

Ik deed geen melding bij Veilig Thuis, ik had dit wel overwogen. Dat heb ik verteld aan betreffende maatschappelijk werker. Zij antwoordde mij dat zij dit zou gaan doen bij verslechtering van de woon- en leefsituatie van deze zorgbehoeftige weduwnaar.

Vervolgens heb ik dit gezin ‘los’ gelaten en ging mijn collega haar zorgvrager weer helpen met douchen. Via haar hoorde ik dat de schoondochter goed werd begeleid door een vrouwelijke maatschappelijk werker.

Afbeelding van 7739 via Pixabay

 

 

Hetty Termeer (1953) is oud-wijkverpleegkundige en oud-docent gespecialiseerd in ouderenzorg; vooral vaardig in de omgang met mensen met dementie en/of pijn door mishandeling.

Zij schreef al jaren binnen de ‘veilige muren’ van een grote thuiszorgorganisatie in de Betuwe. Vanaf 2019, richting haar pensionering, is Hetty auteur.   

In haar boek Ouderenmishandeling komt in de beste families voor vertelt zij autobiografisch in achttien heel diverse korte verhalen over haar praktijkervaringen met ouderenmishandeling,

https://www.boekengilde.nl/boekenshop/ouderenmishandeling-komt-in-de-beste-families-voor/

Haar boek is in 2020 vertaald in het Engels, Elderly Abuse Happens in the Best of Families.

Hetty geeft lezingen en verzorgt workshops in Nederland.
Haar tweede boek verschijnt in februari 2024 onder de titel: Van goeden huize maar emotioneel verwaarloosd.
Taboedoorbreking binnen de ouderenzorg.

Hetty heeft jarenlang intensieve mantelzorgtaken verricht voor haar vader, moeder en tante. Samen met haar man is zij mantelzorger voor een 77-jarige minderbegaafde en lichamelijk gehandicapte neef die in een verpleeghuis woont.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top