Foute beeldvorming over mantelzorg

Nederland heeft ruim 5 miljoen mantelzorgers en dus meer dan 10 miljoen volwassen niet-mantelzorgers. De afgelopen week ben ik in gesprek geweest met een aantal mensen die zelf niet zorgen voor een naaste. Ik wist wel dat ze een ander beeld hadden van onze realiteit, maar dat er zoveel verschillen zijn, verraste me opnieuw. Er is echt een foute beeldvorming over mantelzorg.

Een aantal hardnekkige misverstanden over de zorg voor dierbaren houden de huidige situatie in stand. Zo kreeg ik meerdere keren te horen dat mensen niet snappen waarom ik me zo druk maak omdat ik dat extra bakje koffie moet drinken, een pannetje soep moet brengen of wat boodschapjes moet halen. Zoveel moeite is dat toch niet? Er is dus een sterk beperkt beeld over de inzet en inhoud van de huidige informele zorg. Mensen die niet zorgen hebben werkelijk geen idee hoe de realiteit eruitziet. Dat je een grote verantwoordelijkheid hebt voor het welzijn van een ander en dat dit veelomvattend en zwaar kan zijn.

Vervolgens moet ik weer een aantal keren het beeld ontkrachten dat mantelzorgers en vrijwilligers hetzelfde zijn. Er is namelijk een duidelijk verschil tussen deze twee. Een vrijwilliger kiest er zelf voor om een bijdrage te leveren en wordt vaak ondersteund door een organisatie. Een vrijwilliger kan ook stoppen. Hoe anders is dat met mantelzorg. Een ziekte of ongeluk overkomt je. Daar heb je geen invloed op en het is een illusie om te denken dat je hierin een keuze hebt. Er wordt namelijk direct een beroep op onze inzet gedaan vanuit de formele zorg. Dit zonder enige vorm van compensatie en vaak ten koste van het eigen welzijn en werkzame leven. Een groot verschil volgens mij.

Dan hebben we nog te maken met de beelden rond overbelasting. Kort door de bocht is dit gewoon mijn eigen schuld. Dan had ik maar minder verwachtingen moeten wekken, eerder aan de bel moeten trekken of beter mijn eigen grenzen moeten stellen. Dat dit vooral veroorzaakt wordt door de afbraak van de verzorgingsstaat wordt gemakshalve buiten beschouwing gelaten. Een cursus of workshop is volgens deze beelden een prima oplossing voor het probleem.

En dan zijn er ook mensen die de bewustwording rond mantelzorg maatschappelijk willen aanpakken. Ze hebben een goed idee of een leuk project. Ze maken verbinding met een doorgewinterde mantelzorger om vervolgens te verwachten dat deze zijn tijd, energie en kennis gratis ter beschikking stelt. Toch blijf ik dat gek vinden. Ervaringsdeskundigheid is wat waard, net zoals al die andere betaalde specialisten in een project. Ook hier lijkt de inzet niet gelijkwaardig te zijn.

Maar mantelzorg is inmiddels de nieuwe hoeksteen van het zorgstelsel aan het worden. De foute beeldvorming en vooroordelen staan een oprechte maatschappelijke discussie over de toekomst en inzet van de informele zorg echt in de weg. Het verstoort de gesprekken over gelijkwaardigheid, positie en compensatie. Dat moet echt anders. De noodzaak is groot, nu de bewustwording nog.

Ervaringsdeskundige mantelzorger, veranderkundige/organisatieadviseur, moeder en echtgenote. Zorgt al jaren voor moeder en broer. Spreekt en schrijft over vraagstukken in het sociaal domein en mantelzorg. Rode draad is: opsporen, blootleggen, bespreekbaar maken en verbinden. Hiervoor kijkt en luistert ze met een open blik naar alle mensen en zaken die ze tegenkomt. Ze is gedreven om de positie van mantelzorgers te verbeteren en op te komen voor hun belangen. Margreet is tevens bestuurslid van onze stichting, projectleider en de schrijfster van ons MantelzorgManifest.

Dit bericht heeft 2 reacties

  1. Dag Margreet,
    Opnieuw zo’n herkenbare blog. Dank daarvoor.

    Afgelopen week ontving ik het blad Mantelkracht, het periodiek van MantelzorgNL. De directeur, Liesbeth Hoogendijk, schrijft in haar column: “Veel mantelzorgers houden te lang in hun eentje alle ballen in de lucht totdat het niet meer gaat. Dat hoeft niet. Door op tijd te delen wat jouw mantelzorgtaken voor jou betekenen, zorg je ervoor dat de zorg je niet omverblaast.” Persoonlijke kracht is volgens de schrijfster de oplossing voor alle problemen waar mantelzorgers tegenaan lopen. Overbelasting doe je jezelf in feite dus aan. En even voor de duidelijkheid: MantelzorgNL profileert zich als de organisatie die opkomt voor de belangen van mantelzorgers. Over foute beeldvorming gesproken.

    1. Hallo Margreeth,
      Dank je wel voor je reactie.
      Het huidige systeem rond mantelzorgers is erop gericht om het zo lang mogelijk vol te houden. Denk aan een adempauze met respijtzorg of al die cursussen die gericht zijn op het vergroten van de draagkracht. Met andere woorden: hoe kunnen ze het zo lang mogelijk volhouden. Ik vind dat een erg onplezierige aanpak. Mantelzorg neemt steeds grotere vormen aan en het blijven plakken van pleisters is geen goede ontwikkeling. Vanuit Mantelzorgelijk vinden wij dat er een maatschappelijke discussie gevoerd moet worden over de toekomstige rol van mantelzorg incl. de positie, compensatie en gelijkwaardigheid van mantelzorgers.
      Groet,
      Margreet

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top