skip to Main Content

Denken en doen

Door Lee Woodruff, mantelzorger, lector en auteur. 

Het maakt niet uit hoeveel je van iemand houdt, de mantelzorg voelt soms als een ondankbare taak. Mijn man had traumatisch hersenletsel opgelopen, en tijdens het begin van zijn herstel voelde ik me het tegenovergestelde van Assepoester. De dagelijkse sleur was echt, maar er was geen chique bal, geen glazen muiltje en geen vooruitzicht op een leven in een paleis. Mijn prins had pijn, hij was behoeftig en niet meer de man die hij daarvoor was. Het is het scenario dat niemand in gedachten heeft als je elkaar het jawoord geeft.

Het is iets moois, bijna een geschenk, als je in staat bent om iemands lijden te verlichten, in welke vorm en op welke manier dan ook. Veel mensen die nooit met een tragedie of ernstige ziekte maken hebben gehad, weten niet precies wat de beste manier is om iemand in die situatie te benaderen of welke handelingen het meeste effect hebben. Dit heeft niets te maken met de intentie. Iedereen wil het goed doen en wil ‘iets doen’. Maar het is vaak moeilijk te bepalen wat gepast is en dat maakt mensen soms zenuwachtig en onzeker.

Graag geef ik wat tips, vanuit mijn eigen ervaring en het advies van heel veel andere mensen. Misschien zit er iets bij dat jij kunt of wilt gebruiken voor een mantelzorger die je kent of voor een vriend(in) die door een moeilijke tijd gaat.

Als er iets misgaat in het leven van een vriend of vriendin, of dat nou een persoonlijke gezondheidskwestie is of een ernstig zieke ouder, is het belangrijk dat die vriend of vriendin weet dat jij de situatie onderkent en serieus neemt. Ga af op wat hij of zij aangeeft en als het geen geschikt moment is voor een bezoekje, is het altijd lief om een kaartje of briefje te sturen. Als je de persoon (weer) ziet, probeer dan om je emoties onder controle te houden. Het moet niet zo zijn dat de andere persoon, naast alles waar hij of zij al mee te maken heeft, zich verplicht voelt om jou ook nog te troosten. 

Probeer geen vragen te stellen waardoor mensen de ervaring opnieuw beleven, want dat is meestal iets dat ze juist proberen te vermijden. Laat je leiden door wat zij je vertellen. Sommige mensen willen alles wat zij mee- en doormaken tot in detail bespreken terwijl anderen juist nieuws uit de buitenwereld willen horen, dingen die niets te maken hebben met alles waar zij zo intensief mee bezig zijn.

Laat je niet verleiden tot het delen van verhalen over soortgelijke ziektes of aandoeningen of over andere mensen die je kent. (Anna’s moeder heeft een hartaanval gehad en die is er helemaal bovenop gekomen!’) Soms denken we dat dergelijke berichten troostend of hoopgevend zijn, maar ze kunnen verkeerd overkomen of zelfs beangstigend zijn. Het enige dat dit soort vergelijkingen doen, hoe goed bedoeld ook, is het onder een vergrootglas leggen of juist minimaliseren van de situatie.

Dring er bij de mantelzorger niet voortdurend op aan dat hij/zij moet eten of slapen. Dat kunnen ze niet. Ze functioneren op adrenaline, zeker in de vroege stadia. Voedsel dient alleen als brandstof en slapen is vaak een probleem. Probeer de mantelzorger ook niet voortdurend van het ziekbed weg te krijgen voor een hapje of wandelingetje. Misschien wil hij of zij gewoon niet van de zijde van zijn of haar geliefde wijken, en dat is prima.

Verwacht niet dat de patiënt of mantelzorger je terugbelt of sms’t. Op dit moment is al hun energie op henzelf gericht (als zij de patiënt zijn) of op hun dierbaren en andere familieleden. Als je het gevoel hebt dat je, midden in de crisis, toch even contact wil opnemen, laat dan een bericht achter dat begint met ‘je hoeft me niet terug te bellen/sms’en, ik wilde je alleen laten weten dat ik aan je denk.’

Wees niet bang om de pijn van de persoon te onderkennen, als dat zo uitkomt. Het is oké om te zeggen ‘dit is echt heel ellendig (je zult waarschijnlijk een ander woord met dezelfde betekenis gebruiken), maar ik ben er voor je.’ De nuttigste opmerkingen die je kunt maken zijn die waaruit de andere persoon opmaakt dat je hem of haar hebt gehoord en begrepen.

Bedwing je drang om tegen de persoon te zeggen dat hij of zij ‘zo sterk is’. Ze voelen zich niet altijd sterk en ze willen zich naar jou niet sterk opstellen of hun tranen bedwingen, alleen om jou niet teleur te stellen.

Iedereen moet eten. Iemand een maaltijd aanbieden, lang nadat de crisis voorbij is, is een van de aardigste dingen die je voor een vriend of dierbare kunt doen. Dit is de periode waarin de meeste mantelzorgers nog steeds met problemen en vermoeidheid te maken hebben en de adrenaline is verdwenen. Dit geldt trouwens ook voor bloemen. Een vriend stuurde me een boeket, twee maanden nadat het ongeluk met mijn man gebeurde en het fleurde mijn hele week op, in plaats van dat het verloren ging in de waas van adrenaline. Dat gebaar herinnerde me eraan dat mensen nog steeds aan ons dachten.

Vraag een mantelzorger niet of ze iets nodig hebben maar kies zelf iets specifieks: een uitje voor de kinderen of een logeerpartij, een maaltijd die je aan huis bezorgt, het gras maaien of de hond uitlaten. Zoek uit wat er in hun dagelijks leven nodig is en help ze daar spontaan mee. Zo hebben mijn vrienden mij ontzettend geholpen en dat vergeet ik nooit.

Avatar

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Dit bericht heeft 1 reactie

  1. Helemaal eens hoor! Iemand in nood helpen en iemands lijden te verlichten brengt veel zegen met zich mee. Blij te weten dat er mensen zijn die ook aan de anderen denken! Geweldig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X