skip to Main Content

Dagboek

Van 2010 tot 2017, toen ik mantelzorger was voor mijn stiefvader met dementie en later voor mijn moeder, hield ik een dagboek bij. Toen ik dat dagboek onlangs weer eens las, kwam ik deze passage tegen van 28 augustus, 2010:

“Ik bleef vandaag bij mijn stiefvader in het appartement terwijl mijn moeder met mijn vrouw aan het winkelen was. Hij was ronduit paranoïde en zei dat hij zou vertrekken en de politie zou bellen. Ik sprak rustig met hem en leidde hem af door een John Wayne dvd op te zetten. Hij kalmeerde, maar bleef aan de huid van zijn hoofd pulken en krabben tot het bloedde. Ik stond er letterlijk bij en keek er naar, te moe om met hem in discussie te gaan om te proberen hem ervan te overtuigen dat hij daarmee moest stoppen.”

Het was een kort berichtje over onbeduidende gebeurtenissen van die middag, maar er valt veel uit op te maken: de dagelijkse situatie, de talloze uitdagingen en vele frustraties. Ik was de feitelijke incidenten eigenlijk vergeten, waarschijnlijk omdat ze deel uit maakten van honderden kleine zorginteracties die nauwelijks herinneringen achterlieten. Nu was ik blij dat ik dat indertijd had opgeschreven. Het herinnerde me aan wat ik had meegemaakt en hoe ik genoeg geduld kon opbrengen om een positief verschil te maken. Nou ja, gedeeltelijk in elk geval.

Gedurende mijn hele periode als mantelzorger gebruikte ik mijn dagboek als een soort historisch verslag en een plek om me te uiten zonder iemand anders tot last te zijn. Dagboeken van andere mantelzorgers zijn gevuld met lijsten van zorgtaken of boze scheldwoorden aan het adres van de artsen van een dierbare. Soms ook worden ze gebruikt als een middel om hun eigen gedachten en stemmingen in de gaten te houden. Weer anderen houden een dankbaarheidsdagboek bij, waarin ze drie momenten van vreugde of humor opschrijven die ze die dag hebben beleefd en waarvoor ze dankbaar zijn. Een dergelijk dagboek dient ook vaak als bewijs dat de mantelzorg niet altijd alleen maar kommer en kwel is.

Het maakt niet uit welke vorm je kiest voor je dagboek. Er zijn onderzoeksresultaten die suggereren dat het opschrijven van je mantelzorgervaringen de kans op depressie vermindert. Op de website van de positieve psychologie, een stroming binnen de psychologie, wordt gezegd dat het opschrijven van zorgervaringen ‘mensen helpt om een buffer op te bouwen tussen hun negatieve gedachten en hun gevoel van welzijn.’

Er is iets met het vastleggen van wat er met ons gebeurt en onze emotionele reacties, dat maakt dat mantelzorgers zichzelf even los kunnen zien van de stroom van taken en crises waarin ze worden ondergedompeld. Zo observeren mantelzorgers wat ze meemaken, denken na over de grotere betekenissen en hebben het gevoel dat ze de boel meer onder controle hebben.

Er is geen juiste manier om een dagboek bij te houden. Mantelzorgers die met een dagboek beginnen vinden meestal vanzelf de vorm en de stijl die het best bij hun past. Dit zijn een paar algemene suggesties om een dagboek te gebruiken als onderdeel van een effectieve verwerkingstechniek:

Het is niet nodig om dagelijks, wekelijks of gewoon regelmatig te schrijven als dat niet vanzelf komt. Schrijf in plaats daarvan elke keer dat een zorgmoment je ontroert of belangrijk lijkt. Als je dagelijks schrijft, lees dan niet meer dan wekelijks terug. Als je wekelijks schrijft, lees dan niet meer dan maandelijks terug. De verstreken tijd is nodig om emotioneel meer afstand te nemen van de directe ervaringen en reacties die je hebt genoteerd, om tendensen te herkennen en diepere inzichten te krijgen.

Als je het moeilijk vindt om te beginnen, stel je dan een publiek voor aan wie jij je gedachten en gevoelens over de mantelzorg vertelt. Is het de persoon die je nu bent of over vijf jaar, als je op deze moeilijke tijd terugkijkt? Familieleden die niet zijn bijgesprongen om te helpen? Degene voor wie je zorgt, die misschien jouw woorden niet meer kan begrijpen? Je keuze creëert een context, maar hou toch je daadwerkelijke dagboek privé. Dan ben je namelijk minder geremd om je gedachten volledig en eerlijk uit te spreken.

Als het cliché waar is, dat de mantelzorg een reis is, dan is een mantelzorgdagboek een reisverslag, vol met nieuwe ervaringen, specifieke plaatselijke kenmerken en soms klachten over de plaats waar je terecht bent gekomen. Als je het op een dag opnieuw leest, zoals ik onlangs heb gedaan, komen de beelden en geluiden weer boven. De plaatsen waar je verdwaalde en de nieuwe taal die je onderweg hebt opgepikt. Tegelijkertijd zal het ook het langere traject onthullen van wat je over jezelf hebt geleerd door de afstanden die je hebt afgelegd en de bestemmingen die je hebt bereikt.

Door Barry J. Jacobs, klinisch psycholoog en gezinstherapeut.

https://www.aarp.org

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X