Dyezzie Ua

Alzheimer: Opkomen Voor Je Dierbare

Mijn ouders hebben me geleerd geen mening over iets te hebben waar ik eigenlijk niets van weet. Mijn ouders leerden me om niet te veroordelen. Vind je iets “raar” aan een ander, vraag dan gewoon wat er is, hoe het komt dat iemand zo is en interesseer je voor iemand. Kort gezegd, heb respect en veroordeel niet lukraak. Dit zeg ik, want ik ben het met mama al vaker tegen gekomen. Dus mijn tips hierin…<!–more–>

Ooit was ik bij mama en kwam er een vriendin van haar op bezoek. Iemand met wie ik die avond kennismaakte. Leuk om elkaar nu eindelijk eens te ontmoeten, ze vertelde dat mijn moeder erg trots op me was. Op het moment dat mama even naar boven liep om iets op te halen zei die vriendin, ‘Je moeder zegt dat jij als een tijgerin over de welpen bent voor de mensen waar je omgeeft. Dat vond ik zo’n prachtige uitspraak en zo mooi van jou. Als je aan een dierbare van jou komt, dan kom je aan jou.’ Mijn ouders hebben me zo opgevoed, “Je komt altijd op voor je dierbaren!”, en ja, ik doe dat. Zonder trouwens een keiharde, koude tante te zijn. Onlangs kreeg ik van de coach op mijn werk te horen dat ik vaak te lief ben. Nou ja, tot op zekere hoogte ben ik dat…

Nu lijdt mama aan Alzheimer. Ze kan niet meer goed uit haar woorden komen, laat staan voor zichzelf opkomen. Dat is dus iets wat ik voor haar doe, en met heel liefde. Inmiddels ben ik al verschillende situaties tegengekomen waaruit blijkt dat niet iedereen met dezelfde normen en waarden, als ik hierboven heb geschreven, is opgegroeid. Dan nog wil ik anderen wel respecteren, maar sommigen maken me het qua mama erg lastig. En hoe moet ik reageren dan?

De eerste keer dat het gebeurde zaten mama en ik aan een gebakje bij de Hema. Ik moest mama helpen, dus ik voerde haar. Naast ons zaten 2 dames van een jaar of 30 te lachen en begonnen ons na te doen. Wat er werkelijk door me heen ging verdient zeker geen schoonheidsprijs, maar ik dacht echt, “Zal ik opstaan, die ene haar broodje pakken en die tot voorbij de huig drukken, in 1 keer?!” O wat was ik woest! Ik ving echter hun blik en mijn blik bleek afdoende voor beide dames. Mama heeft van dat voorval niets meegekregen, eind goed, al goed in deze.

De volgende is wel erger. Zo erg dat ik het tot nu toe nooit aan iemand heb verteld. Mama en ik liepen over het beetje markt (die is daar erg klein) en, mama die niet heel hard liep, werd door een mevrouw werd opzij geduwd en toegesnauwd dat ze door moest lopen, met als toegift naar mij dat ik beter op die “ouwe taart” moest letten. Daar gebeurde het, ik werd woest en de tijgerin (mama’s woorden) in mij kwam boven. In een flits blokkeerde ik die vrouw en keek haar recht aan, ik schreeuwde, ‘Zo’n tyfus trut als jij zou helemaal niet buiten moeten komen als je niet kunt samenleven met andere mensen en geen enkele vorm van respect in dat lelijke lijf van je hebt! Ja lelijk ben je als je geen respect hebt. K*twijf!’ Nee, ik heb de mevrouw niet aangeraakt, zo ben ik niet. De mevrouw liep woest weg mij voor alles wat mooi en lelijk is uitmakend. Dat is niet helemaal waar, ze maakte me niet voor mooie dingen uit, maar dat is de uitdrukking nu eenmaal. O ik besef het me goed, deze verdient geen schoonheidsprijs. Niet om wat ik zei, maar omdat mama compleet overstuur van mijn uitbarsting raakte. Ik had moeite om haar te troosten, ze was bang dat ik boos op haar was. Nee dat was ik niet. We zijn even in het parkje gaan zitten op de terugweg en ik heb haar stevig vast gehouden en getroost. Een wrang voorbeeld van Alzheimer, ze was het vlot vergeten.

Goed, dit mocht dus niet weer gebeuren, dat had ik wel geleerd! Afgelopen vrijdag kreeg ik weer een test zal ik maar zeggen. Ik kwam een oud-bekende tegen en die kwam even bij ons tafeltje staan. Hoe het was, wat ik nu deed, waar ik woonde en waarom mama in de rolstoel zat. Kort beantwoordde ik de vragen en na mijn antwoord dat mama aan Alzheimer lijdt zei ze, ‘Och sneu hoor. Ik weet nog hoe ze vroeger was. Vroeger was ze zo’n mooie en statige vrouw en kijk nu eens wat een stakker ze is.’ Ik zag mama schrikken, dus ik werd woest! Toch heb ik heel kalm gezegd, ‘Mama is ziek, jij niet. Dat zegt wel wie hier de grootste stakker is!’ Ze liep boos weg, en ik moest even ademhalen en tot 10 tellen voor ik mama kon aankijken. Op het moment dat ik naar mama keek, keek ze me lachend aan en stak haar duim omhoog. Ik was dus geslaagd voor de test.
Dit heb ik trouwens pas de volgende dag op mijn Facebook en in de groep Dementie Vandaag Contactgroep gedeeld. Van mijn Facebookvrienden krijg ik alle steun, maar de groep daar deel ik ook veel, want we hebben allemaal (ongeveer) die gelijke situatie en ik heb er echt wat aan. Allemaal vonden trouwens dat ik geweldig had gereageerd.

Dat had ik zaterdag geplaatst. De schok was groot toen ik vandaag in de groep een soort gelijk bericht tegenkwam. Dochter en moeder waren samen gaan winkelen. Moeder wilde zelf afrekenen, maar had moeite met betalen en het ging niet vlug genoeg voor de dame achter de kassa. Er stonden nog een paar klanten in de rij, maar te weinig om een nieuwe kassa te openen. De dame achter de kassa stond te zuchten, het was de manier waarop. De moeder schoten de tranen in de ogen en de dochter heeft het de dame achter de kassa laten weten. Waar de dochter het meeste spijt van had? Van haar uitbarsting, dit omwille van haar moeder. Zij was echter in de verste verte niet boos op haar moeder, net als ik destijds. Het waren de dames die maar veroordelen, zonder te weten wat er loos is.

Haar verhaal stond dus op Facebook met de vraag hoe anderen ermee om zouden gaan. Let wel, in zo’n situatie ben je vaak overrompeld en de emoties willen snel los slaan. Toch is het de kunst om rustig te blijven. Dat is niet om de eer aan jezelf te houden, dat is juist om de eer aan je dierbare te houden. Wordt jij boos dan kan die het vaak niet plaatsen. Jij in een keer zo boos, zo kennen ze je niet. Reken maar dat dementie onzekerheid met zich meebrengt. Dus daar mijn advies, tel tot tien of haal eens diep adem, en dan zo diep dat je het als ware tot in je tenen voelt. Adem dan uit en met het volgende inademen ga je reageren (bij uitademen praat ik vlotter, vandaar) naar diegene die bot/onbeholpen was. Kun je diegene door je woede niet aankijken, kijk dan naar je dierbare en spreek die rustig aan op het gedrag van de ander. Het meest standaard antwoord wat ik kan geven is, ‘Lieverd, diegene weet niet wat er met je aan de hand is, wij weten dat wel en het ligt niet aan jou! Diegene is zielig en daar kunnen wij niets aan doen, diegene hoort Sorry te zeggen, jij niet!’, of kort, ‘Ze zien niets aan je, dus veroordelen maar wat. Het is jou schuld in ieder geval niet!’ Sla eventueel ook de arm om je dierbare heen en geef aan het einde een kus aan je dierbare.

Of ik hier over nagedacht heb? Jazeker heb ik dat gedaan, en ik heb het ook geoefend. Dan heb ik mijn reactie paraat als ik hem nodig heb, want zoiets komt altijd onaangekondigd. Zullen anderen het niet zo bot hebben bedoeld, dat doe je met je reactie ook niet. Toch mag jij heus diegene op zijn/haar plek zetten. En als jij dat rustig doet, komt de boodschap vaak ook beter bij diegene binnen. Komen ze aan mijn moeder, dan komen ze mij! Dat is een gezondere instelling als lukraak maar veroordelen. Zo heb ik dat tenminste geleerd.

Last but not least, door dit te tikken besef ik me trouwens dat ik, in geval van de dochter, een klacht zou indienen bij de desbetreffende winkel. Ik zou het voorval uitleggen en er ook bij zeggen hoe boos ik ben geweest. Daarvoor zou ik mijn excuses niet aanbieden, maar vragen om begrip. Daarnaast is Alzheimer volksziekte nummer 1. In het beginstadium is het vaak minder goed te zien, maar ook al is het wel te zien of te merken: De klant is koning(in), en gezondheid mag daarin niet uitmaken. Dus om de omgeving dementievriendelijker te maken is dit iets om zeker ook mee te nemen.

Mijn naam is Franka, maar ik blog onder de naam Dyezzie. Sinds 2014 blog ik over persoonlijke zaken op www.dyezzie.nl. Sinds 2013 weten we dat mijn moeder Alzheimer heeft. Pas sinds eind 2015 blog ik ook hierover met haar goedkeuring. Hierin schrijf ik wat er allemaal gebeurt met haar, maar ook hoe het voor mij is.

Dyezzie Engel

Mijn naam is Franka, maar ik blog onder de naam Dyezzie. Sinds 2014 blog ik over persoonlijke zaken op www.dyezzie.nl. Sinds 2013 weten we dat mijn moeder Alzheimer heeft. Pas sinds eind 2015 blog ik ook hierover met haar goedkeuring. Hierin schrijf ik wat er allemaal gebeurt met haar, maar ook hoe het voor mij is.

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

X