skip to Main Content
Als Het Rouwproces Voortijdig Start…

Als Het Rouwproces Voortijdig Start…

Zelf heb ik het nog haarscherp in mijn geheugen gegrift staan. De dag dat mama de diagnose Alzheimer kreeg. Wat voor mij aankwam als een mokerslag, leek bij mama mee te vallen, ze reageerde heel nuchter met, ‘Mooi, dan weten we dat ook maar weer.’ Daarna moest ze lachen. Wellicht was het de onmacht, of was ze nerveus geweest voor de controle bij de geriater. Na het onderzoek zou ze met mij meegaan met de trein, en een weekje blijven logeren. Gezien het een reis van ruim 2 uur was besloot ik om nog niets te vragen, want zo op straat of in de trein. Nee dat leek me niet de plek. Eenmaal aangekomen bij het winkelcentrum bij me om de hoek vroeg ik of we nog wat lekker moesten halen om te eten. Ze had ervoor telefonisch al alles doorgegeven wat ze wilde eten, maar gezien het onderzoek en de reis wilde ik gemakkelijk doen. We haalden stokbrood en hapjes. Alsof mama er een sensor voor had liep ze zo op het koelvak af waar haar favoriete toetje stond. Ik moest er wel om lachen, want die supermarkt was sinds 2 weken heropend en ze was er zeker nog niet geweest. Volgens mama niet, ze was er veel vaker geweest. Ik liet het maar zo, de uitslag was bekend immers.

Eenmaal thuis en na het eten zette ik koffie. Onder de koffie vroeg ik haar wat ze van de middag had gevonden, van de uitslag. Nou eigenlijk vond ze er niets van, het was zo. Ze had verder geen pijn en ze voelde zich lekker. Ja alleen dat haar hoofd haar wel eens in de steek liet vond ze minder. Daar kon ze echter niets aan doen en ik knikte. Mama moest lachen, ‘Zullen we zo die film met die mooie Spanjaard kijken. Met dat masker?’, vroeg ze. Zorro inderdaad, met Antonio Banderas. Begin jaren 90 was er de serie Zorro, met Duncan Regehr in de hoofdrol. Mama vond het geweldig en ze vond de acteur zo mooi. Ik had er niets mee, maar ze vond het gezellig als ik meekeek en ik deed dat. Antonio Banderas als Zorro vind ik wel een plaatje. Halverwege de film zei mama opeens, ‘Ik zei toch vroeger al dat hij mooi was. Zie je nu wel, nu vind jij hem ook leuk!’ Mama had er geen idee van dat het een compleet andere man was. Daar schrok ik toch even van.

Al eerder wisten we dat mama’s oudere zus ook Alzheimer had. Ze was ook al veel verder in het proces. Mijn oom had gezegd, ‘Alzheimer is twee keer afscheid nemen.’ Dat vond ik goed gezegd en ik begreep hem. Toch kom ik er nu op terug. Zoals ik het zie is Alzheimer doorlopend afscheid nemen. Ik kijk er naar alsof de mist om mama steeds dikker wordt, voor haarzelf zal het wellicht minder zijn, ze vergeet het. Voor mij als naaste zit het in bijna alle dingen. Van kleine dingen als zich niet meer opmaken, minder geven om persoonlijke verzorging, locaties niet meer herkennen, niet meer lezen, niet meer puzzelen en de huisrecepten vergeten zijn tot de grote dingen, zoals de zelfstandigheid moeten inleveren. Dat laatste zijn dingen als afasie, mama kan dingen steeds minder goed duidelijk maken en komt niet goed meer uit haar woorden, ook heeft ze last van apraxie wat inhoud dat ze moeite heeft met handelingen. Wat voor haar helemaal verschrikkelijk is, is dat ze geen controle meer heeft over het toiletbezoek. Echt als mama dit 10 jaar geleden al had geweten dat dit nu zo zou zijn dan had ze allang een spuitje gewild. Dat heeft ze destijds ook wel gezegd. Ze heeft er echter niets voor in orde gemaakt en dus verplicht de wet je te moeten aftakelen. Het is afschuwelijk, maar het is niet anders.

Dat alles maakt wel dat als naaste meteen de rouw al ingaat. Zingt Marco Borsato over “Afscheid Nemen Bestaat Niet”, na de dood van papa vond ik steun in dat nummer. Maar sinds mama’s diagnose kan ik dat nummer niet meer horen. Dan denk ik, “Man, ik doe niet anders!” en zet ik het af. Mama zei toen het nummer uit kwam dat ze het zo mooi vond. Als het zo ver was moest dat nummer gedraaid worden. Maar mama weet dat niet meer. Op het moment dat ze nog aardig uit haar woorden kwam draaide ik het eens en ze maakte een gebaar dat het ik het af moest zetten. Aansluitend zette ik Queen op, daar was ze altijd fan van geweest, en een lach brak door. Bij “The Show Must Go On” zei ze, ‘Als ik er niet meer ben, dan moet je die draaien!’ Dat heeft toch wat met me gedaan bleek onlangs.

Ik was ’s morgens lopend op weg naar mijn werk en had mijn muziek aan. De playlist stond op shuffle en opeens begon dat nummer. Nee ik sloeg het niet over en luisterde. Opeens merkte ik dat ik mijn tranen niet kon bedwingen. Daarop keek ik naar de grond en snotterde zachtjes. De tekst kan ik dromen, maar opeens kwam hij binnen. ’s Avonds thuis heb ik de tekst vertaald en daarna heb ik ‘m aangepast op mama en in het einde haar boodschap verwerkt voor haar achterblijvers. Heel nuchter en opgaand in de zinnen. Ondertussen leerde ik bij het Photoshoppen om met foto’s een persoonlijke videoclip te maken. Ook daar ben ik al mee bezig. Later belde ik met mijn tante (de jongste zus van mama) en vertelde erover. Was het niet raar wat ik deed? Mijn tante stelde me gerust en zei dat dit bij het rouwproces hoort en het bij mij in volle gang is. Daarna zei ze, ‘Lieverd, als het moment daar is dan komt er van alles op je af en valt er zo veel te regelen. Dan is dit maar gedaan. Voor jou is dit de manier en dat mag.’ Dat gaf me rust.

Door het vele afscheid nemen is bij mij het rouwen erin geslopen en ik merk het nu pas. Nu ligt het schuldgevoel op de loer bij me. Mama is er nog en ik ben hier al mee bezig, dat is cru. Althans dat roept het schuldgevoel. Ik denk aan de woorden van mijn tante en zie dat schuldgevoel iets is dat niet realistisch is. Ja ik heb dingen voor mama’s afscheid al klaar, maar zo kan ik het rustig doen met veel waardigheid, respect en naar mijn volle tevredenheid. Sterker nog, ik denk zelfs dat ik het mama ook ga laten zien. Als iemand definitief weg is dan horen ze doorgaans de mooie woorden en muziek niet. Het zal emotioneel worden, maar mama is het vlug vergeten. Mijn leven gaat echter door en ik kan er iets aan hebben voor later, namelijk de herinnering. Mijn hart zegt me dat het goed is. Het is mijn rouwproces dat al begonnen is. Ik moet doen wat voor mij goed voelt. Er zijn 3 personen aan wie ik de tekst heb laten lezen, ter controle en of ik het wellicht nog mooier kon maken. Verder laat ik het niemand nog lezen. Ook de videoclip laat ik niemand zien. Dit uit respect voor mama.

Het laatste is ook weer erg dubbel. Aan de ene kant hoop ik dat de bestanden voorlopig dicht blijven. Aan de andere kant hoop ik voor mama dat haar een lange lijdensweg bespaard zal blijven. Soms vind ik het zo moeilijk en weet ik niet waar ik goed aandoe. De beste raadgever is mijn hart en dus luister ik daar naar.

Avatar

Dyezzie Engel

Mijn naam is Franka, maar ik blog onder de naam Dyezzie. Sinds 2014 blog ik over persoonlijke zaken op www.dyezzie.nl. Sinds 2013 weten we dat mijn moeder Alzheimer heeft. Pas sinds eind 2015 blog ik ook hierover met haar goedkeuring. Hierin schrijf ik wat er allemaal gebeurt met haar, maar ook hoe het voor mij is.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X