skip to Main Content
Als Je “dierbare” Niet Zo Dierbaar Is

Als je “dierbare” niet zo dierbaar is

Als ze het over haar moeder had, verscheen er een blik van ergernis en zelfs minachting op haar gezicht. “Ze was er niet voor mij en mijn twee jongere zussen toen wij opgroeiden. Ze had het te druk met uitgaan en feesten. Onze oma was onze echte moeder.”

Ze had jarenlang geleefd met de woede die ze voor haar moeder voelde. Door ver weg te gaan wonen had ze een emotionele en geografische afstand tussen haarzelf en haar moeder gecreëerd, in de hoop haar woede op een zijspoor te zetten. Toen haar moeder een aantal kleine hersenbloedingen had gehad, vond ze toch dat het, als oudste dochter, haar taak was om terug te verhuizen naar haar geboorteplaats en voor haar moeder te zorgen. Haar moeders gedrag gedurende de jaren van mantelzorg maakte haar echter kwader dan ooit. “Ze commandeert me alsof ik haar iets schuldig ben. Ik ben haar niks verschuldigd. Zij heeft me niet opgevoed.”

Het is waar dat oude wonden kunnen genezen als iemand de kracht heeft om tijdelijk te vergeten (en misschien zelfs vergeven) en te doen wat nodig is. Aan de andere kant kunnen emotionele wonden ook heropend worden door nieuwe botsingen, en wordt die pijn vaak opnieuw gevoeld. Dat maakt het voor een mantelzorger moeilijker om de zorg vol te houden, omdat het meestal om familieleden gaat. Omdat het persoonlijk is kun je er veel moeilijker afstand van nemen.

Hoe kunnen mantelzorgers met gecompliceerde relaties met dierbaren een manier vinden om toch te blijven zorgen, zonder opnieuw pijn gedaan te worden?

Vertrouw op ethiek, niet op sentimentaliteit. Je mag best toegeven dat de relatie overwegend slecht was, in plaats van die te romantiseren als de liefdevolle band die er nooit was. Dat betekent dat mantelzorgers andere redenen moeten vinden om hun “opofferingen” te rechtvaardigen. Als je ze vraagt waarom ze toch voor hun dierbare zorgen, antwoorden velen dat ze hun morele en spirituele waarden volgen: “dit is de taak van een dochter,” of “ik geloof dat je mensen die lijden moet helpen.”

Zoek geen bevestiging van het verleden in de huidige tijd. We hebben de neiging om mensen te zien als onveranderlijk, zelfs onverbeterlijk. We interpreteren hun huidige gedrag door de lens van de ervaringen die we in het verleden met hen hebben gehad. Maar soms worden we daardoor op het verkeerde been gezet, en zien we niet wat er deze keer echt aan de hand is. Als een ouder bijvoorbeeld onaardig en zelfs gemeen was toen we klein waren, dan kunnen we het onaardige gedrag dat aan dementie te wijten is opvatten als meer van hetzelfde. Het is beter om het heden van het verleden te scheiden, en het gedrag dat vandaag de dag wordt vertoond volledig aan de ziekte te wijten. Dat kan jouw impuls om te reageren op gemene uitbarstingen ook wat afzwakken.

Maak je emotioneel los, maar toon compassie. Professionals in de gezondheidszorg en sociale dienstverlening proberen een balans te vinden tussen zorgzaam voor hun patiënten te zijn en tegelijkertijd neutraal te blijven zodat ze zich niet persoonlijk aangevallen voelen door wat de andere persoon zegt of doet. Het is niet realistisch om hetzelfde van mantelzorgers te verwachten, omdat zij vaak met hun eigen familieleden te maken hebben. Als je iets van de gedachtegang van professionele hulpverleners kunt imiteren, dan ben je in staat om de situatie vanuit een ander perspectief te zien. Als je je beseft dat je dierbare familielid nu zo veranderd is, fragiel en vaak in de war, kun je jezelf en haar of hem voorhouden dat je nu de verzorger bent, meer dan dat je de dochter, zoon, broer of zus bent. Op die manier neem je meer afstand en ben je beter in staat de zorg bekwaam uit te voeren met minder sterke emoties.

Laat de hoop op een sprookjesachtig einde varen. Als de relatie tussen de mantelzorger en de zorgontvanger altijd slecht is geweest, gaan veel mantelzorgers uit zelfbescherming de zorg in met hele lage verwachtingen. Desondanks hebben ze toch altijd de hoop dat het beter wordt dan verwacht. Sommigen durven zelfs te hopen dat ze nu eindelijk de liefde en bewondering van hun ouder zullen krijgen. Dat blijkt meestal een sprookje te zijn, dergelijke eind goed, al goed eindes zijn zeldzaam. De mantelzorger die daar naar streeft wordt gewoonlijk opnieuw teleurgesteld. Het is waarschijnlijk beter om die hoop te laten varen en de aloude beperkingen van de relatie te accepteren. Als je dierbare er uiteindelijk niet meer is, zul je nooit de waardering die je verdiende hebben gekregen. Wat je wel hebt is de troost dat je gedaan hebt wat je kon, en dat je trouw aan jezelf bent gebleven. Dat is altijd iets om trots op te zijn!

Geschreven door Barry J. Jacobs, klinisch psycholoog en gezinstherapeut.

http://www.aarp.org

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Mariette Otten McGovern

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Teken de petitieOverheid, praat MET mantelzorgers en NIET OVER mantelzorgers
Tekenen
Back To Top
X